Các nhà nghiên cứu cho biết phụ nữ thời nay phải chịu đựng các triệu chứng mãn kinh nghiêm trọng hơn so với các thế hệ trước, với nhiều nguyên nhân được chỉ ra.

75% phụ nữ gặp tình trạng bốc hỏa khi mãn kinh.

Ở phụ nữ, mãn kinh xảy ra khi buồng trứng ngừng sản xuất hoóc-môn sinh dục nữ estrogen, với biểu hiện chính là không xuất hiện kinh nguyệt trong 12 tháng liên tục và không thể sinh con được nữa. Đa số chị em trải qua cột mốc này trong giai đoạn 45-55 tuổi, với những triệu chứng phổ biến: kinh nguyệt không đều, bốc hỏa, đổ mồ hôi ban đêm, khô âm đạo, giảm nhu cầu tình dục, tâm trạng thay đổi thất thường…

Tuy nhiên, một nghiên cứu trên nhiều thế hệ phụ nữ Thụy Điển đã cho thấy phụ nữ thời trước chịu đựng ít triệu chứng mãn kinh hơn so với phụ nữ thời nay. Cụ thể, sau khi so sánh 2 nhóm đối tượng, gồm “phụ nữ sinh thời trước” (chào đời trong giai đoạn 1918-1930) và “phụ nữ sinh thời sau” (1954-1966) lúc họ ở độ tuổi 50, các chuyên gia phát hiện thế hệ sinh sau trải qua tình trạng bốc hỏa thường xuyên hơn so với thế hệ trước. Ngay cả sau khi tính đến tiền sử hút thuốc, mức độ căng thẳng tinh thần, chỉ số khối cơ thể, tỷ lệ vòng eo/hông, liệu pháp hoóc-môn và các biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố, thì nhóm sinh sau vẫn có tỷ lệ lên cơn bốc hỏa hằng ngày cao hơn.

Các bác sĩ và nhà nghiên cứu dữ liệu cho rằng có nhiều yếu tố nguy cơ khiến phụ nữ thời nay dễ mắc các triệu chứng mãn kinh trầm trọng hơn phụ nữ thời trước - bao gồm béo phì, sử dụng thuốc và ô nhiễm. Ví dụ, cứ 10 phụ nữ trung niên thì có 4 người bị béo phì, khiến họ dễ bị viêm mãn tính - tình trạng vốn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe mà có thể khiến việc trải qua thời kỳ mãn kinh trở nên khó khăn hơn.

Một số bằng chứng cũng cho thấy người sống ở những thành phố có tỷ lệ ô nhiễm không khí cao thường có những đột biến gien khiến họ dễ bị viêm hơn. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là một số hóa chất tồn dư trong không khí và nước như PFAS (còn gọi là “hóa chất vĩnh viễn” vì không thể phân hủy trong tự nhiên), có thể phá vỡ hệ nội tiết - hệ thống chịu trách nhiệm điều chỉnh sự cân bằng hoóc-môn trong cơ thể. Điều này ảnh hưởng đến nồng độ estrogen, progesterone và các hoóc-môn khác vốn đóng vai trò quan trọng dẫn đến mãn kinh. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất gây rối loạn nội tiết tố này có thể góp phần gây rối loạn kinh nguyệt, các vấn đề về sinh sản và nhiều thay đổi khác khi bắt đầu mãn kinh.

Ngoài trải qua triệu chứng mãn kinh nghiêm trọng hơn, độ tuổi mãn kinh của phụ nữ thời nay cũng cao hơn so với thời trước. Theo một nghiên cứu được thực hiện với khoảng 312.600 người sinh ở Na Uy giai đoạn 1936-1964, tuổi bắt đầu mãn kinh của phụ nữ ngày nay đã tăng trung bình hơn 2,4 năm so với thời trước. Cụ thể, nhóm phụ nữ chào đời những năm 1936-1939 có tuổi mãn kinh trung bình là 50,3 tuổi, trong khi nhóm sinh từ 1960-1964 mãn kinh ở độ tuổi 52,7.

Mặc dù vậy, các chuyên gia cũng cho rằng có một lý do khiến con số thống kê về các triệu chứng mãn kinh ngày nay trầm trọng hơn thời trước, đó là phụ nữ hiện đại đã cởi mở hơn khi nói về tình trạng sức khỏe của bản thân. Họ sẵn sàng tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ và chia sẻ trải nghiệm của mình với những phụ nữ khác để cùng nhau nâng cao nhận thức và vượt qua giai đoạn chuyển tiếp khó khăn này.

Liệu pháp trò chuyện và thiền có thể giảm nhẹ triệu chứng mãn kinh

Trong nỗ lực cải thiện sức khỏe phụ nữ, nghiên cứu của các nhà khoa học Anh gần đây phát hiện các liệu pháp dựa trên trò chuyện và thiền có thể giúp phụ nữ vượt qua thời kỳ mãn kinh, nhờ cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm các triệu chứng lo âu, trầm cảm.

Để đi đến kết luận trên, các chuyên gia tại Đại học Luân Đôn đã tổng hợp dữ liệu từ 22 nghiên cứu xem xét tác động của liệu pháp nhận thức - hành vi (CBT), liệu pháp can thiệp dựa trên chánh niệm (MBI) - gọi chung là thiền và các biện pháp can thiệp khác như hỗ trợ hôn nhân đối với các triệu chứng tâm lý của thời kỳ mãn kinh.

Nhìn chung, họ nhận thấy CBT có tác dụng nhỏ đối với triệu chứng trầm cảm và lo lắng, trong khi MBI có tác dụng nhỏ đối với chứng trầm cảm, nhưng tác dụng từ trung bình đến lớn đối với chứng lo âu.

AN NHIÊN (Theo Daily Mail, Guardian)