Fatah, đảng do Iran hậu thuẫn trong quốc hội Iraq, hôm 25-12 đã đề cử Thống đốc tỉnh Basra Asaad al-Eidani (ảnh) làm tân thủ tướng. Hãng tin AP cho biết, chỉ vài giờ sau đề cử này, người biểu tình tại nhiều tỉnh phía Nam Iraq như Basra, Karbala và Najaf đã đổ xuống đường biểu tình, bởi họ chỉ muốn một người độc lập về chính trị kiểm soát chính phủ.

Ảnh: AP

Trước đó, hôm 24-12, các nhà lập pháp Iraq đã thông qua luật bầu cử mới nhằm mang đến cơ hội giành ghế nghị sĩ tốt hơn cho những người không thuộc đảng phái chính trị. Theo AP, luật mới cho phép phân chia 18 tỉnh của Iraq thành một số quận bầu cử và một nghị sĩ được bầu trên 100.000 người. Luật mới cũng cấm các đảng phái chính trị chạy vị trí trong danh sách – cách trước đây từng giúp các đảng dễ dàng chiếm trọn số ghế tại một tỉnh. Thay vào đó, số ghế sẽ trao cho đảng nào nhận được số phiếu nhiều nhất tại quận bầu cử. Như trước đây, luật bầu cử mới cũng phân bổ ít nhất 25% số ghế quốc hội cho phụ nữ. Ngoài ra, một số ghế cũng sẽ dành cho các nhóm tôn giáo nhỏ.

Luật bầu cử mới được xem là thể theo yêu cầu chính của làn sóng người biểu tình từ  đầu tháng 10, vốn đã khiến Thủ tướng Iraq Adel Abdul-Mahdi từ chức hồi cuối tháng rồi. Hiện vẫn chưa rõ luật bầu cử mới có đáp ứng được yêu cầu của người biểu tình hay không, bởi họ yêu cầu tân thủ tướng phải là người độc lập về chính trị, đồng thời tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ ứng viên nào được hậu thuẫn bởi các tổ chức chính trị mà họ cho là tham nhũng và thiếu năng lực. Quốc hội 329 ghế của Iraq được bầu hồi tháng 5-2018 với nhiệm kỳ 4 năm, nhưng người biểu tình muốn có cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn với luật bầu cử mới công bằng hơn. 

HOÀNG NAM