Ðức vừa thúc giục Liên minh châu Âu (EU) hành động để ngăn chặn dòng người di cư vượt biên trái phép vào quốc gia láng giềng Ba Lan từ Belarus.

Người di cư đối mặt hàng rào kẽm gai Ba Lan dựng lên. Ảnh: CNN

Trả lời Nhật báo Bild hôm 9-11, Bộ trưởng Nội vụ Ðức Horst Seehofer cho rằng Vác-sa-va hoặc Berlin không thể tự giải quyết vấn đề. Vì vậy, EU cần đoàn kết để giúp Ba Lan bảo vệ đường biên giới ngoài.

Yêu cầu trên được đưa ra sau khi Ba Lan cho biết đã đẩy lùi nỗ lực của hàng trăm người di cư, chủ yếu đến từ Trung Ðông và châu Phi, vượt biên bất hợp pháp vào nước này từ Belarus. Hiện biên giới Ba Lan và Belarus rất căng thẳng vì có khoảng 1.000 người bị lực lượng an ninh Belarus dồn tới biên giới với nước láng giềng. Ba Lan cảnh báo hàng ngàn người di cư khác đang hướng đến đây và lo ngại kịch bản người di cư sử dụng vũ khí để vượt biên. Ðể đối phó, nước này đã triển khai khoảng 4.500 lính biên phòng và 9.500 binh sĩ đóng tại khu vực biên giới.

Hôm trước đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi các quốc gia thành viên EU áp đặt lệnh trừng phạt mới lên Belarus liên quan dòng người di cư. Bà der Leyen nhấn mạnh sử dụng người di cư vì mục đích chính trị là không thể chấp nhận.

Nhiều tháng nay, EU cáo buộc Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đẩy người di cư vào khối này nhằm trả đũa Brussels vì trừng phạt chính quyền Minsk liên quan hành động trấn áp phe đối lập sau các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử năm ngoái. Tổng thống Lukashenko liên tục phủ nhận cáo buộc trên, đổ lỗi cho phương Tây gây ra tình trạng vượt biên và cách đối xử với người di cư tại biên giới.

Theo Brussels, người di cư được cung cấp visa, vé máy bay và một chiếc máy bay sẵn sàng vận chuyển họ tới thủ đô Minsk trước khi đưa đến biên giới giáp với các nước thành viên EU là Litva, Latvia và Ba Lan. Kết quả là số người vượt biên trái phép vào Ba Lan từ Belarus tăng đột biến trong những tuần gần đây. Kể từ tháng 8, hơn 30.000 người di cư đã tìm cách vào Ba Lan, từ đó tiếp tục đổ vào Ðức và con số này tính riêng trong tháng 10 là gần 5.000 người. Berlin đối phó bằng cách tăng cường tuần tra biên giới và điều động thêm lực lượng cảnh sát.

Brussels đau đầu với Minsk

Không chỉ vấn đề di dân, EU - Belarus còn xung đột trên mặt trận ngoại giao. Hồi trung tuần tháng 10 vừa rồi, Belarus đã trục xuất Ðại sứ Pháp Nicolas de Lacoste tại nước này. Truyền thông Belarus khi đó nói Ðại sứ Lacoste bị trục xuất vì không gặp Tổng thống Lukashenko để trình quốc thư. Còn Ðại sứ quán Pháp cho biết ông Lacoste đã trình quốc thư cho Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei, động thái mà Tổng thống Lukashenko coi là sự dè bỉu.

Tương tự các nước EU khác, Pháp không công nhận việc ông Lukashenko tuyên bố thắng cử nhiệm kỳ tổng thống thứ 6 liên tiếp trong cuộc bỏ phiếu “không công bằng” vào tháng 8-2020. Nhà lãnh đạo Belarus thì cáo buộc phương Tây kích động biểu tình với hy vọng thúc đẩy một cuộc cách mạng. Minsk cũng đã cắt đứt quan hệ với các đại sứ phương Tây khác trong những tháng qua. Hồi tháng 3, Belarus trục xuất nhân viên Ðại sứ quán Latvia tại Minsk sau khi chính quyền Riga sử dụng lá cờ của phe đối lập Belarus tại một giải vô địch khúc côn cầu trên băng.

Ba tháng sau, EU áp đặt biện pháp trừng phạt đối với những lĩnh vực chủ chốt của kinh tế Belarus, cũng như đóng băng tài sản và cấm nhập cảnh 166 người tại quốc gia Ðông Âu này, trong đó có Tổng thống Lukashenko và 2 con trai. Ðây là cách EU phản ứng với việc chính quyền Belarus trước đó buộc máy bay chở khách hạ cánh xuống Minsk để bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich.

Ðến nay, Belarus vẫn chống chọi lại được các biện pháp trừng phạt nhờ sự hậu thuẫn của Nga. Khủng hoảng ở biên giới EU còn được cho là một phần trong cuộc đối đầu liên tục giữa Mát-xcơ-va với phương Tây.

Ba Lan đang lên kế hoạch chi khoảng 410 triệu USD để xây dựng bức tường ở biên giới với Belarus,  nhằm ngăn chặn dòng người di cư. Việc xây dựng bức tường với các hệ thống kỹ thuật như cảm biến di chuyển và camera sẽ giúp tăng cường an ninh biên giới cho nước này.

HẠNH NGUYÊN (Theo AFP, CNN)