Gần đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các làng nghề truyền thống, các cơ sở và doanh nghiệp chế biến đang chạy đua sản xuất hàng hóa phục vụ Tết. Năm nay, các sản phẩm OCOP mang đặc trưng của địa phương, đậm bản sắc văn hóa và có nguồn gốc rõ ràng… rất được thị trường ưa chuộng.

Thị trường tiêu thụ tăng cao

Những ngày này, ở làng nghề sản xuất bánh phồng tôm Năm Căn (xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau) không khí hoạt động nhộn nhịp để kịp giao hàng phục vụ tiêu thụ Tết. Ông Huỳnh Trung Kiên, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Dịch vụ Kiên Cường, cho biết: “Làng nghề bánh phồng tôm ở xã Năm Căn sản xuất quanh năm, nhưng Tết là mùa chủ lực. Bình quân mỗi tháng công ty chế biến 5-6 tấn bánh phồng tôm, nhưng dịp Tết tăng lên 9-10 tấn mới đủ cung cấp cho thị trường các nơi, nhiều nhất là miền Bắc…”. Tại công ty, hàng chục công nhân đang sơ chế tôm nguyên liệu, làm bột, tráng bánh, phơi bánh… người nào việc nấy, tất cả đều khẩn trương sản xuất bởi càng gần Tết thì đơn hàng càng nhiều. Dù “chạy đua” sản xuất, nhưng chất lượng bánh luôn đặt lên hàng đầu.

Theo UBND xã Năm Căn, làng nghề có khoảng 30 cơ sở sản xuất; trong đó nhiều sản phẩm như bánh phồng tôm, bánh phồng tôm tít, bánh phồng cua… đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao. Hiện, làng nghề tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động nữ tại quê nhà, chị em không phải vất vả đi làm thuê xa.

Tại An Giang, các chủ thể OCOP cũng tăng tốc sản xuất hàng hóa Tết. Theo bà Lê Thị Kim Thoa, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Hiểu Phát (xã Vĩnh Phong, tỉnh An Giang), nhu cầu tiêu thụ các loại khô vào dịp Tết tăng cao nên nhiều ngày qua HTX đẩy mạnh chế biến các sản phẩm OCOP 3 sao như tôm khô có giá bán 700.000-900.000 đồng/kg, khô cá sặc rằn 320.000-350.000 đồng/kg, khô cá lóc 250.000 đồng/kg, khô cá kèo 650.000-700.000 đồng/kg… bình quân tăng khoảng 10% so với ngày thường, do nguồn nguyên liệu đầu vào tăng.

Còn Cơ sở sản xuất Chả lụa Thanh Tùng, ở khu vực 10, phường Vị Thanh, TP Cần Thơ, hiện tại cơ sở có 4 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao là Chả lụa Thanh Tùng, Nem chua Thanh Tùng, Pate Thanh Tùng, Bò viên Thanh Tùng. Ông Thái Thanh Tùng, Chủ Cơ sở sản xuất Chả lụa Thanh Tùng, cho biết: “Hiện nay, cơ sở có 11 sản phẩm chả các loại. Ngoài việc nâng hạng cho những sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP, chúng tôi định hướng sẽ tiếp tục xây dựng các sản phẩm còn lại như chả gân giò thủ, chả hoa, nem nướng... đạt chuẩn OCOP để phát triển thương hiệu và đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm này”.

Hiện trung bình mỗi tháng, Cơ sở sản xuất Chả lụa Thanh Tùng đưa ra thị trường khoảng 10 tấn chả các loại, chủ yếu cung cấp cho nhà phân phối ở ĐBSCL. Càng cận Tết, các sản phẩm của cơ sở càng được thị trường tiêu thụ mạnh, khả năng lên đến 1 tấn/ngày.

Tại HTX Kỳ Như, xã Thạnh Hòa, TP Cần Thơ những ngày này cũng tất bật chuẩn bị sản phẩm cá thát lát phục vụ thị trường Tết. HTX đã xây dựng được 11 sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX Kỳ Như cho biết: Hằng năm, HTX tiêu thụ gần 1.000 tấn cá thát lát của người dân địa phương. Hiện nay, sản phẩm của Kỳ Như đã vào các hệ thống siêu thị lớn như Mega, Bách Hóa Xanh... Sản phẩm cá thát lát của HTX luôn được người tiêu dùng đón nhận. Dịp Tết này HTX đã chuẩn bị hàng chục tấn sản phẩm từ cá thát lát để cung ra thị trường. Hơn 60 lao động tại HTX phải tăng tốc làm việc mới đáp ứng kịp các đơn hàng.

