Thiếu lương thực đang là một thách thức lớn đối với Nigeria.

Có trữ lượng dầu lớn nhất châu Phi và một số vùng lãnh thổ đất đai rất màu mỡ, nhưng Nigeria đang đối mặt với thách thức lớn: nạn đói. Đất nước này không thể “nuôi” nổi 140 triệu dân và việc giảm lượng mưa có thể làm tăng thêm cuộc khủng hoảng lương thực.

Nigeria từng là nhà xuất khẩu nông sản lớn trước khi được biết đến như quốc gia xuất khẩu dầu từ thập niên 1970. Tuy nhiên, khi trở thành nước sản xuất dầu lớn thứ 8 thế giới, các nông trại và đồn điền lớn của Nigeria bắt đầu bị bỏ quên. Ngày nay, theo Ngân hàng Thế giới (WB), khoảng 90% sản lượng nông nghiệp của Nigeria đến từ các nông trại nhỏ kém hiệu quả, và hầu hết nông dân rất ít khi hoặc không thể tiếp cận phân bón, hệ thống tưới tiêu hay các phương tiện kỹ thuật hiện đại khác. Đa phần nông dân không trồng đủ lương thực, thậm chí chỉ để nuôi sống gia đình. Trong khi đó, theo WB, Nigeria có tiềm năng nông nghiệp lớn, với 3,14 triệu ha đất có thể canh tác, trong khi chỉ có 7% trong số đó hiện được sử dụng.

Nigeria đang là một trong những nước nhập khẩu lương thực lớn nhất thế giới, nhất là gạo và lúa mì, hai loại ngũ cốc mà nước này có thể canh tác đủ số lượng để tự cung cấp. Khoảng 38% trẻ em dưới 5 tuổi ở Nigeria bị suy dinh dưỡng, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), 65% dân số (tương đương 91 triệu người) đang trong tình trạng “không đảm bảo lương thực”. Các chuyên gia cho rằng với sự biến đổi bất thường của thời tiết, tình hình sắp tới sẽ càng tồi tệ hơn.

Sản lượng nông nghiệp không ổn định của Nigeria còn tác động đến các nước láng giềng nghèo. Năm 2005, khi Nigeria thất mùa, các thương gia nước này đua nhau nhập ngũ cốc từ Niger. Nhu cầu tăng làm giá lương thực leo thang, vượt khả năng mua sắm của người dân Niger. Các tổ chức nhân đạo phải viện trợ lương thực cho Niger, nhưng đa phần trong số đó cũng được các thương gia mua rồi bán lại cho Nigeria, khiến nhiều trẻ em Niger chết đói.

Với chính phủ Nigeria, cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu năm ngoái là một sự cảnh tỉnh. Tuy nhiên, các nhà phân tích nhận định: Đây không chỉ là bài học đắt giá của riêng Nigeria mà cũng là bài học chung cho những quốc gia nghèo lại không biết quản lý, khai thác tốt lợi thế nguồn lực tài nguyên.

N.MINH
(Theo Washingtonpost, AP)