Bạo lực bùng phát tại nhiều bang ở Mexico sau khi quân đội nước này tiêu diệt trùm ma túy Nemesio Ruben Oseguera Cervantes.

Làn sóng trả đũa trên diện rộng

Quân đội Mexico ngày 22-2 đã tiến hành chiến dịch đột kích tại thị trấn Tapalpa thuộc bang Jalisco ở miền Tây nước này, tiêu diệt Oseguera Cervantes, có biệt danh “El Mencho”. Ít nhất 6 đồng phạm của ông ta cũng bị hạ trong chiến dịch này.

Cảnh sát bên cạnh những chiếc xe bị đốt phá sau khi trùm ma túy El Mencho bị tiêu diệt. Ảnh: Reuters

El Mencho là thủ lĩnh nhóm Jalisco New Generation (CJNG), một trong những tổ chức tội phạm mạnh và tàn nhẫn nhất Mexico. Cái chết của El Mencho ngay lập tức gây ra làn sóng hỗn loạn trên khắp khu vực mà nhân vật này kiểm soát, cho thấy tầm ảnh hưởng to lớn của ông ta tại Mexico và nhiều nơi khác ở Mỹ Latinh.

Nhằm trả đũa cho cái chết của thủ lĩnh 59 tuổi, các tay súng đã đốt xe buýt, tấn công cơ sở kinh doanh và đụng độ với lực lượng an ninh. 

Video trên mạng xã hội cho thấy các tay súng trang bị vũ khí hạng nặng đã phóng hỏa một trạm xăng ở Guadalajara, thủ phủ bang Jalisco. Đến tối cùng ngày, Guadalajara gần như trở thành “thành phố ma” khi người dân cố thủ trong nhà. Trường học tại một số bang đóng cửa vào ngày 23-2.

Khi tình trạng bất ổn lan rộng, Thống đốc Jalisco Pablo Lemus Navarro kêu gọi 8 triệu dân tại bang này nên ở trong nhà. Giao thông công cộng cũng ngừng hoạt động.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân nước này ở các bang Jalisco, Tamaulipas, Michoacán, Guerrero và Nuevo León nên “trú ẩn tại chỗ” do các chiến dịch an ninh đang diễn ra.

Tình hình bất ổn đã buộc các hãng hàng không Mỹ và Canada hủy hàng chục chuyến bay. Tại thành phố du lịch Puerto Vallarta ở bang Jalisco, du khách mô tả nơi đây giống như “vùng chiến sự” khi những cột khói đen dày đặc bốc lên quanh vịnh Banderas. 

Mỹ hỗ trợ thông tin tình báo

Bộ Quốc phòng Mexico cho biết các cơ quan chức năng Mỹ đã cung cấp “thông tin bổ sung” góp phần vào thành công của chiến dịch tiêu diệt El Mencho.

Một quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ rằng chính Lực lượng đặc nhiệm liên cơ quan chống băng đảng ma túy (JITF-CC), đơn vị do quân đội Mỹ dẫn đầu chuyên thu thập thông tin tình báo về các nhóm ma túy, có vai trò trong cuộc đột kích trên.

JITF-CC bí mật được thành lập vào cuối năm ngoái nhằm lập bản đồ mạng lưới thành viên của các băng đảng ở cả hai phía biên giới Mỹ và Mexico. Trang web của lực lượng này cho biết mục đích vẽ bản đồ là “xác định, làm gián đoạn và triệt phá các hoạt động của băng đảng ma túy ở dọc biên giới giữa hai nước, đe dọa đối với Mỹ”.

Theo Chuẩn tướng Maurizio Calabrese, chỉ huy JITF-CC, quân đội Mỹ đang tận dụng kinh nghiệm chống các tổ chức khủng bố như al-Qaeda và Nhà nước Hồi giáo (IS) để vẽ bản đồ mạng lưới băng đảng ma túy ở Mexico. “Các băng đảng này hoạt động khác với al-Qaeda hoặc IS và động cơ cũng khác nhau, nên việc xác định toàn bộ mạng lưới để có thể gây gián đoạn và xóa sổ càng trở nên quan trọng hơn”, Tướng Calabrese nói. Ông cho biết chỉ có vài trăm thành viên băng đảng chủ chốt “ở cấp cao nhất”, nhưng bên dưới còn có khoảng 200.000-250.000 người làm thuê độc lập giúp vận chuyển ma túy.

Jack Riley, cựu quan chức cấp cao của Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA), cho biết việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa các băng đảng Mexico vào danh sách tổ chức khủng bố năm ngoái, trong đó có CJNG, đã mở ra những hình thức hỗ trợ quân sự mới từ Mỹ. Theo ông, điều này hữu ích đối với các nguồn lực tình báo, giám sát và trinh sát của quân đội Mỹ.

Cái chết của El Mencho đánh dấu một thắng lợi lớn trong cuộc chiến của Mexico chống các băng đảng ma túy, những nhóm chịu trách nhiệm buôn lậu lượng ma túy trị giá hàng tỉ USD vào lãnh thổ Mỹ.

Mỹ đã treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin giúp bắt giữ ông trùm này, người bị cáo buộc cầm đầu đường dây tuồn cocaine, fentanyl và methamphetamine vào Mỹ.

HẠNH NGUYÊN (Theo Reuters, CNN)