Oscar lần thứ 87- giải thưởng điện ảnh lớn nhất hành tinh- vừa khép lại tại nhà hát Dolby, Los Angeles, Mỹ ngày 29-2 (theo giờ Việt Nam). Dù vấp phải nhiều dư luận về phân biệt chủng tộc trước thềm trao giải nhưng Oscar vẫn được cho là cuộc đua khá kịch tính khi có nhiều tác phẩm, cá nhân xuất sắc tranh giải và sự lựa chọn của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ rất khó đoán. Theo các chuyên gia, chưa bao giờ những câu chuyện có thật hoặc dựa trên sự thật lại thống trị tại Oscar như năm nay.

Minh chứng là trong 8 ứng viên tranh tài ở hạng mục Phim xuất sắc nhất, có tới 5 phim được thực hiện dựa trên sự thật hoặc được phóng tác theo những câu chuyện có thật, gồm: "Spotlight", "The Big Short", "The Revenant", "Bridge of Spies", "Room". Trước ngày trao giải Oscar, "Spotlight" chiến thắng Phim truyện xuất sắc của giải Tinh thần Độc lập- bước đệm quan trọng đưa "Spotlight" đến gần tượng vàng Oscar. Bởi vì, hai năm liên tiếp "12 Years a Slave" và "Birdman" đều từng chiến thắng giải Tinh thần Độc lập trước khi chạm đến tượng vàng Oscar Phim xuất sắc nhất. Kết quả đúng như dự đoán, "Spotlight" đoạt 2 tượng vàng Oscar quan trọng: Phim xuất sắc nhất và Kịch bản gốc xuất sắc nhất.

"Spotlight" dựa trên loạt phóng sự điều tra có thật từng đoạt giải Pulitzer năm 2003 liên quan đến các linh mục phạm tội ấu dâm hơn 80 bé trai tại một nhà thờ Công giáo ở Boston, Mỹ. Phim tái hiện chân thực hành trình tìm lại công lý của các nhà báo trước nhiều thế lực ngầm, được đánh giá là đậm chất thời sự - thể loại rất được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện Ảnh Mỹ ưa chuộng. "Spotlight" khai thác khéo léo vấn đề nhạy cảm, vừa lên án mạnh mẽ nhưng cũng thấm đượm chất nhân văn. Hành trình tìm công lý của các phóng viên Walter Robinson, Sacha Pfeiffer, Michael Rezendes đưa người xem trải nghiệm hai mảng đối lập của thực tế cuộc sống tại Boston: một bên hào nhoáng, giả dối đến ghê rợn; còn bên kia là sự nghèo khó, nỗi đau tột cùng với những chấn thương tâm lý không bao giờ nguôi. Cuộc chạy đua với thời gian để đưa sự thật ra ánh sáng của các phóng viên khiến người xem nghẹt thở, cảm xúc đan hòa cùng tiết tấu của phim, xóa nhòa lằn ranh phim và đời thực. Chính vì vậy, "Spotlight" được giới phê bình đánh giá cao, luôn nằm trong danh sách phim xuất sắc của hơn 120 nhà phê bình. Trên các trang Indiewire, Time, Washington Post, Entertainment Weekly, "Spotlight" luôn đứng đầu trong danh sách 10 phim xuất sắc do các nhà phê bình chọn.

