Bên cạnh tín hiệu đàm phán, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như đang chuẩn bị kế hoạch kiểm soát đảo Kharg, nơi được ví như “trái tim” của ngành dầu mỏ của Iran, nhằm bóp nghẹt nền kinh tế nước này, qua đó buộc chính quyền Tehran chấp nhận đáp ứng yêu cầu của Washington.

Hình ảnh vệ tinh trung tâm dầu mỏ của Iran trên đảo Kharg hồi tháng 2-2026. Ảnh: Reuters

Việc Lầu Năm Góc đang triển khai các tàu, đưa thủy quân lục chiến thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 và lực lượng phản ứng nhanh thuộc Sư đoàn Dù số 82 cho thấy rõ tham vọng trên của chính quyền Trump.  

Mỹ đã tấn công đảo Kharg cách đây hơn một tuần nhưng không nhằm vào hạ tầng dầu khí bởi điều này sẽ gây ra những hệ lớn về chính trị và an ninh năng lượng toàn cầu. Iran đã cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Kharg sẽ là lằn ranh đỏ, dẫn đến một làn sóng trả đũa vào cơ sở hạ tầng năng lượng của các nước láng giềng Arab giàu dầu mỏ.

Đảo Kharg được xem là mục tiêu kinh tế chiến lược quan trọng và nhạy cảm nhất của Iran. Với diện tích khoảng 20,7 cây số vuông, Kharg là đảo san hô nhỏ nằm ở vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 30-40km. Hòn đảo này gần như được phủ kín bởi hệ thống bến cảng dầu, đường ống dẫn và các bể chứa khổng lồ. Các đường ống từ những mỏ dầu lớn ở miền Trung và Tây Iran đều dẫn về đây, trước khi dầu được bơm lên tàu chở dầu xuất khẩu ra thế giới.

Lý do Iran tập trung hoạt động xuất khẩu dầu tại đây chủ yếu đến từ yếu tố địa lý. Phần lớn bờ biển Iran trong vịnh Ba Tư có vùng nước nông, khiến các siêu tàu chở dầu không thể cập bến. Trong khi đó đảo Kharg nằm gần vùng nước sâu, đủ cho tàu chở dầu cỡ lớn bốc dỡ hàng. Theo một số báo cáo, khoảng 85-90% lượng dầu thô của Iran được bốc lên tàu tại hòn đảo này, với lưu lượng thường từ 1,3 đến 1,6 triệu thùng/ngày. Hiện đảo Kharg dự trữ khoảng 18 triệu thùng dầu thô, tương đương 10-12 ngày xuất khẩu của Iran. Đặc biệt, đảo Kharg gần như là cảng nước sâu duy nhất của Iran trong vịnh Ba Tư, khiến vai trò của hòn đảo này gần như không thể thay thế, trở thành một trong những điểm chiến lược nhạy cảm nhất của mạng lưới dầu mỏ toàn cầu.

Cơ sở dầu mỏ tại Kharg rõ ràng đóng vai trò sống còn đối với nền kinh tế Iran. Nếu Mỹ kiểm soát đảo Kharg, Iran có thể coi như bị dồn vào chân tường và cuộc chiến tại đây sẽ khó lường.

ĐỨC TRUNG