Sudan trong vòng xoáy xung đột vũ trang. Ảnh: AFP

Thế giới trong một năm qua chứng kiến các cuộc xung đột vũ trang xảy ra ít khốc liệt hơn, nhưng sự bình yên trên hành tinh lại giảm sút bởi tình trạng giết người và tội phạm bạo lực gia tăng. Đó là đánh giá chung trong bản báo cáo hàng năm lần thứ 4 về các Chỉ số Hòa bình Toàn cầu (GPI) ở 149 quốc gia do Viện Kinh tế và Hòa bình có trụ sở tại Sydney (Úc) thực hiện và công bố ngày 8-6. Chẳng hạn, số các cuộc xung đột vũ trang lớn trên thế giới năm qua dù tăng hơn 1 vụ so với 16 vụ năm 2008, nhưng số người chết lại giảm mạnh. Trong khi đó, tỷ lệ giết người, biểu tình và tội phạm bạo lực tăng 5%. Chi tiêu ngân sách quân sự cũng tăng 5,9%.

Nhìn từ gốc độ châu lục và khu vực, GPI của Mỹ La-tinh giảm mạnh nhất do tỷ lệ giết người và tội phạm bạo lực tăng cao. Khu vực Nam Sa mạc Sahara tiếp tục là nơi ít yên bình nhất vì có tới 9 quốc gia nằm trong nhóm 20 nước bất ổn nhất hành tinh. Đáng mừng là toàn lục địa đen nhìn chung đã cải thiện rõ nét nhất về mức độ thanh bình do các cuộc xung đột vũ trang ít đi, chi tiêu quân sự giảm, bớt căng thẳng quan hệ biên giới. “Lò lửa” Trung Đông cũng từng bước đạt mức GPI khá phần lớn nhờ giảm chi tiêu quân sự và cải thiện quan hệ giữa các nước. Tây và Đông Âu thì vẫn giữ vững danh hiệu “khu vực yên bình nhất” vì có 15 quốc gia nằm trong nhóm 20 nước bình ổn nhất thế giới.

Ở từng quốc gia riêng lẻ, Iraq vẫn là nước “đội sổ” về sự bất ổn, kế đến là Somalie, Afghanistan, Sudan và Pakistan. Một cường quốc quân sự như Nga lại bị xếp hạng 143 và Ấn Độ đứng hàng 129. GPI của quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ giảm 2 bậc, xuống hạng 85, vì những vụ giết người xảy ra trong nước, tăng chi tiêu quân sự, cũng như tiến hành và tham gia các hoạt động quân sự bên ngoài. Quốc gia yên bình nhất hành tinh một lần nữa thuộc về New Zealand. Trong khi đó, Iceland từ vị trí thứ 4 vươn lên thứ 2, kế đến là Nhật Bản. Còn Botswana là nước có thứ hạng GPI cao nhất của châu Phi khi được xếp ở vị trí 33...

Theo Giáo sư Jeff Sachs, giám đốc Viện Trái đất của Đại học Columbia (Mỹ), GPI là “thước đo” duy nhất liên quan đến nền hòa bình của thế giới nên báo cáo hàng năm của Viện Kinh tế và Hòa bình là dịp để các nước nhìn lại các vấn đề của mình và quốc tế nhằm hiểu rõ hơn và đưa ra các giải pháp hiệu quả vì một thế giới ngày càng yên bình hơn. GPI được tính dựa trên 23 tiêu chí đánh giá về số lượng và mức độ của các cuộc xung đột vũ trang, tội phạm bạo lực, bất ổn chính trị, ngân sách quân sự, mối quan hệ với các nước láng giềng, tăng trưởng kinh tế, tham nhũng, tự do báo chí, quyền con người, tỷ lệ học sinh nhập học...

Đặc biệt, bản báo cáo lưu ý rằng sự mất bình yên đã làm nền kinh tế thế giới mỗi năm thiệt hại gần 10.000 tỉ USD và rằng nếu hành tinh chúng ta giảm 20% bạo lực sẽ giúp GDP toàn cầu tăng thêm khoảng 2.500 tỉ USD/năm, một con số đủ để trả món nợ của Hy Lạp, tài trợ cho các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của LHQ và đảm bảo cho các mục tiêu cắt giảm khí thải carbon và chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

KIẾN HÒA
(Theo The Guardian, PRNewswire)