Thủ tướng Anh Keir Starmer đang có chuyến thăm chính thức Trung Quốc kéo dài 3 ngày nhằm cải thiện quan hệ với Bắc Kinh trong bối cảnh đồng minh Mỹ trở nên khó đoán định. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một vị thủ tướng xứ sở sương mù trong 8 năm qua.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Brazil hồi năm 2024. Ảnh: Getty Images 

Bộ Thương mại Trung Quốc trong tuyên bố hôm 27-1 cho hay, Thủ tướng Starmer cùng Bộ trưởng Thương mại Peter Kyle dẫn đầu đoàn đại biểu đại diện cho hơn 50 công ty và tổ chức của Anh đến từ các lĩnh vực tài chính, y tế và sản xuất. 

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn, chuyến thăm của Thủ tướng Starmer là cơ hội để hai bên tăng cường lòng tin chính trị và làm sâu sắc thêm hợp tác giữa Trung Quốc và Anh, phù hợp với lợi ích chung của nhân dân hai nước và cũng có lợi cho việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển trên thế giới. “Trung Quốc sẵn sàng coi chuyến thăm này là cơ hội để tăng cường tin cậy chính trị, làm sâu sắc thêm hợp tác thiết thực với Anh, cùng mở ra một chương mới phát triển lành mạnh và ổn định cho quan hệ Trung Quốc - Anh, chung tay nỗ lực đóng góp cho hòa bình, an ninh và ổn định thế giới” - ông Quách nhấn mạnh.

Trước khi bay đến Bắc Kinh, ông Starmer hôm 27-1 giải thích lý do cho chuyến đi lịch sử này: “Trong nhiều năm, cách tiếp cận của chúng ta đối với Trung Quốc luôn thiếu nhất quán, lúc nóng lúc lạnh, từ thời kỳ hoàng kim đến thời kỳ băng hà. Nhưng dù muốn hay không, Trung Quốc vẫn quan trọng đối với Anh. Là một trong những cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới, việc duy trì quan hệ chiến lược và bền vững với Trung Quốc là lợi ích thiết yếu của chúng ta. Điều đó không có nghĩa là chúng ta nhắm mắt làm ngơ trước những thách thức mà họ đặt ra”.

Quan hệ Trung Quốc - Anh đã xấu đi kể từ “thời kỳ vàng son” ngắn ngủi được cựu Thủ tướng David Cameron tuyên bố hồi năm 2015. Kể từ đó, nhiều vấn đề xảy ra trong quan hệ giữa hai nước khiến khoảng cách giữa Luân Đôn và Bắc Kinh ngày càng xa. Những người kế nhiệm ông Cameron đã cấm đầu tư của Trung Quốc vào các dự án cơ sở hạ tầng viễn thông nhạy cảm và loại Bắc Kinh khỏi khoản đầu tư vào các nhà máy điện hạt nhân mới của Luân Đôn.

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Starmer diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Anh bắt đầu xuất hiện nhiều vết nứt. Trong những tháng qua, ông Starmer đã kiềm chế, không chỉ trích công khai khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tấn công thị trưởng Luân Đôn Sadiq Khan. Ông Trump nói rằng ông Khan là một thị trưởng kinh khủng, bất tài, làm việc rất tệ hại và Luân Đôn đã trở thành một nơi rất khác so với trước kia. Chưa kể, ông chủ Nhà Trắng còn chỉ trích chính sách nhập cư của Anh và kiện đài BBC.

Tuy nhiên, ông Starmer gọi tham vọng sáp nhập Greenland của ông Trump là “hoàn toàn sai lầm” và lên án những bình luận của nhà lãnh đạo xứ cờ hoa về vai trò của quân đội Anh và các nước khác thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương  (NATO) ở Afghanistan. Ông Starmer cũng khẳng định Anh không cần phải lựa chọn giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh kết quả đạt được trong chuyến thăm sẽ không làm tổn hại quan hệ giữa nước này với Mỹ.

Đáng chú ý là nhà lãnh đạo Anh lại đến Bắc Kinh trong bối cảnh ông Trump vừa đe dọa áp thuế 100% đối với tất cả hàng hóa của Canada sau khi Thủ tướng Carney đạt được thỏa thuận thương mại sơ bộ với Trung Quốc trong chuyến thăm vừa qua. Ông Carney đã phải lên tiếng rằng Canada không theo đuổi thỏa thuận thương mại tự do với Trung Quốc, mà chỉ đơn giản là cam kết cắt giảm thuế quan hàng hóa giữa hai nước.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)