Chỉ vài giờ sau khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng một phần của chiến dịch mang tên “Quyết tâm Tuyệt đối” là nhằm mục đích kiểm soát nguồn dầu mỏ của quốc gia Mỹ Latinh này.

Một nhà máy lọc dầu của Venezuela. Ảnh: Getty Images

“Các công ty dầu mỏ lớn nhất của Mỹ sẽ tiến vào đó, chi hàng tỉ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hỏng nặng, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và bắt đầu kiếm tiền cho Venezuela” - ông Trump trong cuộc họp báo hôm 3-1 cho biết. Ông chủ Nhà Trắng hứa “sẽ điều hành đất nước” và tạo điều kiện cho các công ty dầu mỏ của Mỹ hoạt động tại Venezuela. Khi được phóng viên tờ Fox News hỏi về tương lai của ngành dầu mỏ Venezuela và những nhà nhập khẩu dầu, gồm Trung Quốc, Nga và Iran, ông Trump cho biết sẽ bán một lượng lớn dầu khai thác được cho nhiều nước.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra vào thời điểm ngay cả một quốc gia giàu dầu mỏ như Venezuela cũng khó thu hút được các công ty dầu mỏ lớn. Từng là một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Venezuela là một trong những nhà sáng lập chính của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), gồm một số nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Trong khi vài thập niên trước, quốc gia này sản xuất hơn 3 triệu thùng/ngày thì ngày nay Venezuela chỉ sản xuất khoảng 1 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 1% sản lượng dầu toàn cầu. Phần lớn dầu mỏ của Venezuela được đưa đến các nhà máy lọc dầu ở Mỹ nhưng giờ đây, phần lớn lại được xuất khẩu sang Trung Quốc.

Một ước tính cho thấy, quốc gia Mỹ Latinh này có trữ lượng khoảng 300 tỉ thùng dầu, chiếm khoảng 20% toàn cầu, gấp khoảng 4 lần trữ lượng dầu của Mỹ và nhiều hơn trữ lượng dầu của các cường quốc năng lượng như Saudi Arabia, Iran và Kuwait. Tuy nhiên, phần lớn trữ lượng dầu của Venezuela rất khó và tốn kém để sản xuất, bởi chúng chủ yếu là dầu thô nặng và siêu nặng cần thiết cho nhiên liệu diesel, nhựa đường và các loại nhiên liệu khác cho thiết bị hạng nặng, đòi hỏi được xử lý bởi thiết bị chuyên dụng, được bảo trì liên tục và có năng lực lọc dầu tiên tiến. 

Dẫu vậy, kế hoạch của ông Trump nhằm kiểm soát và hồi sinh ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela đối mặt nhiều trở ngại lớn. Hiện ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela đang trong tình trạng xuống cấp sau nhiều năm bị bỏ bê và hứng chịu các lệnh trừng phạt quốc tế. Do đó, ngành công nghiệp này có thể mất nhiều năm và cần nhiều khoản đầu tư lớn trước khi sản lượng khai thác dầu mỏ có thể tăng mạnh trở lại. “Dù nhiều người cho rằng cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela không bị các hành động quân sự của Mỹ gây ảnh hưởng nhưng nó đã xuống cấp nhiều trong nhiều năm và sẽ cần thời gian để xây dựng lại” - Patrick De Haan, chuyên gia phân tích dầu mỏ tại công ty theo dõi giá dầu GasBuddy, cho biết.

Chưa kể, các công ty năng lượng của Mỹ vẫn chưa cho biết liệu họ có kế hoạch quay trở lại Venezuela để vực dậy ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này hay không. Chevron, tập đoàn dầu khí khổng lồ duy nhất của Mỹ hoạt động tại Venezuela, trong một tuyên bố cho hay sẽ tuân thủ “các luật và quy định có liên quan”; tập trung vào sự an toàn và phúc lợi của nhân viên cũng như tính toàn vẹn tài sản của tập đoàn. Trong khi đó, tập đoàn dầu khí ConocoPhillips cho biết đang theo dõi các diễn biến ở Venezuela cũng như “những tác động tiềm tàng đối với nguồn cung và sự ổn định năng lượng toàn cầu. “Còn quá sớm để suy đoán bất kỳ hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư nào trong tương lai” - một phát ngôn viên của ConocoPhillips nói thêm. Về phần mình, ExxonMobil không đưa ra bất kỳ bình luận nào.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)