Tổng thống Iraq Barham Salih hôm 1-2 đã chỉ định ông Mohammed Tawfiq Allawi làm tân thủ tướng nước này, thay cho ông Adil Abdul Mahdi mới từ chức.

Người biểu tình mang theo tấm ảnh bị đánh dấu chéo trên mặt của ông Allawi. Ảnh: AFP

Trong bài phát biểu được đăng tải trên các phương tiện truyền thông xã hội, ông Allawi tuyên bố sẽ thành lập một chính quyền đại diện, tổ chức tổng tuyển cử sớm và bảo đảm công lý cho các vụ bạo lực liên quan đến biểu tình. Tính từ ngày 1-10 năm ngoái, các cuộc biểu tình đã làm hơn 480 người thiệt mạng và khoảng 30.000 người bị thương. Đây được coi là đợt biểu tình kéo dài chưa từng có và đẫm máu nhất ở Iraq trong nhiều thập niên qua. Ông Allawi cam kết chống tham nhũng và cải cách bộ máy điều hành, đồng thời hứa sẽ từ chức nếu các phe phái chính trị tại Iraq cố tình áp đặt các ứng viên cho các vị trí trong nội các. 

Ông Allawi sẽ có nhiệm vụ thành lập chính phủ mới trong vòng một tháng và được cho sẽ gặp khó khăn trong việc lựa chọn nội các do sự ganh đua của các đảng phái, căn nguyên làm kéo dài tình trạng bế tắc chính trị hiện nay tại Iraq.

Tuy nhiên, nhiều thanh niên chống chính phủ ở Baghdad và miền Nam Iraq đã nhanh chóng xuống đường phản đối việc chỉ định ông Allawi làm thủ tướng. Theo AFP, hàng trăm sinh viên đã tập trung tại quảng trường Tahrir, mang theo những bức ảnh bị đánh dấu chéo trên mặt của ông Allawi. Người biểu tình bày tỏ sự bất mãn đối với giới cầm quyền tinh hoa Iraq. Họ cho phát những bài hát Arab lạc quan, lấn át những bài thánh ca Hồi giáo buồn bã của những người biểu tình trung thành với giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite Moqtada al-Sadr.

“Chúng tôi ở đây để phản đối ngài tân thủ tướng bởi những tai tiếng mà ông ta tạo ra trong giới chính trị” - Tiba, sinh viên đại học 22 tuổi ở Baghdad, cho biết. “Việc chỉ định ông Allawi làm tân thủ tướng là một sự nhạo báng. Nó thể hiện sự coi thường đối với những người bị thiệt mạng trong các cuộc biểu tình cũng như đối với những yêu cầu mà người dân Iraq đặt ra, đó là phản đối các đảng phái có liên hệ với Iran” - một người biểu tình nói với AFP. 

Trong khi đó, Iran tuyên bố sẽ hỗ trợ đầy đủ cho ông Allawi cũng như ủng hộ yêu cầu lực lượng Mỹ rút khỏi Iraq. “Trong việc tiếp tục ủng hộ độc lập, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và củng cố nền tảng dân chủ ở Iraq cùng với yêu cầu chính đáng của chính phủ và nhân dân Iraq rằng Mỹ phải rút lực lượng khỏi Iraq, Iran hoan nghênh việc chỉ định ông Allawi làm tân thủ tướng Iraq” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi nhấn mạnh.

Ông Allawi, 65 tuổi, từng hai lần làm Bộ trưởng Truyền thông dưới thời cựu Thủ tướng Nuri al-Maliki và đều từ chức vì cho rằng chính quyền tham nhũng. Iraq nằm trong số 20 quốc gia tham nhũng nhất thế giới theo xếp hạng của tổ chức Minh bạch Quốc tế. 

TRÍ VĂN (Theo AFP, Reuters)