Trong bối cảnh Singapore sắp trở thành “xã hội siêu già”, giới chuyên gia cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) và những sản phẩm, công nghệ hỗ trợ người già sẽ là giải pháp hàng đầu giúp người cao tuổi sống khỏe và sống thọ hơn.

Hỗ trợ về thể chất

Mới đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang ra mắt DRBA - robot hỗ trợ người cao tuổi đầu tiên trên thế giới. Các nhà phát triển hy vọng robot này không chỉ giúp ích cho những người khó vận động mà còn thúc đẩy phục hồi chức năng và sự độc lập của người cao tuổi.

Ông Leow Cher Hwa (66 tuổi), từng bị đột quỵ, đang tập Zumba với sự hỗ trợ của robot DRBA. Ảnh: CNA

Nhờ được tích hợp hệ thống cảm biến và AI, DRBA có thể phát hiện người cao tuổi bị mất thăng bằng và nhanh chóng hỗ trợ, giúp các cụ tránh gặp chấn thương nghiêm trọng. “DRBA hỗ trợ người cao tuổi rời khỏi xe lăn điện, đứng dậy tham gia các hoạt động. Nếu không, họ chỉ có thể tập Zumba hoặc hoạt động tại chỗ trên ghế, điều này càng làm cơ chân suy yếu hơn nữa” - theo Karen Wee, giám đốc điều hành Dịch vụ Lão hóa Tích cực Lions Befrienders.

Phó Giáo sư Ang Wei Tech, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Robot tại Đại học Công nghệ Nanyang và là người phát minh ra DRBA, cho biết robot sẽ được bán rộng rãi tại đảo quốc sư tử sau khi được Cơ quan Khoa học Y tế Singapore phê duyệt. 

Cũng trong nỗ lực giúp người cao tuổi phục hồi chức năng thể chất, Hiệp hội Phúc lợi Phụ nữ châu Á (AWWA) gần đây đã sử dụng bộ khung xương ngoài có tên Ekso - thiết bị đeo có động cơ hỗ trợ luyện tập dáng đi cho những người gặp khó về vận động, như đang hồi phục sau đột quỵ hoặc có các bệnh lý về thần kinh.

“Các công cụ hỗ trợ bằng robot và AI có thể cung cấp dữ liệu khách quan như số bước đi, chiều dài bước đi, chất lượng dáng đi và đưa ra phản hồi theo thời gian thực trong quá trình bệnh nhân đi lại” - Phyo Ei Khin, chuyên gia cao cấp về vật lý trị liệu của AWWA, cho biết.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần

Tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi và trung tâm hoạt động vì người già trên khắp Singapore, công nghệ đã trở nên quen thuộc và bắt đầu thay đổi cách người cao tuổi kết nối, chữa lành và sống vui với tuổi già. 

Điển hình, Trung tâm Chăm sóc Người cao tuổi St Luke’s ElderCare đang thí điểm chương trình Golden Memories, giúp người cao tuổi sử dụng AI tạo sinh để kể lại những cột mốc quan trọng trong đời. Nhờ chương trình này, ông Albert Yeo (66 tuổi) đã hiện thực hóa ước mơ viết hồi ký. Để viết cuốn sách này, Yeo đã trò chuyện với một chatbot AI trên điện thoại, giúp ông lần lượt hồi tưởng về thời thơ ấu, công việc kinh doanh và đam mê leo núi. Chatbot này sau đó tạo ra cuốn sách dày 45 trang để ông in ra rồi chia sẻ với gia đình và bạn bè. Đến nay, liệu pháp “hồi tưởng” bằng AI đã giúp hơn 250 cụ ghi lại hành trình cuộc đời, như một cách để an ủi tinh thần họ.

Trong khi đó, trung tâm dưỡng lão Lions Befrienders cũng vừa ra mắt một trợ lý AI bằng giọng nói, tự động thực hiện các cuộc gọi hỏi thăm những người cao tuổi sống một mình, vừa tăng mức độ giao tiếp với người già vừa giảm bớt khối lượng công việc cho nhân viên. “Đối với người cao tuổi, niềm an ủi lớn nhất là cảm giác được nhớ đến và lắng nghe. Họ ghi nhận rằng trợ lý AI này mang lại cho họ sự ấm áp và khiến họ cảm thấy không bị lãng quên” - bà Karen chia sẻ.

Viện dưỡng lão Lions Home for the Olders thì có một “gương mặt thân quen” thường dẫn dắt các buổi hát tập thể của người cao tuổi (bằng cả tiếng Anh, tiếng Quan thoại và tiếng Mã Lai), đó là Dexie - một robot hình người. Không chỉ giúp người già giải trí, chơi game rèn luyện trí não, Dexie còn hướng dẫn họ thực hiện các bài tập vật lý trị liệu hằng ngày. Song hành với Dexia để chăm sóc người cao tuổi tại đây còn có một dàn robot nhỏ hơn, trong hình hài của hải cẩu, mèo cưng với bộ lông mềm và ấm áp, có khả năng phản hồi sống động như thật khi chạm vào và biểu cảm đáng yêu khi nháy mắt.

Các chuyên gia nhận định, các giải pháp công nghệ đang phát huy hiệu quả tại một số trung tâm chăm sóc người già, giúp họ kiểm soát sức khỏe tinh thần, chống lại sự cô đơn, giảm lo lắng và suy giảm nhận thức sớm. Điều này đặc biệt giúp ích cho Singapore, đảo quốc dự kiến có hơn 20% dân số trên 65 tuổi vào năm 2026.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)