Khoa học đang dần tìm ra lời giải ban đầu cho hai căn bệnh thoái hóa thần kinh phổ biến nhất hiện nay là Alzheimer và Parkinson.

Số bệnh nhân Parkinson đang tăng mạnh trên thế giới, một phần do già hóa dân số.

Một bước tiến đáng chú ý trong cuộc chiến chống lại Parkinson (bệnh liệt rung) vừa được ghi nhận từ giới khoa học Bỉ, khi các nhà nghiên cứu công bố những phát hiện mới có thể làm thay đổi cách tiếp cận điều trị căn bệnh thoái hóa thần kinh này. Họ khám phá ra rằng Parkinson không phải là một thực thể đồng nhất như lâu nay vẫn nghĩ, mà có thể được phân chia thành nhiều nhóm phụ với đặc điểm riêng biệt.

Việc phân loại giúp lý giải vì sao các phương pháp điều trị hiện nay cho kết quả rất khác nhau giữa các bệnh nhân. Nhóm nghiên cứu đã xác định được 2 phân nhóm lớn, từ đó tiếp tục chia nhỏ thành 5 dạng hội chứng Parkinson cụ thể hơn. Phát hiện này góp phần thay đổi cách nhìn nhận về Parkinson - từ một hội chứng đơn lẻ sang một tập hợp các rối loạn có liên quan. Điều đó đồng nghĩa với việc không thể tồn tại một loại thuốc “vạn năng” cho tất cả bệnh nhân, mà cần những liệu pháp được thiết kế phù hợp với từng nhóm bệnh cụ thể.

Cùng với đó, các nhà khoa học Bỉ cũng đạt được tiến triển trong lĩnh vực công nghệ sinh học mà cụ thể là nano kháng thể (nanobody) - cho phép nhắm trúng đích các protein bị lỗi liên quan đến Parkinson.     

Trong khi đó, các nhà khoa học Tây Ban Nha và Trung Quốc bước đầu đã khôi phục được các chức năng bị suy giảm trên động vật thí nghiệm, tạo tiền đề cho những đột phá trong tương lai, mở ra hướng tiếp cận đầy hứa hẹn trong điều trị Alzheimer (chứng suy giảm trí nhớ).

Theo đó, nhóm nghiên cứu đã phát triển các hạt nano thông minh có khả năng tác động trực tiếp đến cơ chế gây bệnh. Các hạt này không chỉ giúp loại bỏ đáng kể các mảng bám amyloid, yếu tố chính liên quan đến căn bệnh Alzheimer, mà còn phục hồi hệ thống phòng vệ tự nhiên của não bộ. Cụ thể, sau 3 lần tiêm, các nhà khoa học đã loại bỏ được tới 60% lượng mảng bám amyloid trong não chuột chỉ trong vòng một giờ. Sau 6 tháng, những con chuột từng suy giảm trí nhớ nghiêm trọng đã trở lại hành vi bình thường, cho thấy tình trạng sa sút trí tuệ được cải thiện rõ rệt.

Tin mừng khác là một phương pháp phẫu thuật mới đã được chứng minh giúp cải thiện các triệu chứng về hành vi và tâm lý liên quan đến Alzheimer từ mức nhẹ đến trung bình.

Bệnh viện Đa khoa Changi của Singapore đã thử nghiệm phương pháp phẫu thuật nối thông bạch mạch - tĩnh mạch cổ cho bệnh nhân Alzheimer, cho phép dịch bạch huyết thoát ra hiệu quả hơn. Việc kết nối các hạch bạch huyết ở cổ bệnh nhân với các tĩnh mạch lân cận đã giúp loại bỏ amyloid và tau - các mảng cặn protein tích tụ gây cản trở giao tiếp giữa các tế bào não.

Kết quả khả quan khi một bệnh nhân mắc chứng trầm cảm và lo âu kinh niên dường như bớt lo lắng hơn sau phẫu thuật, trong khi một bệnh nhân khác gặp khó khăn về ngôn ngữ trở nên hòa đồng hơn và giao tiếp tốt hơn.

Dự kiến số ca mắc Parkinson trên toàn cầu sẽ đạt 25 triệu vào năm 2050. Trong khi đó, thế giới hiện có ít nhất 55 triệu người sống chung với Alzheimer và các bệnh sa sút trí tuệ liên quan.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)