HTX Kỳ Như chuẩn bị các sản phẩm cho thị trường Tết. Ảnh: HOÀI THANH

Đầu tư phát triển sản phẩm OCOP

Nhiều HTX, cơ sở sản xuất và các doanh nghiệp nhìn nhận, thị trường Tết năm nay sản phẩm OCOP rất được người tiêu dùng quan tâm bởi yếu tố chất lượng, ngành chức năng công nhận và có nguồn gốc rõ ràng; từ đó tạo sự tin tưởng với khách hàng. Bà Lê Thị Kim Thoa, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Hiểu Phát, cho hay: “Đến nay, HTX đã xây dựng thành công 7 sản phẩm OCOP 3 sao. Lợi thế của sản phẩm OCOP là dựa vào vùng nguyên liệu có sẵn của địa phương, được HTX liên kết với nông dân sản xuất theo quy trình VietGAP, kiểm soát chặt đầu vào, không lạm dụng hóa chất nhằm chế biến ra các sản phẩm sạch, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Bên cạnh chất lượng thì sản phẩm OCOP còn được thiết kế mẫu mã bao bì bắt mắt, hút chân không để bảo quản được lâu; đóng gói phù hợp theo nhu cầu tiêu thụ của nhiều đối tượng khác nhau…”. 

Tại phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long) nơi có nhiều bà con trồng chanh và tắc, nhưng giá cả thường bấp bênh nên thu nhập chẳng là bao. Bà Phạm Thị Thanh Phượng đã mạnh dạn học hỏi công thức, đầu tư máy móc để chế biến ra các sản phẩm giải khát chất lượng, nhằm làm tăng giá trị trái chanh, trái tắc. Đến nay, cơ sở của bà Phượng chế biến được 3 sản phẩm đạt OCOP 4 sao gồm chanh muối cam thảo Ngọc Ý, chanh muối Hải Phượng, chanh xí muội Ngọc Ý và tắc xí muội Ngọc Ý đạt OCOP 3 sao. Tất cả các sản phẩm đang được tiêu thụ khá tốt trong dịp Tết.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Vĩnh Long cho hay, toàn tỉnh hiện có 1.083 sản phẩm OCOP, qua đó giúp nông dân, tổ hợp tác, HTX chuyển từ việc bán nông sản cho thương lái với giá thấp, sang liên kết để đầu tư máy móc, thiết bị nhằm chế biến sâu các sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP, sau đó bán ra thị trường với giá cao hơn nhiều lần; đây là xu thế mà tỉnh đang khuyến khích mở rộng.

Sở NN&MT TP Cần Thơ cho biết, thành phố có 895 sản phẩm OCOP trong đó có 4 sản phẩm OCOP đạt 5 sao, 242 sản phẩm OCOP 4 sao và 649 sản phẩm OCOP 3 sao. Các tổ hợp tác, HTX chiếm khoảng 20% tổng số chủ thể, tạo nền tảng ổn định cho tổ chức sản xuất và thúc đẩy liên kết kinh tế theo hướng chuyên nghiệp. Khoảng 25% chủ thể áp dụng mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn với vùng nguyên liệu đặc thù và định hướng kinh tế tuần hoàn, OCOP xanh. Nhiều mô hình xây dựng được quy trình sản xuất kiểm soát chất lượng đầu vào, góp phần nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm. Hoạt động xúc tiến thương mại tiếp tục phát huy hiệu quả khi khoảng 50% chủ thể đã tiếp cận các kênh phân phối hiện đại. Thành phố đã hình thành 34 điểm giới thiệu và trưng bày sản phẩm OCOP, tạo không gian kết nối thường xuyên giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ NN&MT, cho biết: Các sản phẩm OCOP ngày càng đáp ứng tốt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, bao bì, mẫu mã đa dạng, thân thiện với môi trường, phù hợp thị trường trong nước và xuất khẩu. Thương hiệu OCOP dần khẳng định vị thế trên thị trường nội địa và vươn ra thế giới. Chương trình OCOP, góp phần chuyển đổi quy mô sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định; thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, phát triển ngành nghề, dịch vụ ở nông thôn...

HOÀI THANH - TRẦN KIỀU