Lầu Năm Góc đã “bật đèn xanh” cho kế hoạch xây dựng một căn cứ quân sự thường trực của Mỹ tại Ba Lan, trong khi Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào đầu tháng 12.

Xe tăng chủ lực M1 Abrams của Mỹ tham gia duyệt binh tại Ba Lan. Ảnh: Fox News

Chi phí lên tới 4,4 tỉ USD

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz công bố thông tin trên sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth tại Washington ngày 10-11. Ông Hegseth nói rằng “mọi việc đang tiến triển theo đúng hướng” trong bối cảnh Lầu Năm Góc thừa nhận đang đàm phán về việc tăng cường hiện diện quân sự thường trực của Mỹ tại Ba Lan. Dự án này vẫn chưa nhận được sự phê duyệt chính thức của Mỹ.

Hiện có khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đóng tại Ba Lan, với phần lớn được triển khai luân phiên. Tuy nhiên, Warsaw đang thúc đẩy việc xây dựng một căn cứ thường trực mới có thể đồn trú 5.000 lính Mỹ với chi phí lên tới 4,4 tỉ USD, giữa bối cảnh Lầu Năm Góc hồi tháng 6 công bố cuộc rà soát về sự hiện diện quân sự của Mỹ trên khắp châu Âu. Cuộc rà soát này đang khiến các đồng minh khác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) lo ngại rằng Washington có thể rút thêm hàng ngàn binh sĩ.

Cuộc rà soát của Lầu Năm Góc cũng nhằm điều chỉnh lực lượng quân đội Mỹ phù hợp với những ưu tiên an ninh hàng đầu mà ông Trump đã xác định, bao gồm kiềm chế Trung Quốc và bảo vệ lãnh thổ xứ cờ hoa.

Dự án xây căn cứ quân sự là một trong số ít vấn đề nhận được sự ủng hộ của cả Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Tổng thống Karol Nawrocki. Ông Nawrocki khẳng định Warsaw sẵn sàng tạo điều kiện để lựa chọn địa điểm phù hợp nhất và ủng hộ tên gọi đề xuất cho căn cứ quân sự là “Pháo đài Trump”, ý tưởng lần đầu được đề xuất bởi người tiền nhiệm Andrzej Duda vào năm 2018.

Ông Hegseth ca ngợi nỗ lực củng cố sức mạnh quân sự của Ba Lan, gọi quân đội nước này là “một trong những lực lượng đáng gờm nhất” châu Âu. Quốc gia thành viên NATO này đã cam kết chi gần 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng.

Lực lượng Mỹ tại châu Âu

Mỹ trong ngày 9 và 10-11 đã điều chuyển ít nhất 10 máy bay tiếp dầu của Không quân nước này từ căn cứ RAF Mildenhall ở Anh sang Đức và các địa điểm khác của châu Âu.

Động thái này diễn ra chỉ vài tuần sau khi Washington rút các máy bay ném bom khỏi căn cứ không quân RAF Fairford do một sự cố an ninh bị nghi có liên quan đến Iran. Các quan chức Mỹ vẫn đang thảo luận về bản chất chính xác của mối đe dọa đối với căn cứ RAF Mildenhall. Đây là 2 trong số 11 căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) mà Lực lượng Mỹ đồn trú tại Anh (USVF) vận hành.

Đối với phần còn lại của châu Âu, Mỹ đang vận hành 30-35 căn cứ. Lực lượng Mỹ đóng trên khắp châu lục kể từ Thế chiến thứ hai và đạt đỉnh, khoảng 475.000 quân nhân, vào cuối thập niên 1950. Con số này giảm mạnh sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Hiện Mỹ duy trì gần 80.000 quân nhân tại châu Âu. Trong đó, Đức có số lượng lính Mỹ đồn trú nhiều nhất với 38.400 người, kế đến là Ý (gần 13.000 quân nhân) và Anh (hơn 12.000).

Tuy nhiên, vào tháng 5 năm nay, Lầu Năm Góc thông báo kế hoạch rút tối đa 5.000 binh sĩ khỏi Đức, đưa quân số Mỹ tại đây giảm xuống mức trước chiến tranh Ukraine.

HẠNH NGUYÊN (Theo Politico, Independent)