Sự chênh lệch về khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ số giữa người cao tuổi và thế hệ trẻ ngày càng nới rộng tại Hàn Quốc, nơi có tốc độ già hóa nhanh cùng mức độ kết nối kỹ thuật số cực cao. Đó là lý do nước này thúc đẩy các chiến dịch thu hẹp “khoảng cách số xám”.

Người cao tuổi Hàn Quốc tại một buổi tập huấn về kỹ năng số cơ bản. Ảnh: AP

Một chút niềm vui dâng lên trong lòng cụ Hwang Sun-hee (79 tuổi) sau khi đặt thành công một đơn hàng trực tuyến. “Bạn chẳng thể làm gì nếu thiếu ứng dụng trên điện thoại thông minh hay máy bán hàng tự. Mọi thứ quá sức đối với người già” - cụ Hwang chia sẻ trong một buổi huấn luyện kỹ năng sống do chính phủ Hàn Quốc tổ chức.

Tương tự cụ Hwang, những người khác cũng cho biết họ thường phải nhờ con cái làm các công việc thường ngày như đăng ký tham gia lớp học khiêu vũ tại địa phương. Sau khi được tập huấn, họ giờ đây có thể tự thanh toán viện phí trên các máy tự động mô phỏng, ra lệnh cho chó robot hoặc yêu cầu điện thoại cung cấp thông tin về thời tiết, qua đó giúp họ tự tin hơn.  

Buổi tập huấn được tổ chức trong bối cảnh tình trạng “khoảng cách số xám” hay còn gọi là “khoảng cách kỹ thuật số ở người cao tuổi” tạo ra nhiều tình huống đáng chú ý tại quốc gia có 52 triệu dân, nơi quy tụ các nhà sản xuất điện thoại thông minh và chip nhớ hàng đầu thế giới. Đơn cử, năm ngoái, một số câu lạc bộ bóng chày đã dành ra một lượng vé nhất định để bán trực tiếp tại quầy sau khi nhận thấy người hâm mộ lớn tuổi phải nhờ những người trẻ tại sân vận động mua vé qua máy bán vé tự động.

Một cuộc khảo sát cho thấy dù gần 90% tài xế taxi xứ sở kim chi sử dụng ứng dụng gọi xe nhưng hơn 80% người trên 60 tuổi vẫn vẫy xe theo cách truyền thống. Cụ Park (71 tuổi) cho biết ông từng mất hơn 30 phút để bắt taxi trên một con phố đông đúc ở thủ đô Seoul. Điều đáng nói, các xe cứ lướt qua để đón những hành khách trẻ tuổi dùng ứng dụng gọi xe trên điện thoại dù họ chỉ đứng cách ông vài mét.

Theo giới chuyên gia, “khoảng cách số xám” có thể gây ra những mối đe dọa thực sự, khiến người cao tuổi dễ trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao như lừa đảo trực tuyến hoặc hạn chế khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế. Cuộc khảo sát cấp quốc gia hồi năm ngoái cho thấy 60% người Hàn trên 60 tuổi gặp khó khi sử dụng các dịch vụ công và thương mại điện tử do thiếu kỹ năng số, trong khi tỷ lệ này ở nhóm người dưới 40 tuổi là chỉ 6%.

Kim Jeung-kun, giáo sư chuyên ngành kinh doanh dành cho người cao tuổi tại Đại học Kangnam, nhận định khoảng cách số giữa các thế hệ tại Hàn Quốc dường như lớn hơn so với những nơi khác do quá trình công nghiệp hóa của Hàn Quốc chỉ gói gọn trong vài thập kỷ, trong khi nhiều quốc gia phương Tây phải mất hàng thế kỷ để hoàn thành quá trình tương tự.

Để ứng phó tình trạng trên, Hàn Quốc đã triển khai các chương trình tập huấn công nghệ dành cho người cao tuổi từ năm 2020, thời điểm các doanh nghiệp và dịch vụ chuyển sang hoạt động trực tuyến do lệnh phong tỏa vì đại dịch COVID-19. Gần đây, quốc gia Đông Á này tổ chức các buổi tập huấn trên toàn quốc cho nhóm người “dễ bị tổn thương về kỹ thuật số” cách sử dụng thiết bị di động và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Năm ngoái, hơn 65.000 buổi tập huấn như vậy được tổ chức với sự tham gia của khoảng 650.000 người trên 60 tuổi.

TRÍ VĂN