22/09/2019 - 14:52

Mỹ gia cố an ninh cho Saudi Arabia 

Thay cho quyết định tấn công quân sự nhằm vào Iran, chính quyền Mỹ hôm 20-9 thông báo sẽ triển khai thêm binh lính và trang thiết bị quân sự cho cả hai đồng minh vùng Vịnh là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), đồng thời áp đặt biện pháp trừng phạt tài chính nặng nhất lên Tehran.

“Bước đầu tiên” là tăng cường quân lực

Nhà máy lọc dầu Abqaiq lớn nhất thế giới của Saudi Arabia bị hư hại sau vụ tấn công hôm 14-9. Ảnh: The Telegraph

Nhà máy lọc dầu Abqaiq lớn nhất thế giới của Saudi Arabia bị hư hại sau vụ tấn công hôm 14-9. Ảnh: The Telegraph

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper, vụ Iran tấn công máy bay không người lái (UAV) do thám của Mỹ hồi tháng 6  và vụ tấn công nhằm vào các cơ sở sản xuất dầu mới đây của Saudi Arabia “đã làm căng thẳng leo thang trong khu vực”. Vì vậy, Bộ trưởng Esper tuyên bố: “Để ngăn chặn tình trạng gia tăng căng thẳng, Saudi Arabia đã đề nghị cộng đồng quốc tế hỗ trợ bảo vệ các cơ sở hạ tầng quan trọng của nước này. UAE cũng đưa ra đề nghị tương tự. Đáp lại đề nghị này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông qua việc triển khai các lực lượng Mỹ, chủ yếu sẽ tập trung vào không quân và hệ thống phòng thủ tên lửa”. Ông Esper giải thích đây chỉ là “bước đi đầu tiên” và Mỹ có thể tăng cường bán vũ khí cho các quốc gia đồng minh vùng Vịnh trong thời gian tới. 

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ - Tướng Joe Dunford cho biết, việc triển khai quân Mỹ tới Trung Đông sắp tới sẽ “được điều chỉnh phù hợp”, nhưng có thể sẽ “khiêm tốn” ở mức không nhiều hơn “vài ngàn binh sĩ”.  Tướng Dunford cũng không cho biết chính xác các đơn vị hay trang thiết bị nào được triển khai tới Trung Đông. Tuy nhiên, ông Dunford thừa nhận hiện không có hệ thống phòng thủ đơn lẻ nào có thể ngăn chặn các cuộc tấn công trên không phi truyền thống như hôm 14-9 nhằm vào hai nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia. Theo đó, tên lửa hành trình được cho của Iran được triển khai ở độ cao rất thấp, khiến các hệ thống radar của Mỹ và Saudi Arabia không thể phát hiện. Trong khi đó, hệ thống phòng tên lửa tầm ngắn Skyguard (dùng chống máy bay có người lái) của Saudi Arabia đã phải “bó tay” trước “đàn UAV” của Iran. Saudi Arabia cáo buộc Iran đã sử dụng tổng cộng 25 tên lửa hành trình và UAV cho vụ tấn công hai nhà máy lọc dầu Abqaiq và Khurais khiến sản lượng dầu của nước này giảm 5,7 triệu thùng/ngày, tương đương gần 6% nguồn cung dầu thô thế giới.

Hiện Saudi Arabia sở hữu 6 tiểu đoàn tên lửa phòng không Patriot do Mỹ chế tạo nhưng chúng chỉ được triển khai ở miền Nam nhằm đối phó với phiến quân Houthi ở Yemen, chứ không hướng về Iran ở phía Bắc. Mỹ cũng có một tiểu đoàn Patriot với khoảng 600 quân, vốn được triển khai hồi cuối tháng 5 sau hàng loạt vụ tấn công tàu chờ dầu ở Vịnh Ba Tư, tại căn cứ không quân Prince Sultan ở ngoại ô Riyadh. Nhưng hệ thống tên lửa có tầm hoạt động 100 dặm này không thể bảo vệ hai nhà máy lọc dầu Abqaip-Khurais nằm cách nó khoảng 200 dặm.

Không cần chiến tranh, chỉ có trừng phạt

Bộ trưởng Esper nhấn mạnh “mọi chỉ dấu đều cho thấy Iran phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công” hôm 14-9. Và việc Mỹ có “bước đi đầu tiên” hỗ trợ gia cố an ninh cho Saudi Arabia là “thông điệp rõ ràng” rằng Washington cam kết bảo vệ cho các đối tác, sẵn sàng duy trì tự do thương mại và trật tự quốc tế tại Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, ông Esper nêu rõ Tổng thống Trump không tìm kiếm xung đột với Iran, dù rằng Mỹ cần thiết phải dự phòng nhiều giải pháp quân sự chống Tehran. 

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng cùng với Thủ tướng Úc Scott Morrison đang ở thăm Mỹ hôm 20-9, ông Trump cũng cho rằng sử dụng sức mạnh quân sự chống  Iran là quyết định “quá dễ dàng”, nhưng ông muốn chứng tỏ sự kiềm chế tối đa vì điều này tốt cho cả nước Mỹ và các đồng minh khu vực. Thay vào đó, Tổng thống Trump cho biết ông đã yêu cầu triển khai các lệnh trừng phạt Iran “ở mức độ cao nhất và khắc nghiệt nhất mà Mỹ từng được áp đặt đối với một quốc gia”. Cụ thể, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cho biết nước này đã áp đặt trừng phạt đối với Ngân hàng Trung ương và quỹ đầu tư phát triển quốc gia của Iran. Ông Mnuchin tuyên bố Ngân hàng Trung ương là nguồn tài chính cuối cùng của Iran trong khi đây là nơi đã cung cấp “hàng tỉ đô-la” cho các nhóm bị Mỹ coi là khủng bố. “Với đỉnh trừng phạt dầu khí và tài chính của chúng tôi, sẽ không còn nguồn quỹ cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tài trợ cho khủng bố. Đó là quyết định trừng phạt nặng nề, chúng tôi hiện đã cắt đứt toàn bộ nguồn quỹ của Iran” – Bộ trưởng Mnuchin tuyên bố. 

Đáp lại, hãng tin Tasnim  dẫn lời Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cho biết đây là lần thứ hai Mỹ áp đặt trừng phạt lên ngân hàng này và điều đó cho thấy Washington đã bất lực trong việc tìm kiếm các giải pháp mới gây áp lực tối đa lên Tehran. Giới phân tích cũng chưa đưa ra các đánh giá rõ ràng về những tác động thực sự lớn đối với nền kinh tế Iran trong lệnh cấm vận tài chính mới của Mỹ. 

KIẾN HÒA

Chia sẻ bài viết
Từ khóa
MỹSaudi Arabia