Nếu cái bắt tay nồng nhiệt với Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tuần trước chưa đủ khiêu khích, Thủ tướng Hungary Viktor Orban mới đây có thêm phát biểu bị coi gây chia rẽ trong Liên minh châu Âu (EU) khi nói rằng hầu hết các nhà lãnh đạo EU đã sai lầm còn bản thân ông đúng với quyết định gặp “đối thủ lớn nhất” của khối.

Thủ tướng Orban (trái) và Tổng thống Putin. Ảnh: AP

Ngày 17-10, Thủ tướng Orban có cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Putin bên lề Diễn đàn cấp cao hợp tác quốc tế Sáng kiến Vành đai, Con đường (BRI) tổ chức ở thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Tại đây, lãnh đạo Hungary nói rằng Budapest chưa bao giờ muốn đối chọi Nga, thay vào đó là kỳ vọng xây dựng mối quan hệ chặt chẽ. Ông Orban khẳng định điều quan trọng với châu Âu, trong đó có Hungary, là chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, các lệnh trừng phạt nhắm vào Mát-xcơ-va và dòng người tị nạn.

Trước nay, Thủ tướng Orban vẫn tự nhận mình là người duy nhất tích cực tìm kiếm hòa bình ở Ukraine, mặc dù hầu hết các nhà lãnh đạo EU đều không chấp nhận quan điểm gây tranh cãi của ông về Nga. Được biết, Hungary là thành viên EU và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng không như những đồng minh khác, Budapest từ chối hỗ trợ vũ khí và thiết bị quân sự cho Ukraine kể từ khi chiến sự bùng phát vào tháng 2-2022. Hungary cũng nhiều lần chỉ trích các biện pháp trừng phạt của EU đối với Nga và phản đối quan điểm chính thức của khối nhằm “tẩy chay” Tổng thống Putin.

Cách tiếp cận đơn phương đó, gần đây được Thủ tướng Orban vận dụng linh hoạt khi từ chối rút khỏi cuộc gặp gây tranh cãi với Tổng thống Putin tại Bắc Kinh. Và theo đánh giá của giới quan sát, cái bắt tay biểu tượng giữa 2 nhà lãnh đạo gần như làm suy yếu ý thức đoàn kết mà EU cẩn thận xây dựng. Đầu tuần này, ông tiếp tục tăng cường chỉ trích liên minh và đến hội nghị thượng đỉnh ngày 26-10, Thủ tướng Orban lần nữa bảo vệ “chính sách rõ ràng và minh bạch” cũng như sự “tự hào” của Hungary trong quan hệ hợp tác với Nga cùng Tổng thống Putin.

Các nhà lãnh đạo vùng Baltic đã lên tiếng “lấy làm tiếc” về tương tác gần đây giữa Hungary với Nga. Theo Tổng thống Litva Gitanas Nauseda, Budapest đang gửi “thông điệp sai lầm” tới Ukarine và những đối tác khác của EU. Trong khi đó, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas cho rằng việc thiếu nỗ lực của một số quốc gia thành viên trong viện trợ cho Kiev có thể phát đi tín hiệu cho thấy liên minh chưa coi trọng vấn đề quốc phòng.

Đồng minh mới

Lên nắm quyền từ năm 2010, Thủ tướng Orban hiện đối mặt với thách thức khó khăn nhất khi chỉ số lạm phát của Hungary đứng đầu khối, nền kinh tế bị kìm hãm bởi lãi suất cao trong khi nguồn tài trợ của EU đang trong tình trạng lấp lửng. Về chính trị, ông Orban sắp mất đi đồng minh lớn nhất trong khối khi phe đối lập do cựu Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk lãnh đạo giành chiến thắng trước chính phủ theo chủ nghĩa dân tộc trong cuộc tổng tuyển cử ở Ba Lan.

Tuy nhiên, vấn đề trên có thể tạm giải quyết khi nhà dân túy cánh tả Robert Fico trở thành Thủ tướng Slovakia sau chiến thắng của đảng ông vào tháng trước. Giống như Thủ tướng Orban, ông Fico chủ trương ủng hộ Nga và đe dọa cản trở viện trợ của EU cho Ukraine vốn đòi hỏi sự nhất trí của 27 quốc gia thành viên. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao châu Âu cho đến nay vẫn lạc quan tin tưởng sự ồn ào của Thủ tướng Orban bên ngoài trung tâm hội nghị hiếm có thể chuyển thành thái độ không khoan nhượng đằng sau các cuộc họp kín. Bởi kể từ tháng 2-2022, 27 quốc gia thành viên đã cho thấy sự gắn bó ngay cả khi một số gói trừng phạt có bị chậm lại do yêu cầu bổ sung từ Hungary.

MAI QUYÊN (Theo AP, Financial Times)