Mặc dù vuột mất tượng vàng Oscar Phim xuất sắc nhất, "The Revenant" vẫn có những chiến thắng đầy ngọt ngào dành cho Leonardo DiCaprio với tượng vàng Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Alejandro González Inárritu với Đạo diễn xuất sắc nhất và Emmanuel Lubezki với Quay phim xuất sắc nhất. "The Revenant" được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Michael Punke, kể về câu chuyện có thật của một người đàn ông sống ở thế kỷ 19 có tên Hugh Glass (Leonardo DiCaprio đóng) và hành trình Glass vượt qua sự khắc nghiệt của thiên nhiên để "trở về từ cõi chết" và trả thù kẻ đã làm hại mình. Nhà phê bình David Edelstein nhận xét: "Đó là hành trình mạnh mẽ, mang đến cảm giác như rơi xuống địa ngục rồi trở lại đầy nghị lực, phim rất ấn tượng". Mạch cảm xúc là điều khiến người xem không thể rời "The Revenant". Sự thể hiện xuất sắc của Leonardo DiCaprio trong vai Hugh Glass làm nhiều người phải ngã mũ. Anh hy sinh rất nhiều: ngủ trong xác động vật chết, ăn gan bò sống, đối mặt với cái rét âm 40 độ C thường xuyên…nhưng quan trọng là diễn xuất tâm lý tuyệt vời: ánh mắt đau thương đến khô khốc, không còn nước trước cái chết của con trai; ánh mắt mạnh mẽ, tức giận xen lẫn đau đớn khi phát hiện sự phản bội của người bạn thân John Fitzgerald. Chiến thắng của Leonardo DiCaprio thật xứng đáng cho những gì anh đã cống hiến sau 5 lần vuột mất tượng vàng trong quá khứ. Ngay cả đạo diễn Alejandro González Inárritu cũng thán phục Leonardo DiCaprio: "Anh ấy là người hùng của bộ phim". Đúng như dự đoán của giới chuyên môn, Đạo diễn xuất sắc nhất thuộc về Alejandro González Inárritu- người nổi tiếng với phong cách làm phim độc đáo, nhấn mạnh đến cá tính nhân vật, những giới hạn không thể vượt qua. Đây là năm thứ hai Alejandro González Inárritu có được tượng vàng danh giá này sau chiến thắng với "Birdman". Bên cạnh đó, "The Revenant" cũng mang về tượng vàng Oscar thứ ba Quay phim xuất sắc nhất cho Emmanuel Lubezki sau hai tượng vàng Oscar với "Birdman" và "Gravity".

"Mad Max: Fury Road" là phim thị trường nhưng lại gây bất ngờ khi có mặt trong danh sách đề cử Oscar Phim xuất sắc nhất. Tuy không chiến thắng ở hạng mục chính nhưng 6 giải phụ gồm: dựng phim, sản xuất, phục trang, âm thanh, hóa trang, phối khí xuất sắc đã đưa "Mad Max: Fury Road" trở thành phim có nhiều tượng vàng Oscar nhất năm nay.

Ở hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Brie Larson bất ngờ đánh bại các đối thủ kỳ cựu: Cate Blanchett, Charlotte Rampling, Jennifer Lawrence, Saoirse Ronan để chiến thắng. Vai diễn Ma- nạn nhân của một vụ bắt cóc, cưỡng hiếp đồng thời là người mẹ hết mực thương con, sẵn sàng vì con trai làm bất cứ điều gì của Brie Larson trong phim "Room" thực sự khiến người xem cảm động. Chiến thắng của Brie Larson được giới chuyên môn đánh giá là cú nổ lớn của Hollywood, bởi trước đó Brie Larson chỉ là diễn viên hạng xoàn. Và với tượng vàng Oscar Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tên tuổi của cô được nâng cấp hạng A một cách nhanh chóng. Trong khi đó, nữ diễn viên Alicia Vikander cũng có tượng vàng Oscar đầu tiên Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất với vai diễn trong "The Danish Girl"- cũng là phim phóng tác dựa trên cuộc đời của họa sĩ sống ở thập niên 1920- Lili Elbe- một trong những người chuyển giới công khai đầu tiên trên thế giới. Trái với dự đoán của nhiều người, Sylvester Stallone của "Creed" không giành được tượng vàng Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, thay vào đó Mark Rylance trong "Bridge of Spies". Đây là lần đề cử và chiến thắng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp của Mark Rylance.

"The Big Short" của đạo diễn Adam McKay dựa trên cuốn sách viết về những câu chuyện có thật của tác giả Michael Lewis hồi năm 2010, nội dung xoay quanh cuộc khủng hoảng tài chính nước Mỹ giai đoạn 2007-2008, chiến thắng Oscar Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Trong khi đó Phim hoạt hình xuất sắc nhất được trao cho "Inside Out". "Writing on the Wall"- ca khúc do Jimmy Napes và Sam Smith thể hiện trong phim điệp viên "Spectre" chiến thắng Ca khúc trong phim xuất sắc nhất. Còn Ennio Morricone là cái tên được vinh danh ở Nhạc nền trong phim xuất sắc nhất với các sáng tác trong phim "The Hateful Eight".

Tuy không có nhiều bất ngờ, nhưng Oscar năm nay hoàn toàn xứng đáng và ghi nhận chiến thắng đầu tiên của nhiều ngôi sao như: Leonardo DiCaprio, Brie Larson, Alicia Vikander, Mark Rylance, Ennio Morricone.

Ái Lam (Tổng hợp từ Oscar, guardian, variety)