Khi Trung Quốc vượt xa các quốc gia khu vực Thái Bình Dương về quy mô lực lượng hải quân, 2 đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc cũng khẩn trương hiện đại hóa lực lượng của mình.

Tàu khu trục chở trực thăng lớp Izumo của Nhật. Ảnh: TWZ

Báo cáo mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho thấy 4 xưởng đóng tàu lớn của Trung Quốc đóng mới 39 tàu chiến với tổng lượng giãn nước 550.000 tấn trong giai đoạn 2019-2023. Tính đến năm 2024, Hải quân Trung Quốc sở hữu 332 tàu chiến, nhiều hơn so với con số 319 tàu của Mỹ.

Bên cạnh sức ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh, Tokyo và Seoul còn phải đối mặt các chương trình tên lửa cũng như tham vọng hải quân của Triều Tiên, quốc gia đang theo đuổi dự án chế tạo tàu ngầm vận hành bằng năng lượng hạt nhân.

Trong bối cảnh đó, Nhật Bản đã mạnh tay chi cho ngân sách quốc phòng trong thập kỷ qua, phần lớn là dành cho chương trình đóng tàu hải quân. Đáng chú ý là dự án chế tạo 2 tàu trang bị hệ thống tác chiến Aegis, đóng vai trò là nền tảng phòng thủ tên lửa đạn đạo trên biển cho Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (JMSDF). Aegis là hệ thống vũ khí hải quân tích hợp tiên tiến do Mỹ phát triển, chuyên dùng để phòng không, chống tên lửa và chỉ huy chiến đấu trên biển. Các tàu trang bị hệ thống này sẽ hoạt động phối hợp với những tàu khu trục hiện có để bảo vệ không phận Nhật Bản.

Theo tờ Naval News, mỗi tàu có lượng giãn nước khoảng 14.000 tấn, được trang bị radar đa năng SPY-7(V)1 do hãng Lockheed Martin (Mỹ) phát triển, cùng 128 ống phóng thẳng đứng Mk.41 để phóng các loại tên lửa đánh chặn phòng không và phòng thủ tên lửa như SM-2, SM-3 hay SM-6; tên lửa chống hạm Type 12 cũng như tên lửa hành trình Tomahawk. Naval News cho biết, tàu thứ nhất do công ty quốc phòng lớn nhất Nhật Bản Mitsubishi Heavy Industries đóng và tàu thứ hai do tập đoàn đóng tàu Japan Marine United đảm nhiệm, ​​lần lượt được đưa vào biên chế vào năm 2028 và 2029.

Không dừng lại ở đó, Nhật Bản cũng đang đều đặn bổ sung các tàu ngầm mới cho JMSDF để thay thế các tàu lớp Oyashio cũ hơn. Kể từ năm 2022, Tokyo mỗi năm đưa vào biên chế một tàu ngầm lớp Taigei.

Nhật Bản còn có kế hoạch hoán cải 2 tàu khu trục chở trực thăng lớp Izumo thành tàu sân bay để vận hành F-35B - biến thể tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 của Mỹ, nổi bật với khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng. Theo đó, sàn đáp tàu Izumo và tàu "chị em" là Kaga sẽ được thiết kế lại thành dạng hình vuông cùng các sửa đổi khác để vận hành F-35B. Công tác hoán cải tàu Izumo dự kiến ​​hoàn tất vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2027, trong khi tàu Kaga dự kiến ​​hoàn thành trong năm tài chính 2027.

Ngoài ra, Nhật Bản đang tiếp tục đóng tàu hộ vệ lớp Mogami cho JMSDF; có kế hoạch đưa vào biên chế tàu tuần tra xa bờ lớp Sakura; đồng thời đề xuất cấp kinh phí cho các tàu vận tải không người lái nhằm vận chuyển binh sĩ, khí tài từ đất liền và đảo Okinawa đến các đảo nhỏ nằm rải rác ở biển Hoa Đông.

Về phần mình, Hàn Quốc, nơi sở hữu ngành công nghiệp đóng tàu hùng mạnh cùng ngành công nghiệp quốc phòng ngày càng phát triển, đang hiện thực hóa giấc mơ phát triển tàu ngầm vận hành bằng năng lượng hạt nhân của riêng mình, trong bối cảnh Triều Tiên đẩy mạnh chương trình phát triển tàu ngầm hạt nhân có thể mang theo tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm.

Yu Ji-hoon, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Phân tích Quốc phòng Hàn Quốc, cho biết các tàu ngầm tấn công vận hành bằng năng lượng hạt nhân của Hàn Quốc hoạt động bền bỉ hơn các tàu ngầm diesel-điện cùng loại, cho phép chúng hoạt động trên biển lâu hơn, không chỉ để theo dõi tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Triều Tiên mà còn để phản ứng nhanh trước bất kỳ vụ phóng tên lửa nào của Bình Nhưỡng.

Đáng chú ý, quốc gia đồng minh của Mỹ cũng đang phát triển lớp tàu khu trục mới có lượng giãn nước 7.000 tấn, được trang bị các hệ thống được sản xuất trong nước như hệ thống cảm biến tích hợp, hệ thống quản lý tác chiến, hệ thống phóng thẳng đứng và tên lửa.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)