Sau nhiều năm bị Nga oanh tạc bằng máy bay không người lái (UAV) Shahed-136 của Iran, Ukraine đã “tích cóp” thật nhiều kinh nghiệm trong việc tìm ra các phương pháp hiệu quả về chi phí để chống lại loại vũ khí này, qua đó thu hút sự chú ý của Mỹ và đồng minh.

Mới đây, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông, gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Jordan và Kuwait đang tìm kiếm sự hỗ trợ của Kiev về UAV trong việc chống lại UAV Shahed-136 của Iran.

“Tôi đã chỉ thị cung cấp các phương tiện cần thiết và bảo đảm sự hiện diện của các chuyên gia Ukraine - những người có thể bảo đảm mức độ an ninh cần thiết. Ukraine hỗ trợ các đối tác đang góp phần bảo đảm an ninh của chúng tôi và bảo vệ sinh mạng người dân Ukraine” - ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.

Tuy nhiên, theo nhà lãnh đạo Ukraine, sự hỗ trợ của Kiev trong việc chống lại UAV của Iran sẽ chỉ được cung cấp nếu điều đó không làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine và nếu nó tạo thêm đòn bẩy cho các nỗ lực ngoại giao của Kiev nhằm ngăn chặn cuộc chiến do Nga phát động.

Kể từ khi phát động chiến dịch “quân sự đặc biệt” tại Ukraine cách đây hơn 4 năm, Nga đã bắn hàng chục ngàn UAV Shahed-136 vào Ukraine. 

UAV Shahed-136 của Iran. Ảnh: Wikipedia

Về phần mình, kể từ khi Mỹ và Israel triển khai cuộc tấn công hôm 28-2, Iran nhanh chóng bắn tên lửa và UAV tấn công tầm xa vào các mục tiêu quân sự và dân sự trên khắp khu vực Trung Đông. Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tính đến ngày 3-3, Iran đã phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và 2.000 UAV. 

Theo tờ Long War Journal, một trong những loại UAV chủ lực của Iran là Shahed-136 - UAV cánh hình tam giác vận hành bằng cánh quạt được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định ở khoảng cách lên đến 2.000km.

Sở dĩ Mỹ và các nước đồng minh Trung Đông “cầu cứu” Ukraine là bởi Kiev sở hữu hệ thống phòng thủ UAV đã được thử nghiệm trong chiến đấu. Theo hãng tin AP, Ukraine tiên phong trong phát triển các loại UAV tiêu diệt UAV giá rẻ, chỉ khoảng 1.000USD/chiếc. Số UAV đánh chặn chi phí thấp này được Ukraine thiết kế đặc biệt để săn lùng và tiêu diệt UAV Shahed của Iran, đặc biệt là chiếc Shahed-136, vốn quá quen thuộc với Ukraine.

Được biết, Iran bắt đầu cung cấp những UAV nói trên cho Nga vào mùa hè năm 2022. Với sự giúp đỡ của Tehran, Mát-xcơ-va sau đó bắt đầu tự sản xuất các biến thể Shahed-136 cải tiến và với số lượng lớn hơn. Theo tình báo của Ukraine, đến giữa năm 2025, Nga sản xuất khoảng 2.700 UAV/tháng. Nhận thấy rằng việc dựa vào tên lửa đánh chặn đắt tiền để nhanh chóng bắn hạ UAV Shahed-136 tỏ ra không bền vững, Ukraine cần những giải pháp tiết kiệm chi phí hơn.

Theo thời gian, Kiev phát triển một hệ thống nhiều lớp, gồm không quân, tác chiến điện tử và các đội hỏa lực cơ động được trang bị súng máy gắn trên xe bán tải, cuối cùng cũng đã bắn hạ phần lớn UAV kiểu Shahed của Nga, buộc Mát-xcơ-va phải thực hiện những thay đổi về kỹ thuật và chiến thuật, qua đó khiến các đội hỏa lực cơ động và chiến thuật tác chiến điện tử của Kiev trở nên kém hiệu quả hơn. Để đối phó với lượng UAV ngày càng tăng của Nga, Ukraine chuyển sang sử dụng UAV đánh chặn. Theo báo cáo, các UAV đánh chặn của Ukraine đã phá hủy tới hơn 70% số UAV Shahed của Nga.

Hiện ngành công nghiệp UAV đang phát triển nhanh chóng của Ukraine đang dư thừa công suất. Hồi đầu năm nay, ông Zelensky tuyên bố rằng Ukraine sẽ bắt đầu xuất khẩu các hệ thống UAV đã được thử nghiệm trong chiến đấu.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)