Nửa thế kỷ trôi qua, sân khấu cải lương vẫn giữ những thanh âm riêng trong đời sống văn hóa. Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập (1976-2026), Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang nhìn lại hành trình tiếp nối truyền thống từ các đơn vị tiền thân, qua đó khẳng định nỗ lực gìn giữ, sáng tạo và phát triển thương hiệu nghệ thuật cải lương trong dòng chảy mới.

Vở cải lương “San hô đỏ” của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. Ảnh: Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang
Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang được thành lập ngày 15-9-1976, với tên gọi ban đầu là Nhà hát Ca kịch cải lương Trần Hữu Trang. Nhà hát được hợp nhất trên cơ sở đội ngũ nghệ sĩ cải lương của Đoàn Văn công Giải phóng, nghệ sĩ cải lương tập kết và lực lượng nghệ sĩ tại chỗ.
Từ sự hội tụ đó, nửa thế kỷ qua, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã làm tốt 2 sứ mệnh đặc biệt là gìn giữ, bảo tồn, phát triển bộ môn nghệ thuật sân khấu cải lương và phục vụ nhu cầu thưởng thức cải lương của nhân dân. Qua hàng loạt vở diễn, vai diễn mang thương hiệu “Trần Hữu Trang”, Nhà hát đã ghi đậm dấu ấn trong lòng công chúng.
Theo Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, với hơn 60 kịch bản đã được đầu tư dàn dựng trong nhiều năm qua đã tạo nên một “kho tàng” tác phẩm phong phú, trong đó có những vở diễn đã trở thành dấu ấn của sân khấu cải lương như “Tiếng trống Mê Linh”, “Thái hậu Dương Vân Nga”, “Lan và Điệp”, “Nửa đời hương phấn”, “Bên cầu dệt lụa”, “Khách sạn Hào Hoa”, “Tiếng hò Sông Hậu”, “San hô đỏ”... Đặc biệt, trong 15 năm gần đây, Nhà hát đã thực hiện hơn 2.000 suất diễn, cùng nhiều chương trình, hoạt động đưa cải lương đến gần hơn với công chúng, góp phần gìn giữ và tiếp nối sức sống của loại hình nghệ thuật truyền thống này.
Trân quý hơn, 50 năm qua, thế hệ sau tiếp nối thế hệ trước, những nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã tự tin thể hiện những vai diễn "để đời" của tiền bối. Nhờ đó, nhiều tác phẩm kinh điển tiếp tục được sáng đèn, đến gần hơn với khán giả trẻ. Việc tái dựng hai vở diễn kinh điển “Tô Ánh Nguyệt” và “Cây sầu riêng trổ bông” nhân dịp này là ví dụ.
“Tô Ánh Nguyệt” là kịch bản của tác giả Trần Hữu Trang, từng gây tiếng vang lớn qua bản dựng của Đoàn Cải lương 2-84 với hai nghệ sĩ tài danh ghi đậm dấu ấn trong vở là NSND Minh Vương và NSND Lệ Thủy. Từng nhân vật trong vở dường như là “khuôn mẫu” cho các thế hệ nghệ sĩ hậu bối. Tương tự, “Cây sầu riêng trổ bông” khai thác đề tài chiến tranh cách mạng mang thương hiệu của Đoàn Cải lương Văn công TP Hồ Chí Minh (sau sáp nhập về Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang). Trong lần tái dựng này, đạo diễn Hoa Hạ sẽ dựng vở “Cây sầu riêng trổ bông” và NSND Hữu Quốc sẽ dựng vở “Tô Ánh Nguyệt”. Hai vở diễn sẽ có sự tham gia của các nghệ sĩ chủ lực của Nhà hát.
Có thể nói, 50 năm qua không chỉ là chặng đường riêng của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, mà còn là một phần trong lịch sử hình thành, phát triển và tiếp nối của sân khấu cải lương Nam Bộ.
Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang còn thực hiện các hoạt động về nguồn như hành trình thăm Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, ôn lại truyền thống và tri ân các thế hệ đi trước, trong đó có liệt sĩ, soạn giả Trần Hữu Trang; tọa đàm; lễ kỷ niệm; chương trình “Nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc” là cuộc hội ngộ nghệ thuật với sự tham gia của nhiều thế hệ nghệ sĩ; diễn phục vụ những vở diễn kinh điển với tinh thần “Tiếp nối di sản”…
ĐĂNG HUỲNH