Các nhà sản xuất dược phẩm Trung Quốc đã ký 157 thỏa thuận cấp phép ra nước ngoài với các công ty dược phẩm toàn cầu trong năm 2025, trị giá gần 136 tỉ USD. Đây là mức cao kỷ lục so với 94 thỏa thuận (trị giá khoảng 52 tỉ USD) của năm trước.

Thuốc của Trung Quốc được đánh giá “phù hợp và tiết kiệm chi phí” cho các tập đoàn dược phẩm quốc tế.

Truyền thông nhà nước dẫn dữ liệu từ Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia (NMPA) cho biết mức tăng mạnh về cấp phép sản xuất thuốc nêu trên được thúc đẩy bởi các công ty niêm yết tại Hong Kong và Trung Quốc đại lục với các tập đoàn dược phẩm quốc tế.  

Thỏa thuận cấp phép sản xuất thuốc ra nước ngoài là việc một công ty trong nước cho phép một công ty khác ở nước ngoài độc quyền phát triển, sản xuất và thương mại hóa một loại thuốc, sau khi thuốc đó đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người. Đổi lại, bên cấp quyền sẽ nhận các khoản thanh toán trả trước, phí theo từng giai đoạn và tiền bản quyền trên doanh thu bán hàng trong tương lai.

Trong số các thương vụ lớn, đáng chú ý là hợp đồng trị giá 13 tỉ USD giữa công ty GeneQuantum, trụ sở ở Tô Châu, với Biohaven Pharmaceutical (Mỹ) và AimedBio (Hàn Quốc) vào tháng 1-2025, liên quan đến thuốc liên hợp kháng thể - thuốc (ADC) điều trị ung thư, trong đó sử dụng kháng thể để đưa thuốc trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư mà ít ảnh hưởng tế bào khỏe mạnh.

Tháng 5-2025, hãng dược phẩm 3SBio ở Thẩm Dương đã ký một thỏa thuận cấp phép trị giá 6 tỉ USD với tập đoàn đa quốc gia Pfizer của Mỹ cho thuốc điều trị ung thư SSGJ-707. Đến tháng 7-2025, Jiangsu Hengrui, công ty dược phẩm lớn nhất Trung Quốc theo vốn hóa thị trường, ký một thỏa thuận trị giá 12,5 tỉ USD với GlaxoSmithKline (Anh) đối với thuốc HRS-9821 dùng để điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, một bệnh phổi tiến triển.

Ông Lan Gongtao, Phó Tổng Giám đốc NMPA, cho biết kết quả trên có được là nhờ các cơ quan quản lý đã đẩy nhanh quá trình xem xét các liệu pháp điều trị đột phá. Năm ngoái, Trung Quốc đã phê duyệt 76 loại thuốc tiên tiến, bao gồm 47 loại thuốc hóa học và 23 loại thuốc sinh học, tăng 58% so với năm 2024. Sự gia tăng mạnh mẽ các thỏa thuận cấp phép ra nước ngoài “phản ánh sự công nhận quốc tế về giá trị của các loại thuốc đột phá của Trung Quốc, trở thành một thế lực quan trọng trong đổi mới dược phẩm sinh học toàn cầu”, ông Lan nói thêm. 

Các tập đoàn dược phẩm quốc tế, bao gồm AstraZeneca, Merck, Roche, Takeda và Bristol Myers Squibb, đang chạy đua để ký kết thỏa thuận với các nhà phát triển thuốc Trung Quốc khi họ đối mặt với nguy cơ “hết hạn bằng sáng chế” trước năm 2030, đe dọa khoảng 171 tỉ USD doanh thu năm 2025 của các công ty dược phẩm sinh học có vốn hóa lớn.

LÊ THƯ (Theo SCMP)