Rạch Chà Và và rạch Bà Thủy trên địa bàn phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ, đang bị ô nhiễm trầm trọng. Nhiều đoạn rạch bị thu hẹp dòng chảy bởi rác thải tù đọng, cây tạp chắn dòng. Nước trong các rạch đen kịt, bốc mùi hôi thối… Tình trạng này gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến cuộc sống và sức khỏe người dân. 

Rạch Chà Và kêu cứu hàng chục năm qua. 

Rạch Chà Và dài khoảng 1,8km chạy qua khu vực Hòa Mỹ và Châu Thành với hơn 100 hộ dân sinh sống dọc theo 2 bên rạch.

Ông Võ Thành Công, Trưởng Ban Nhân dân khu vực Hòa Mỹ, cho biết: “Khoảng 3 năm nay, rạch Chà Và bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nhiều đoạn rạch ngập trong rác thải, nước đen ngòm nổi bọt khí, bốc mùi hôi thối. Từ trước đến nay, nước thải sinh hoạt của các hộ dân ở đây đều xả xuống lòng rạch. Một số hộ dân kém ý thức còn vứt rác xuống rạch. Trong khi đó, rạch không được nạo vét, khai thông, nên rác cứ bồi lắng, càng trở nên ô nhiễm”. 

Bà Kim Hai, một hộ dân ở khu vực Hòa Mỹ, bức xúc nói: “Khổ nhất là vào mùa nắng, nước tù đọng, mùi hôi bốc lên nồng nặc, ruồi, muỗi, gián, chuột sinh sôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Gia đình chúng tôi phải bịt kín hết tất cả các cửa sau, cửa sổ, rồi tăng cường mở quạt suốt ngày đêm để hạn chế mùi hôi. Không khí trong nhà rất ngột ngạt nhưng không còn cách nào khác”.  

Theo ghi nhận của phóng viên, ngoài một số đoạn rạch Chà Và bị “bức tử” bởi rác thải, cây cỏ mọc um tùm, còn có một số hộ dân xây cất lấn chiếm không gian khiến rạch ngày càng bị thu hẹp.

Trên địa bàn phường Mỹ Xuyên còn có rạch Bà Thủy, ở khu vực Vĩnh Xuyên cũng đang kêu cứu.

Ông Trần Minh Mẫn, một hộ dân sống lâu đời ở đây, cám cảnh nói: “Chừng 20 năm trước, rạch này nước chảy thông suốt, sạch sẽ, trẻ con còn rủ nhau xuống tắm gội hằng ngày. Dần dần dân cư đông đúc, rác vứt xuống rạch ngày càng nhiều làm ô nhiễm, nước khó lưu thông, tù đọng”.

Khoảng 2 năm trước, ông Mẫn từng vận động một số hộ dân xung quanh góp tiền thuê mướn nhân công phát quang, đốn hạ các cây tạp, gom rác trên đoạn rạch trước nhà đề khơi dỏng chảy. Tuy nhiên, sau đó rạch vẫn ngập rác...

Theo ông Trần Văn Miên, Bí thư Chi bộ khu vực Vĩnh Xuyên, rạch Bà Thủy chạy qua khu vực Vĩnh Xuyên và Châu Thành với khoảng 300 hộ dân sinh sống dọc 2 bên. Nhiều năm nay, người dân liên tục phản ánh về tình trạng rạch bị ô nhiễm, nghiêm trọng nhất là đoạn từ cầu Bà Thủy đến cầu Đình Thần của khu vực Chợ Cũ. Dưới lòng rạch bùn lắng đặc quánh, nước đen ngòm với đủ loại rác thải như túi ni lông, hộp xốp, chai lọ, rác thải sinh hoạt. “Để giải quyết ô nhiễm, cần phải nạo vét, vớt rác để khơi thông dòng chảy. Tuy nhiên, do nhà dân 2 bên bờ rạch dày đặc, san sát nhau, nhiều hộ cất nhà lấn chiếm khiến  rạch bị thu hẹp, gây khó khăn trong việc đưa phương tiện cơ giới vào rạch nạo vét rác” - ông Miên cho biết. 

Theo Phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị phường Mỹ Xuyên, cuối năm 2025, các phòng chuyên môn đã khảo sát tại các rạch để tìm hướng xử lý ô nhiễm. Phương án là tiến hành nạo vét, trục vớt rác thải, xử lý cây tạp che chắn dòng chảy trên các rạch; cải thiện, vận hành lại các cống liên thông để tạo dòng chảy thông suốt, đẩy trôi rác thải; vận động người dân giao trả phần mặt bằng lấn chiếm trên rạch… 

Ông Mai Khánh Linh, Phó Chủ tịch UBND phường Mỹ Xuyên, cho biết: “Giữa năm 2026, phường sẽ tiến hành nạo vét rạch Bà Thủy trước. Do rạch Bà Thủy liên thông với cống kênh Chủ Hổ đấu nối với cống Nhà Thờ nên sau khi vận hành lại cống kênh Chủ Hổ không chỉ khắc phục được ô nhiễm mà còn hỗ trợ phục vụ tưới tiêu các khu vực nông nghiệp trên địa bàn phường”.

Cũng theo ông Mai Khánh Linh, đối với rạch Chà Và, việc xử lý ô nhiễm phức tạp hơn, cần nguồn lực lớn để san lấp mặt bằng, xây dựng cống hộp điều tiết và thu nước khu vực chợ kết nối với các cống, kênh... Địa phương đã có văn bản đề xuất với thành phố hỗ trợ, tạo điều kiện để xử lý công trình bức xúc hàng chục năm này. Cùng với việc giải quyết ô nhiễm của các rạch, địa phương và các đoàn thể cũng tiến hành tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Hiện nay, phường Mỹ Xuyên có thành lập nhóm Zalo “công ích” để tiếp nhận phản ánh của người dân về các vấn đề bức xúc trên địa bàn...

Bài, ảnh: XUÂN NGUYÊN