Răng khôn (hay còn gọi răng số 8) là chiếc răng mọc cuối cùng trong đời người và nằm phía trong cùng của hàm răng, khi hàm đã ngừng tăng trưởng và phát triển. Khoảng 1/3 trường hợp răng khôn mọc lệch, ở nhiều “vị trí” ngặt nghèo, có thể gây biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe. Vì lẽ đó, các bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ lưu ý về các dấu hiệu và thời điểm thích hợp cần can thiệp, xử lý răng khôn.

Người dân điều trị răng khôn mọc lệch, mọc kẹt tại Cơ sở 2 Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ (Địa chỉ: Số 37 đường 3 tháng 2, TP Cần Thơ).

BS CKII Phan Thành Tường, Trưởng Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ vừa can thiệp phẫu thuật nhổ răng khôn cho nữ bệnh nhân 30 tuổi (ở TP Cần Thơ) bị biến chứng do răng khôn mọc lệch. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng viêm lợi trùm cấp tính, vùng góc hàm sưng nề, gây đau nhức và hạn chế ăn uống nghiêm trọng. Qua thăm khám lâm sàng và kết quả chụp X-quang toàn cảnh, bác sĩ xác định răng khôn của bệnh nhân này mọc lệch ngầm ở vị trí rất khó, chân răng dài sát ống thần kinh và gây áp lực lên răng cối số 7 phía trước. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật, áp dụng kỹ thuật chia cắt chân răng, giúp bảo tồn tối đa xương ổ răng, bảo vệ răng số 7 và quan trọng nhất là không làm tổn thương dây thần kinh răng dưới. Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi tốt, đã ăn uống bình thường.

Theo BS CKII Phan Thành Tường, không phải ai cũng buộc phải nhổ răng khôn. Quá trình mọc răng khôn diễn ra trong độ tuổi từ 16-25, tỷ lệ răng khôn mọc lệch chiếm khoảng 36%. Khi răng khôn bị cản trở bởi răng kế cận hoặc xương hàm, không mọc lên được (gọi là răng mọc kẹt hoặc răng ngầm), sẽ gây ra các biến chứng trong xương. Biến chứng phổ biến nhất là gây sâu răng số 7, do răng khôn mọc lệch tạo khe giắt thức ăn, khiến răng dễ bị sâu, dẫn đến viêm tủy. Nếu không điều trị kịp thời có thể gây viêm quanh chóp, răng lung lay, tiêu xương và cuối cùng dẫn đến mất răng. Đây là biến chứng rất thường gặp và đáng tiếc vì răng số 7 là một trong những răng đảm nhận chức năng nhai chính trên cung hàm. Khi mất răng này, hiệu suất nhai giảm sút đáng kể, gây áp lực cho hệ tiêu hóa và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Một biến chứng cấp tính khác của răng khôn cần sự can thiệp ngay của bác sĩ chuyên khoa là tình trạng viêm lợi trùm (hay viêm quanh thân răng). Trong quá trình răng khôn mọc, phần mô nướu bao phủ phía trên không rút hết, tạo thành một chiếc túi. Thức ăn đọng lại trong túi này bị vi khuẩn lên men gây viêm nhiễm cấp tính. Tình trạng này có thể tạo thành áp-xe, khu trú hoặc lan tỏa sang các vùng lân cận, như: khoang dưới hàm, khoang mang tai hay khoang bên hầu. Biến chứng này rất nặng, nếu nhiễm trùng lan rộng có thể gây nhiễm khuẩn huyết, ảnh hưởng đến tính mạng. Một số triệu chứng bệnh nhân thường gặp của biến chứng là sưng, nóng, đỏ, đau, sốt, khít hàm.

Sau khi nhổ răng khôn, cơ thể có thể xuất hiện một số phản ứng thường gặp như sưng, đau và rỉ máu. Đây là hiện tượng bình thường trong giai đoạn đầu hồi phục. BS CKII Phan Thành Tường lưu ý cách cầm máu đúng: ngay sau nhổ, cắn chặt gạc/bông tại vị trí nhổ trong 30-45 phút. Nếu vẫn còn rỉ máu, thay gạc và tiếp tục cắn thêm 30 phút. Trong 6 giờ đầu, tránh súc miệng mạnh, khạc nhổ; tránh dùng ống hút, mút mạnh; tránh đưa tay/vật lạ vào ổ nhổ; đặc biệt không tự ý súc nước muối quá sớm; chỉ súc nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ (thường sau 24 giờ). Người nhổ răng khôn cần đến cơ sở nha khoa để kiểm tra nếu có một trong các dấu hiệu, như: chảy máu đỏ tươi không kiểm soát được sau khi cắn gạc đúng cách; sưng tăng nhanh, đau tăng dần, há miệng hạn chế nhiều; sốt, mệt nhiều, có mủ/mùi hôi rõ; đau dữ dội sau 2-3 ngày kèm hôi miệng.
BS CKII Phan Thành Tường khuyến cáo mọi người cần quan tâm chăm sóc sức khỏe răng miệng, định kỳ thăm khám răng hằng năm tại cơ sở y tế chuyên khoa. Người trong độ tuổi mọc răng khôn cần đến các cơ sở nha khoa để chụp phim X-quang toàn cảnh, giúp bác sĩ đánh giá chính xác hướng mọc của răng số 8. Nếu phát hiện răng lệch, đây cũng là thời điểm tốt nhất để nhổ răng khôn vì chân răng chưa hình thành hoàn toàn và xương hàm còn có độ đàn hồi, giúp việc phẫu thuật diễn ra thuận lợi và vết thương mau lành. 

Bài, ảnh: THU SƯƠNG