12 truyện ngắn trong “Gió trên đồng” là 12 cuộc đời nhiều sóng gió, bi kịch đi tìm hạnh phúc. Bằng cách kể nhẹ nhàng, chân tình, tác giả đã mang đến cho người đọc sự đồng cảm.

Tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Kim Châu, do NXB Văn hóa - Văn nghệ phát hành, quý III – năm 2012.

Ông giáo Tần trong truyện “Sống kịch” là điển hình cho một trí thức nghèo. Về hưu, giáo Tần cố giữ cho mình lối sống trong sạch của một nhà giáo nhưng bị “nợ cơm áo” vây kín. Tuổi già của ông gắn chặt với tiệm tạp hóa bán những thứ lặt vặt cùng tiệm game online. Những ý nghĩ văn chương, ghi chép lại những gì đã trải qua trong đời dạy học cứ bị dập tắt bởi tiếng ồn ào của người chơi game, tiếng mụ Lành hàng xóm đòi nợ, cãi nhau ầm ĩ. Ông giáo bị vợ con khinh thường vì không làm ra tiền. “Vai diễn” cuối đời của ông là phải chứng kiến cậu con trai lấy người vợ lớn tuổi hơn, chửa hoang để có tiền trả nợ, giữ lại ngôi nhà trong sự khinh rẻ của thông gia.

Truyện “Những vết sẹo” lại là nỗi đau sau chiến tranh của một cô giáo. Cô từng là người lính ở Trường Sơn. Trong một lần giặc bỏ bom, cô may mắn thoát chết – “Chỉ có những vết sẹo dài ngắn, to nhỏ dị hợm trên thân thể và những cơn đau nhức buốt mỗi đêm về sáng, mỗi lúc trở trời” (trang 33). Nỗi đau, sự mặc cảm về những vết sẹo cùng cái chết của người yêu và cô bạn thân trong chiến tranh cứ đeo đẳng cô mãi, dẫu đất nước đã im tiếng súng lâu rồi.

Điểm gặp nhau ở các nhân vật trong 12 truyện ngắn dường như là sự cố gắng vượt qua những bất hạnh trong cuộc sống để tìm hạnh phúc. Mối tình của người đàn ông bị vợ phản bội, hận đời ra sống giữa đồng hoang và người đàn bà có chồng có sở thích: “lấy chuyện đánh vợ làm thú vui sau những cuộc nhậu triền miên” trong truyện “Gió trên đồng” đáng suy ngẫm. Người đàn ông ấy vẫn luôn nuôi ước mơ: “Gió thổi lồng lộng! Ừ, giá mà trời mưa, mưa thật lớn như buổi chiều người đàn bà bước vào cuộc đời y, bước vào căn lều tối tăm của y. Lều ư? Sao nó không thể là một cái nhà?” (trang 55).

Các truyện ngắn trong “Gió trên đồng” đậm chất nhân văn. Tất cả được thể hiện bằng giọng văn chân thật và cảm thông. Cách kể chuyện từ tốn, không lên gân với cái kết luôn gợi mở, người đọc dễ chấp nhận.

12 truyện ngắn được nhà văn Nguyễn Kim Châu viết từ năm 1993 đến năm 2011. Gần 20 năm cầm bút, đến bây giờ mới cho ra tập truyện đầu tay đã cho thấy sự tỉ mẩn, kỹ lưỡng trong ngòi bút của nhà văn đất Tây Đô.

Gấp sách lại, thoảng qua đâu đây trong “Gió đồng bằng” là cái kết rất “đời”: “Và ngoài kia, dòng sông đục ngầu phù sa vẫn lặng lẽ trôi hệt như nó chưa từng dậy sóng trong những ngày chớp bể mưa nguồn”. (“Lặng lẽ đồng bằng” – trang 168).

ĐĂNG HUỲNH