Báo Liberation của Pháp vừa có bài đăng cho rằng cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ô nhiễm nghiêm trọng không khí, nước, đất và làm suy giảm đa dạng sinh học của khu vực này.

Khói độc bốc lên từ một kho dầu bị tấn công ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất. Ảnh: Reuters

Theo đó, các cuộc không kích quy mô lớn do Mỹ và Israel tiến hành tại Iran, cũng như các hành động đáp trả của Tehran nhằm vào các mục tiêu tại nhiều quốc gia vùng Vịnh, không chỉ gây thảm họa nhân đạo và khủng hoảng năng lượng quy mô lớn, mà còn gây ra cả thảm họa sinh thái do lượng lớn khói độc thải ra, tràn dầu, ô nhiễm nước và đất…

Đài quan sát xung đột và môi trường (CEOBS) - một tổ chức phi chính phủ của Anh có uy tín trong lĩnh vực này - cho biết đã ghi nhận khoảng 300 sự cố có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 28-2. CEOBS nhận định nguồn gây ô nhiễm lớn nhất đối với không khí, đất và nước là các địa điểm lưu trữ và xử lý dầu mỏ, một trong các mục tiêu tấn công của các bên tham chiến.

Bên cạnh đó, việc phá hủy các cơ sở quân sự như căn cứ không quân, bãi phóng tên lửa… cũng phát tán dư lượng thuốc nổ và kim loại nặng, vốn rất độc hại ngay cả với lượng rất nhỏ.

Trong khi đó, đất đai và nguồn nước đối mặt với rất nhiều rủi ro trong các cuộc xung đột. Các chất độc hại thải ra từ các cuộc không kích có thể thấm vào đất, xâm nhập vào các tầng nước ngầm và được cây trồng hấp thụ, từ đó dẫn đến ô nhiễm thực phẩm.

Một quan ngại khác là việc các bên tham chiến tấn công cả các nhà máy khử mặn vốn là nguồn cung cấp nước chính cho 100 triệu người tại vùng Vịnh. CEOBS cho rằng việc tấn công các nhà máy khử mặn gây ra những hậu quả nghiêm trọng, nhất là trong trường hợp rò rỉ các hóa chất. Chưa kể, việc tấn công các cơ sở này còn dẫn đến tình trạng di dời dân cư, kéo theo những tác động lớn đến môi trường.

Hệ sinh thái biển xung quanh cũng chịu rủi ro tương tự. Kể từ khi xung đột nổ ra, đã có nhiều sự cố xảy ra với các tàu thuyền tại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển gần 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Việc các tàu chở dầu bị tấn công ở ngoài khơi dễ gây ra tình trạng tràn dầu. Kết quả là đa dạng sinh học của khu vực bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, để vận hành máy bay, tàu chiến và sản xuất vũ khí, phải có một lượng lớn năng lượng hóa thạch được sử dụng. Một hệ quả khác là việc thay đổi tuyến đường hàng không và hàng hải theo lịch trình dài hơn, tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn.

Cảnh báo hậu quả môi trường đối với vùng Bắc Cực 

Các vụ cháy kho dầu ở Trung Đông, do hậu quả của cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái toàn cầu, bao gồm cả vùng lãnh thổ Bắc Cực của Nga.

Theo quan sát, mặc dù hiện tại các đám mây đang di chuyển về phía Kazakhstan, nhưng sớm muộn carbon đen, hay muội than, từ các vụ cháy kho dầu cũng sẽ lan đến Bắc Cực do sự lưu thông không khí.

Các nhà khoa học chỉ ra rằng các hạt carbon đen rơi xuống các bề mặt trắng, làm giảm độ phản xạ và đẩy nhanh quá trình tan băng. Quá trình này sẽ tác động đến khí hậu và hệ sinh thái. Ngoài ra, sự hiện diện của carbon đen cũng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đa dạng sinh học và gây ô nhiễm không khí do bụi mịn.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)