Với cột mốc hạ cánh thành công tầng thứ nhất của Chu Tước-3, Trung Quốc tiến gần hơn đến việc biến hoạt động phóng tên lửa tái sử dụng thành năng lực thường xuyên.

Tên lửa đẩy Chu Tước-3 rời bệ phóng. Ảnh: Reuters

Ngày 19-8, công ty LandSpace đã phóng tên lửa đẩy tái sử dụng Chu Tước-3 từ một khu thử nghiệm ở Tây Bắc Trung Quốc. Quá trình thu hồi sau đó diễn ra suôn sẻ. Sự kiện này diễn ra vài tuần sau khi Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) làm điều tương tự với tên lửa tái sử dụng Trường Chinh 10B.

Công nghệ phóng tái sử dụng cho phép thu hồi một phần hoặc toàn bộ các tầng của tên lửa sau chuyến bay, rồi tân trang và đưa chúng trở lại sử dụng. Trung Quốc vẫn cần phải chứng minh những tên lửa kể trên có thể được tân trang và tái sử dụng, nhưng những bước tiến này rất đáng kể. Nếu các công ty Trung Quốc làm chủ được công nghệ phóng tái sử dụng, chi phí đưa lượng lớn vệ tinh lên quỹ đạo sẽ giảm, qua đó cung cấp cho Bắc Kinh công cụ để biến những kế hoạch đầy tham vọng về thông tin liên lạc vệ tinh (SATCOM) khả thi hơn nhiều về mặt kinh tế. Điều này đưa Trung Quốc trở thành một đối thủ SATCOM đáng gờm hơn và có khả năng bào mòn lợi thế lâu nay của các hãng Mỹ. Hơn nữa, Mỹ đang bước vào giai đoạn năng lực phóng bị kéo căng, do thiếu bãi phóng hoặc cơ sở xử lý tải trọng để đáp ứng nhu cầu đang tăng vọt từ các hãng phóng tên lửa của nước này.

Hiện công ty hàng không vũ trụ SpaceX đang thống trị thị trường toàn cầu về liên lạc băng thông rộng trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) thông qua dịch vụ Internet vệ tinh Starlink, tạo lợi thế lớn cho hãng Mỹ. Tuy nhiên, các công ty nhà nước và tư nhân của Trung Quốc đang xây dựng nhiều chòm vệ tinh cạnh tranh. Nếu các hệ thống này có thể đạt quy mô đủ lớn và cung cấp dịch vụ đáng tin cậy với mức giá hấp dẫn, những quốc gia thiếu khả năng hoặc không muốn phụ thuộc vào các dịch vụ Starlink sẽ có các lựa chọn thay thế đến từ Trung Quốc.

Nếu các nhà cung cấp Trung Quốc nắm thị phần lớn trên thị trường toàn cầu, Mỹ có nguy cơ đánh mất năng lực công nghiệp và lợi thế công nghệ, trong khi Bắc Kinh có ảnh hưởng lớn hơn đối với cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc và việc thiết lập các tiêu chuẩn ở nước ngoài.

Trung Quốc đã bắt đầu đặt nền móng cho cuộc cạnh tranh này. Chỉ riêng các kế hoạch cho 2 dự án băng thông rộng vệ tinh lớn nhất của Bắc Kinh đã dự kiến triển khai hàng chục ngàn vệ tinh. Dự án Quốc Mạng sẽ bao gồm 13.000 vệ tinh LEO, còn Thiên Phàm đặt mục tiêu phóng khoảng 15.000 vệ tinh và tranh giành khách hàng trên thị trường quốc tế.

Quốc gia Đông Á này đang định vị mình để vươn lên thành một cường quốc không gian hàng đầu. Các thực thể Trung Quốc đã đệ trình lên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) kế hoạch liên quan đến những chòm vệ tinh quy mô “khủng”, với tổng cộng gần 200.000 vệ tinh. Bắc Kinh đã nâng tầm lĩnh vực không gian thương mại trong chiến lược kinh tế quốc gia và hiện có hàng trăm công ty hoạt động trong các lĩnh vực phóng tên lửa, sản xuất vệ tinh và dịch vụ không gian của nước này.

Trung Quốc cũng đang chạy đua để đưa các phi hành gia nước này lên Mặt trăng. Bắc Kinh sắp hoàn thành gần như tất cả các mục tiêu lớn được đề ra trong chiến lược không gian quốc gia năm 2021 từ nay đến năm 2027.

HẠNH NGUYÊN (Theo Nikkei Asia, Orbital Radar)