Vụ bê bối tình ái liên quan đến người đứng đầu tập đoàn công nghệ Nvidia đang đẩy giới chức Mỹ vào thế khó xử. Nếu không hành động, Washington lo ngại Trung Quốc đã thu thập được thông tin có thể giúp Bắc Kinh vượt lên trong cuộc đua phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến và đe dọa an ninh quốc gia. Nhưng mạnh tay siết chặt Nvidia, nền kinh tế và vị thế công nghệ của Mỹ cũng có nguy cơ chịu thiệt hại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) bắt tay CEO Nvidia Jensen Huang. Ảnh: Reuters

Giám đốc điều hành (CEO) kiêm nhà đồng sáng lập Nvidia, Jensen Huang, đang đối mặt cuộc điều tra độc lập từ công ty và sự giám sát của Quốc hội Mỹ về quan hệ tình cảm giữa ông với một phụ nữ nghi là "gián điệp của Trung Quốc".

Theo tờ New York Times, người phụ nữ tên Alice Huang là cựu lãnh đạo công ty công nghệ Megaspeed có trụ sở tại Singapore. Bà Huang được cho đang bị giám sát với cáo buộc tuồn chip Nvidia tiên tiến sang Trung Quốc, bất chấp lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ.

Đây không phải lần đầu Trung Quốc dính cáo buộc tiến hành hoạt động tình báo quy mô lớn chống lại các công ty và tổ chức Mỹ, bao gồm việc cài cắm mạng lưới gián điệp trong các trường đại học. Gần đây, sự chú ý còn đổ dồn vào hệ thống phòng thí nghiệm AI của Trung Quốc với cáo buộc tấn công các doanh nghiệp đối thủ tại Mỹ để sao chép công nghệ.

Các cuộc tấn công chưng cất (distillation attacks) này khiến căng thẳng Mỹ - Trung tiếp tục leo thang khi cả 2 chạy đua tạo ra mô hình AI mạnh nhất, có thể phát hiện lỗ hổng phần mềm và tấn công mạng với tốc độ, quy mô vượt xa con người; làm dấy lên lo ngại chúng sẽ bị lợi dụng làm vũ khí mạng. Trong cuộc cạnh tranh đó, Nvidia đóng vai trò trung tâm khi cung cấp phần lớn chip tiên tiến để vận hành các mô hình AI hàng đầu và trung tâm dữ liệu của Mỹ.

Mỹ tiến thoái lưỡng nan

Hiện chưa rõ Trung Quốc muốn thu thập thông tin gì từ Nvidia, nhưng nỗ lực được cho là nhằm thâm nhập công ty thông qua CEO Huang phản ánh tầm ảnh hưởng của tình báo Trung Quốc ở khắp mọi nơi, kể cả Thung lũng Silicon.

Theo cựu Giám đốc Cơ quan Năng lực Tình báo, Giám sát và Trinh sát tại Lầu Năm Góc Leslie Beavers, vấn đề cần lo ngại nhất hiện nay là khả năng Trung Quốc đã đánh cắp thông tin mật về chip hiệu năng cao của Nvidia.

Bắc Kinh từng nhiều lần bị cáo buộc sử dụng gián điệp để dụ dỗ người Mỹ nhẹ dạ giao nộp bí mật thương mại và thông tin mật. Nổi tiếng nhất là vụ năm 2014, trong đó cựu trung tá quân đội Mỹ Benjamin Pierce Bishop đã gửi email tiết lộ thông tin mật về các kế hoạch huấn luyện chung giữa Mỹ và Hàn Quốc, chiến lược của Lầu Năm Góc đối với Trung Quốc, cùng cơ cấu lực lượng của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho một nữ học viên cao học người Trung Quốc.

Trong khi đó, cựu Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia Dennis Wilder đánh giá ông Huang là một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump ở Thung lũng Silicon. Vì vậy, việc Trung Quốc nhắm vào Nvidia có thể nhằm tìm hiểu tin tình báo về chiến lược và các cuộc đàm phán chính sách của Washington.

Hiện Quốc hội Mỹ đã phát tín hiệu về ý định điều tra Nvidia sau yêu cầu ông Huang tham gia buổi điều trần kín vào tuần tới. Viết trên nền tảng X, ứng cử viên tiềm năng cho chức chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện năm tới, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Coons cho rằng điều tra Jensen Huang và Nvidia là cần thiết để làm rõ các vấn đề an ninh quốc gia có bị xâm phạm hay không.

Nhưng giới quan sát cũng cảnh báo, ngay cả khi xác định được hoạt động xâm nhập của Trung Quốc, lời kêu gọi của đảng Dân chủ về hành động chống lại Nvidia sẽ chỉ gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ. Thậm chí, mọi nỗ lực trong tương lai nhằm loại bỏ Nvidia khỏi các hệ thống cũng sẽ vô ích bởi chip và công nghệ của hãng hiện đóng vai trò hạ tầng cốt lõi, phủ sóng rộng khắp các hệ thống trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI tại Mỹ.

MAI QUYÊN (Theo Politico)