Tiến sĩ Shinichi Suzuki (1898-1998), giảng viên tài ba trong lịch sử âm nhạc thế giới. Ông nổi tiếng với lý thuyết Suzuki về giảng dạy nhạc lý. Nhưng gần đây, một số ý kiến phản bác lý thuyết của ông khi cáo buộc “Suzuki là lời nói dối vĩ đại nhất trong lịch sử âm nhạc” (“Suzuki’s biggest lie”). Cáo buộc đã tạo nên những cuộc tranh luận gay gắt.

Hơn 5 thập kỷ qua, hàng triệu trẻ em trên thế giới và các giáo viên âm nhạc đã quen với lý thuyết Suzuki trong cách giáo dục và giúp các em nhỏ phát huy được tài năng âm nhạc. Theo lý thuyết này, trẻ em nên làm quen với âm nhạc từ năm 3 tuổi. Đó là cách tốt nhất để những giai điệu được ghi nhớ. Lý thuyết này được áp dụng ở hầu hết các trường âm nhạc quốc tế. Khoảng 8.000 giáo viên và hơn 250.000 trẻ em áp dụng lý thuyết Suzuki.

Dr Shinichi Suzuki bên cạnh những đứa trẻ học violin từ lý thuyết Suzuki.

Nhưng Mark O’Connor, giáo viên dạy violin, người đã dành nhiều năm để nghiên cứu về Dr Shinichi Suzuki, đưa ra khẳng định gây chấn động: “Tôi nghĩ đó là lời nói dối vĩ đại nhất trong lịch sử âm nhạc”. Theo Mark O’Connor, quá khứ của Dr Shinichi Suzuki không đúng sự thật. Cụ thể, ông nhấn mạnh các mối quan hệ mà Shinichi Suzuki đề cập đến, như thời gian gặp gỡ nhà khoa học Albert Einstein, được học cùng Karl Klighler- một trong những giáo viên violin hàng đầu trong lịch sử âm nhạc quốc tế. Mark O’Connor khẳng định, tất cả những điều này đều giả dối. Dr Shinichi Suzuki bị đánh rớt trong kỳ thi tuyển vào trường âm nhạc Berlin Hochshule ở Berlin (Đức), chưa từng qua đào tạo violin chuyên nghiệp và ông tự học đàn năm 18 tuổi. Thêm vào đó, Mark O’Connor khẳng định, mối quan hệ của Dr Shinichi Suzuki với Albert Einstein là “mua bán” nhạc cụ, chứ không phải “bảo hộ” kiểu bạn bè thân thiết như cố nhạc sĩ từng đề cập.

Những cáo buộc của Mark O’Connor lập tức tạo nên làn sóng tranh luận dữ dội, mà phần lớn là bảo vệ nền tảng âm nhạc Dr Shinichi Suzuki đã xây dựng. Minette Joyce, quản trị viên của Viện Suzuki, đưa ra ý kiến: “Thật ra, lý thuyết này không đặt mục đích đào tạo ra các nhạc công chuyên nghiệp mà là để trẻ em phát huy khả năng cảm thụ âm nhạc”. Trong khi đó, Goetz Richter, giảng viên về violin ở Sydney Conservatorium of Music, cho rằng: “Nghe qua có vẻ kỳ lạ khi nói Suzuki chưa bao giờ theo học Klingler. Bởi Klingler vẫn sống đến năm 1971 và ông ấy có thể phủ nhận tuyên bố của Suzuki, nhưng ông ấy không làm điều đó”. Tỏ rõ quan điểm, Karen Carey, giảng viên âm nhạc uy tín nhất tại Australia cho rằng lời cáo buộc của Mark O’Connor thật “đáng hổ thẹn” và “tai tiếng”, bởi theo bà hầu hết những đứa trẻ học theo phương pháp Suzuki đều thành công. “Mức độ thành công cao hơn nhiều so với hệ thống đào tạo khác mà tôi đã trải qua. Nhiều đứa trẻ đã trở thành những nhạc công chuyên nghiệp”- Karen Carey cho biết. Bà Karen Carey còn dẫn chứng nhiều nhạc công học theo lý thuyết Suzuki đang chơi trong những dàn nhạc giao hưởng nổi tiếng ở Australia, Đức… Bà Karen Carey nói thêm ưu điểm của phương pháp Suzuki là nhấn mạnh vai trò quan trọng của các bậc cha mẹ, theo dõi và giúp trẻ phát huy tiềm năng âm nhạc.

Không ít người hoài nghi hành động của Mark O’Connor. Nghệ sĩ violin Monica Naselow, từng học nhạc theo phương pháp Suzuki, thành viên dàn nhạc giao hưởng Tasmanian, cũng từng biểu diễn chung với Mark O’Connor nhiều năm trước, nghi vấn: “Các bài viết của anh ta chủ yếu để chứng minh phương pháp của Suzuki là giả mạo còn phương pháp của anh ta mới tốt đẹp”.

Mặc dù chưa thể xác minh tính chính xác của vấn đề, nhưng thực tế đã chứng minh lý thuyết Suzuki là hoàn toàn hiệu quả, vẫn được nhiều người tin tưởng áp dụng.

ÁI LAM (Tổng hợp từ Telegraph, smh)