Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 11-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Ông Đào Chí Nghĩa phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường chiều 11-11.

Qua nghiên cứu dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và báo cáo 2097, 2098 của Bộ Y tế, cho thấy Bộ đã có điều chỉnh rất nhiều nội dung mà các đại biểu đã góp ý ở tổ. Để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật, đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý 3 vấn đề: 

Thứ nhất, về trường hợp được miễn cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm tại Điều 44 và Phụ lục 2.

Dự thảo đã quy định một số loại hình cơ sở được miễn giấy chứng nhận. Đại biểu cho rằng việc miễn thủ tục này là cần thiết đối với các cơ sở với quy mô nhỏ và có nguy cơ thấp. Nhưng nếu chỉ dựa trên căn cứ tên loại hình hoạt động mà không gắn với quy mô, số lượng xuất ăn, đối tượng phục vụ và điều kiện thực tế thì có thể tạo ra những khoảng trống pháp lý trong công tác quản lý. Đặc biệt đối với các loại hình kinh doanh như bếp ăn tập thể, nhà hàng trong khách sạn hoặc cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố sẽ có những cái mức độ rủi ro khác nhau. Nếu như những cơ sở với số lượng phục vụ lớn, nhất là đối với trẻ em, học sinh và người bệnh phải có cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Tại khoản 1, Điều 44 dự thảo luật quy định cơ sở được miễn giấy chứng nhận vẫn phải đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm, tuy nhiên khoản 2 dẫn chiếu danh mục tại Phụ lục 2, trong đó có nêu nhà hàng trong khách sạn, bếp ăn tập thể không đăng ký kinh doanh ngành nghề thực phẩm và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Đây là những loại hình có điều kiện hoạt động quy mô, số người được phục vụ rất khác nhau. Báo cáo tiếp thu cũng ghi nhận ý kiến đại biểu về nguy cơ ngộ độc tập thể, nhất là các cơ sở phục vụ với số lượng người ăn lớn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bổ sung rà soát ở khoản 2, Điều 44 và Phụ lục 2 theo hướng quy định rõ tiêu chí được miễn thủ tục không chỉ dựa vào loại hình, mà cần xem xét quy mô hoạt động, số lượng suất ăn, tính chất đối tượng phục vụ và mức độ nguy cơ. Đối với cơ sở được miễn cấp giấy chứng nhận cần quy định rõ trách nhiệm thông báo, cam kết và sự chịu kiểm tra hậu kiểm.

Thứ hai, về phân loại sản phẩm được công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm theo Điều 46, thời hạn hiệu lực tại Điều 47.

Tại điểm a, khoản 2, Điều 46 dự thảo đã đưa ra sản phẩm có công dụng công bố về sức khỏe vào nhóm phải đăng ký bản công bố sản phẩm. Đại biểu đồng tình với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối với các sản phẩm có tác động trực tiếp đến sức khỏe, nhất là sản phẩm dành cho các nhóm đối tượng đặc thù.

Tuy nhiên, khái niệm công bố về sức khỏe cũng cần được xác định rõ hơn, phân biệt với thông tin về giá trị dinh dưỡng hoặc thông tin giới thiệu thông thường của các sản phẩm. Nếu không làm rõ các nội dung này, doanh nghiệp có thể lúng túng trong quá trình thực hiện các thủ tục, cơ quan quản lý nhà nước sẽ áp dụng không thống nhất trong các trường hợp cụ thể.

Đề nghị cần làm rõ tiêu chí công bố khuyến cáo về sức khỏe tại điểm a, khoản 2, Điều 46 và Phụ lục 1, bảo đảm chỉ có những sản phẩm công bố thuộc diện luật quy định thì sẽ phải đăng ký, tránh các cách hiểu quá rộng khiến cho các sản phẩm chỉ nêu thành phần dinh dưỡng thông thường cũng phải thực hiện các thủ tục. Bổ sung tiêu chí cụ thể tại điểm a, khoản 2, Điều 46 và Phụ lục 1, làm rõ trường hợp nào công bố công dụng, tác dụng đối với sức khỏe phải đăng ký, trường hợp nào chỉ thông tin dinh dưỡng hoặc thông tin khác thuộc diện tự công bố.

Đối với khoản 2, Điều 47, đại biểu thống nhất với cơ chế thông báo gia hạn tự động cho phép doanh nghiệp tiếp tục lưu thông ngay sau khi gửi thông báo. Đề nghị khi quy định mẫu thông báo chỉ yêu cầu cập nhật thông tin có thay đổi hoặc có ý nghĩa đối với an toàn sản phẩm, không yêu cầu kê khai lại dữ liệu cơ quan quản lý đã có trên hệ thống. Bên cạnh đó, dự thảo đã quy định thời hạn hiệu lực 5 năm và thủ tục thông báo gia hạn là những giải pháp cải cách rất tích cực. Tuy nhiên, cần bảo đảm việc gia hạn thực sự đơn giản, không yêu cầu tổ chức cá nhân nộp lại những tài liệu, dữ liệu mà cơ quan quản lý đã có và vẫn còn giá trị.

Thứ ba, về phân công trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước tại Điều 63, từ Điều 63 đến Điều 72.

Dự thảo cũng phân công trách nhiệm đối với các bộ ngành và chính quyền địa phương đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, trong thực tiễn công tác bảo đảm an toàn thực phẩm liên quan đến nhiều công đoạn, từ giai đoạn ban đầu sơ chế, chế biến lưu thông đến kinh doanh và tiêu dùng. Nếu trách nhiệm giữa các cơ quan chưa được xác định rõ ràng, đến khi xảy ra sự cố rất dễ phát sinh tình trạng có phối hợp nhưng không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm chính.

Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện các điều từ 63 đến 72 theo nguyên tắc mỗi lĩnh vực, mỗi công đoạn quản lý, mỗi vụ việc phải xác định cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính, đồng thời quy định rõ các cơ quan phối hợp, nội dung phối hợp, thời hạn xử lý, trách nhiệm khi chậm thực hiện. Đối với vụ việc có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng phải có cơ chế đầu mối tiếp nhận thông tin, chỉ đạo xử lý và công khai kết quả xử lý trong thời gian sớm nhất.

PV (lược ghi)