23/09/2012 - 10:00

Hiện tượng nữ đạo diễn Haifaa Al Mansour

Khởi đầu cuộc cách mạng văn hóa nghệ thuật ở Saudi Arabia?

Nữ đạo diễn Haifaa Al Mansour. Ảnh: belle-woodville.com 

Tại Liên hoan phim Venice (Ý) 2012, nữ đạo diễn đầu tiên của Arabie Séoudite, Haifaa Al Mansour, đã gây tiếng vang với phim "Wadjda". Phim tạo ấn tượng tốt không chỉ vì nội dung phim mà còn vì những khó khăn để thực hiện phim này.

"Wadjda" là câu chuyện cảm động về Wadjda - cô bé 10 tuổi ở Arabie Séoudite, đã dùng trí thông minh và lòng can đảm của mình để đạt được mong ước có một chiếc xe đạp màu xanh lá cây. Liên tục bị la mắng vì không chịu che mặt, nghe nhạc pop và xuất hiện trước mặt những người đàn ông, đi xe đạp…, Wadjda phá vỡ những hạn chế, những rào cản xã hội cả ở trường và ở nhà để sống theo ý muốn của mình. Nghị lực kiên cường của nhân vật Wadjda làm tăng thêm sức sống, nội lực mạnh mẽ của phim với nhiều cảnh khiến người xem rơi nước mắt. Vì phim này khai thác sâu vào tư tưởng "nổi loạn" của giới trẻ nên đã bị cấm lưu hành dưới mọi hình thức tại Arabie Séoudite. Một hành động nghịch ngợm của Wadjda rất bình thường ở tuổi mới lớn cũng có thể bị coi là đi ngược lại nền văn hóa truyền thống lâu đời ở Arabie Séoudite.

"Wadjda" là phim nhựa đầu tiên được quay ở Arabie Séoudite. Đạo diễn Mansour cho biết, do một số vùng lân cận mang nặng tính bảo thủ nên cô buộc phải làm phim trong một chiếc xe tải và phải chỉ đạo các diễn viên nam bằng một chiếc máy vô tuyến điện xách tay để không bị phát hiện đang làm việc với một ê-kíp có đàn ông. Thậm chí ở một số khu vực, người dân địa phương còn ngăn cản việc quay phim.

Ở Arabie Séoudite, nghệ thuật thứ bảy bị coi là thứ văn hóa ngoài luồng nên không có trường quay, không có những đoàn làm phim và đương nhiên không có rạp chiếu phim. "Wadjda" là nỗ lực đáng nể của đạo diễn Mansour. Hiện cô vẫn đang tìm một nhà phân phối phim nước ngoài để đưa tác phẩm của mình đến với thị trường điện ảnh.

Mansour năm nay 38 tuổi, là đạo diễn nữ đầu tiên của Arabie Séoudite được đào tạo chuyên sâu tại trường Đại học Tổng hợp Mỹ ở Cairo (Ai Cập) và điện ảnh tại trường Đại học Tổng hợp Sydney (Úc). Mansour đã đạo diễn 3 phim ngắn và từng đoạt giải thưởng với phim tài liệu "Women Without Shadows", khảo sát về cuộc sống của phụ nữ vùng Vịnh. Mansour kết hôn với một nhà ngoại giao người Mỹ và hiện cô sống ở tiểu vương quốc Bahrain. Được cha mẹ cho xem nhiều đĩa phim từ nhỏ, Mansour lớn lên và nuôi dưỡng trong mình tình yêu với điện ảnh. Cô chỉ thực sự bước vào nghiệp làm phim khi 30 tuổi bởi cô nhận thấy nghề này khá vất vả, đặc biệt trong điều kiện đất nước cô.

Hiện tượng Mansour có thể coi là khởi đầu cho một cuộc "cách mạng" ở một đất nước bảo thủ và đầy định kiến.

DUYÊN KHÁNH (Theo Guardian, NyTimes)

Chia sẻ bài viết