Ngoài các ngành nghề quen thuộc như điều dưỡng, nông nghiệp, chế biến thực phẩm, xây dựng, cơ khí, điện - điện tử…, nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài ở Nhật sẽ mở rộng sang các lĩnh vực quan trọng, như an ninh và hàng không. 

Ngành an ninh Nhật đang xin phép tuyển dụng lao động nước ngoài để bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Ảnh: Japan Today

Chính phủ Nhật đang xem xét Chương trình Phát triển Kỹ năng Việc làm (ESD, tiếng Nhật là Ikusei Shuro) dành cho lao động nước ngoài, trong bối cảnh nước này tìm cách bảo đảm nguồn nhân lực cho các ngành nghề đang đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động. Chương trình ESD, ​​bắt đầu có hiệu lực từ tháng 4-2027, sẽ thay thế Chương trình Thực tập sinh kỹ thuật, vốn cho phép lao động nước ngoài vừa làm việc vừa học tập nâng cao tay nghề trong thời hạn từ 1-5 năm.

Tiếp nhận lao động nước ngoài cho lĩnh vực an ninh

Theo luật an ninh hiện hành, thường trú nhân người nước ngoài và vợ hoặc chồng của công dân Nhật có thể được tuyển dụng vào lĩnh vực an ninh. Tuy nhiên, do tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng, ngành an ninh đang xin phép được tiếp nhận cả lao động nước ngoài.

Tuyển thực tập sinh cho dịch vụ mặt đất tại sân bay

Tình trạng thiếu nhân viên mặt đất ngày càng nghiêm trọng trong ngành hàng không Nhật, đặc biệt là tại các sân bay khu vực. Ngày 9-9, các quan chức Cơ quan Dịch vụ Nhập cư Nhật Bản cho biết nước này đang xem xét bổ sung dịch vụ mặt đất tại sân bay vào Chương trình Phát triển Kỹ năng Việc làm. 

Công việc được đề xuất cho người nước ngoài làm trong lĩnh vực hàng không là dịch vụ mặt đất tại sân bay, gồm các nhiệm vụ như hỗ trợ máy bay cất cánh và hạ cánh, cũng như dịch vụ xử lý hàng hóa đường hàng không. 

Với việc bổ sung đối tượng tuyển dụng vào ngành hàng không, chương trình ESD mới sẽ bao phủ 18 lĩnh vực. Nhật cũng có kế hoạch bổ sung các nhóm ngành nghề mới vào 4 lĩnh vực trong hệ thống mới bao gồm: sản xuất hàng hóa công nghiệp, xây dựng, chế biến thực phẩm và nghề cá. Chính phủ đặt mục tiêu các đề xuất sẽ được thông qua tại cuộc họp Nội các vào tháng 12 tới.

Cơ quan Dịch vụ Nhập cư Nhật Bản cho biết đến cuối năm 2025, có 382.341 người nước ngoài cư trú theo diện Lao động lành nghề loại 1 và 456.618 người theo Chương trình Thực tập sinh kỹ thuật. 

Các công ty ở Nhật vẫn cần lao động nước ngoài

Một cuộc khảo sát của chính phủ công bố hôm 31-8 cho thấy tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng vẫn là lý do chính khiến các công ty Nhật tiếp tục thuê lao động nước ngoài.

Trong cuộc khảo sát do Bộ Lao động Nhật Bản thực hiện, 68,2% công ty cho biết họ tuyển dụng người nước ngoài để giải quyết tình trạng thiếu lao động, trong bối cảnh dân số giảm và lực lượng lao động trong nước ngày càng già hóa. Khoảng 56% công ty cũng cho biết họ tuyển người nước ngoài dựa trên năng lực, trong khi 18% nói họ đang tìm cách toàn cầu hóa môi trường làm việc của mình. 

Theo báo cáo công bố vào đầu tháng 9 bởi Teikoku Databank, công ty nghiên cứu dữ liệu doanh nghiệp lớn và lâu đời nhất tại Nhật, hơn 50% số công ty ở nước này cho biết họ không có đủ nhân viên toàn thời gian, gần 30% công ty không có đủ nhân viên bán thời gian.  

Điều đó cho thấy nền kinh tế Nhật vẫn phụ thuộc nhiều vào lao động nước ngoài, bất chấp việc chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang tìm cách siết chặt các quy định đối với người nước ngoài nhằm ổn đinh trật tự xã hội và đẩy lùi tình trạng vi phạm pháp luật.

THANH TRÚC (Tổng hợp)