Những ngày đầu năm 2013, chúng tôi có cuộc trò chuyện với Bí thư Xã đoàn ở một huyện vùng ven của thành phố. Anh cho biết, quê anh ăn Tết khá lớn, tuy nhiên, anh vẫn cảm thấy buồn vì nhiều thanh niên (trong đó có bạn bè của anh) lại muốn rời quê để về TP Hồ Chí Minh lập nghiệp. Điều đáng nói đó là những thanh niên trước đây từng nghèo khó nhưng biết vươn lên làm ăn. Khi có chút vốn thì họ bắt đầu tính chuyện ra phố dù đã có rất nhiều thanh niên trở về trắng tay. "Có anh bán bò, bán heo và những tài sản tích cóp để ra đi với ước mơ đổi đời. Người thành công thì hiếm còn thất bại thì nhiều vì kinh doanh thua lỗ. Số chạy về quê, số làm thuê kiếm sống" - anh Bí thư xã đoàn cho biết. Không chỉ ở xã nọ, rất nhiều thanh niên ở các địa phương hiện nay đã không còn mặn mà với ruộng vườn. Họ đổ xô về thành phố để làm công nhân, hoặc làm thuê do trình độ học vấn, chuyên môn hạn chế. Cuộc sống khó khăn nhưng cái "mác" dân thành phố vẫn nghe hấp dẫn hơn làm nông dân quanh năm lam lũ một nắng hai sương.

Giảng viên một trường đại học trên địa bàn thành phố kể lại câu chuyện thế này: lớp anh có một cô sinh viên khá xinh. Thay vì như bao bạn bè chung lớp tập trung học tập, trau dồi kiến thức để ra trường có một việc làm ổn định thì em này lại mơ lấy chồng Đài Loan. Trong mắt em, lấy chồng nước ngoài vẫn là sướng nhất. Bạn bè khuyên: "Chồng Đài Loan đôi khi cũng hên xui". Em tranh luận quyết liệt: "Như thế vẫn hơn mấy anh chồng Việt". Và việc em làm nhiều nhất trong mấy năm đại học là chăm sóc vẻ bề ngoài, lên mạng xã hội để tìm cơ hội đổi đời ở xứ người. Anh giảng viên chặc lưỡi: "Tôi dạy nhiều lớp nhưng chẳng thấy ai giống em này hết. Suy nghĩ và bề ngoài biến em trở thành "người Sao Hỏa" tự lúc nào". Đương nhiên, cô bạn này học hành lẹt đẹt nhất lớp.

H.N. (18 tuổi, quê ở Vĩnh Long) thì ngồi nhà mơ qua Singapore đổi đời trong khi nhiều bạn bè chung lớp thời phổ thông đã bước vào ngưỡng cửa đại học. Hồi học THPT, nhóm N. có 6 người bạn, gia cảnh đều khó khăn như nhau. Tuy nhiên, mọi chuyện thay đổi khi chị của N. lấy chồng và sang Singapore sinh sống. Theo đà của chị gái, N. không thiết tha chuyện học hành mà chỉ lo luyện tiếng Anh để "lỡ sang bển thì có mà dùng" nên kỳ tuyển sinh năm 2012 trong nhóm chỉ có mình N. rớt đại học. Chuyện đi hay ở chưa biết thế nào và liệu N. có hình dung hết những vất vả ở xứ người, chỉ thấy rằng trước mắt cuộc sống của N. rất bấp bênh, thiếu định hướng.

Khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn đó là điều bạn trẻ nào cũng nghĩ đến và mong mình đạt được. Thế nhưng, hiện nay vẫn còn không ít bạn trẻ ngại khó ngại khổ, mãi chìm trong ước mơ xa vời, không thực tế với cuộc sống đang diễn ra hàng ngày. Điều này dẫn đến việc nhiều bạn phung phí tiền bạc, thời gian, thậm chí hỏng cả tương lai. Bởi ở nông thôn hay thành thị, ở Việt Nam hay bất cứ một quốc gia nào trên thế giới thì các bạn cũng phải nỗ lực học tập để có tri thức, phải lao động để nuôi sống bản thân, mưu cầu hạnh phúc. Sẽ không có chuyện ngồi mát ăn bát vàng ở chốn phồn hoa. Biết ước mơ, biết hành động là điều đáng quý trong mỗi người trẻ, tuy nhiên, đó phải là những ước mơ, hoài bão đẹp, chính đáng, sát với thực tế, biết đem sức trẻ phục vụ quê hương lại càng đáng trân trọng.

KHANG MINH