Đa số bệnh nhân trầm cảm được chỉ định dùng thuốc chứa chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) như Prozac, Cipramil và Seroxat, nhưng đáng tiếc là có đến 62% bệnh nhân không cảm thấy có tác dụng. Tin vui là những liệu pháp thay thế SSRI cho từng nhóm đối tượng dưới đây hứa hẹn sẽ mang lại hy vọng cho hàng triệu người đang sống chung với bệnh lý tâm thần phổ biến này:

1. Liệu pháp kích thích từ tính xuyên sọ lặp đi lặp lại - rTMS

Đối tượng: Bệnh nhân trầm cảm nặng kéo dài

Kỹ thuật rTMS sử dụng xung từ trường (giống loại dùng trong máy chụp MRI) để kích thích khu vực vỏ não trái ở trước trán. Đây là vùng chịu trách nhiệm kiểm soát tâm trạng, cảm xúc, trí nhớ và động lực nhưng ít hoạt động hơn ở bệnh nhân trầm cảm.

Trong chu trình điều trị kéo dài 2-6 tuần, bệnh nhân được đội một chiếc mũ đặc biệt giúp truyền các xung từ trường tới khu vực não nói trên trong 25 phút và thực hiện như vậy 5 lần/tuần. Các nghiên cứu cho thấy, hơn 30% bệnh nhân không đáp ứng các phương pháp điều trị khác đã hồi phục nhờ sử dụng rTMS. Thông thường, bệnh nhân cần trải qua 12 - 20 đợt điều trị bằng rTMS thì mới đạt kết quả.

Cục Quản lý Dược-Thực phẩm Mỹ (FDA) hiện đã cho phép sử dụng rTMS điều trị cho bệnh nhân trầm cảm mãn tính hoặc thất bại với các liệu pháp khác.

2. Liệu pháp giấc ngủ

Đối tượng: Bệnh nhân trầm cảm do mất ngủ

Nhiều bệnh nhân trầm cảm thường than mất ngủ, nhưng hiện đã có bằng chứng cho thấy ngủ không đủ giấc mới là nguyên nhân gây bệnh trầm cảm. Giáo sư Jason Ellis tại Đại học Northumbria (Anh) cho rằng mất ngủ khiến chúng ta dễ bị trầm cảm. Theo ông tìm hiểu, những thay đổi trong giấc ngủ, nhất là giai đoạn ngủ sâu (cử động mắt nhanh-REM), là nguyên nhân đầu tiên gây mất ngủ và ảnh hưởng đến tâm trạng chúng ta. Nghiên cứu của các chuyên gia tại Đại học Ryerson (Canada) hồi năm ngoái chứng minh bệnh trầm cảm đã thuyên giảm đáng kể ở những bệnh nhân được chữa khỏi chứng mất ngủ và cách này hiệu quả gấp 2 lần so với dùng thuốc hoặc giả dược.

Cách chữa bệnh của họ gồm 4 đợt điều trị kéo dài 2 tháng bằng liệu pháp trò chuyện, trong đó khuyến khích bệnh nhân thức dậy đúng giờ, rời khỏi giường ngay lập tức nhưng không ăn sáng liền, đọc sách hoặc xem tivi và tránh ngủ trưa.

3. Liệu pháp hoóc-môn oestrogen

Đối tượng: Bệnh nhân trầm cảm do thay đổi hoóc-môn

Theo bằng chứng khoa học mới, những phụ nữ bị trầm cảm vào những thời điểm nhất định trong tháng có thể mắc phải Hội chứng rối loạn lo âu tiền kinh nguyệt (PMDD). Đó là do họ nhạy cảm với tình trạng gia tăng progesterone (nội tiết tố có chức năng hạn chế âu lo và căng thẳng), xuất hiện sau khi rụng trứng và trước khi hành kinh. PMDD có thể gây nóng giận, cảm giác muốn tự tử và dễ khóc.

Trong nghiên cứu mới công bố, Tiến sĩ Michael Craig, chuyên gia về phụ khoa và tâm thần tại Bệnh viện Maudsley thuộc Đại học Luân Đôn (Anh) cho biết bệnh nhân bị PMDD đã phản ứng tích cực với các thuốc ức chế rụng trứng chứa oestrogen dưới dạng gel, cao dán và thuốc viên.

4. Liệu pháp thay đổi lối sống

Đối tượng: Bệnh nhân trầm cảm do viêm nhiễm

Ngày càng có nhiều bằng chứng về bệnh trầm cảm có liên quan đến tình trạng viêm nhiễm mãn tính mức độ thấp trong cơ thể, bắt nguồn từ bệnh tật, nhiễm trùng hoặc do hệ miễn dịch hoạt động quá mức.

Giáo sư Graham Rook tại Đại học Luân Đôn (Anh) cho biết chứng trầm cảm do viêm nhiễm có liên hệ trực tiếp với những thay đổi của microbiome – quần thể vi sinh vật sống trong ruột có khả năng liên lạc với não. Khi chúng ta ăn thực phẩm chế biến sẵn, có thói quen quá sạch sẽ, tâm trạng căng thẳng, ít vận động hoặc quá thừa cân, thế cân bằng của các microbiome bị phá vỡ và gây ra tình trạng viêm nhiễm.

Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng chúng ta có thể giảm viêm nhiễm bằng cách dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên, ăn thực phẩm chứa ít đường và tinh bột đã chế biến, tăng cường rau củ, trái cây, thịt nạc, cá béo và dầu ô liu, thường xuyên tập thể dục, ngủ nhiều hơn và cố gắng kiểm soát căng thẳng.

AN NHIÊN (Theo Daily Mail)