Pháp đã triệu tập phiên họp cấp cao bên lề kỳ họp Đại hội đồng, trong bối cảnh ngày càng có nhiều lời kêu gọi khẩn thiết về việc quản lý các mô hình AI tiên tiến nhất. 

Lãnh đạo các công ty AI hàng đầu, như CEO của Anthropic, Dario Amodei (trái), và CEO OpenAI, Sam Altman, đồng loạt kêu gọi làm chậm lại tốc độ phát triển AI. Ảnh: AFP

Một nguồn tin ngoại giao Pháp ngày 14-9 cho biết Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc - cơ quan mà Pháp đang giữ chức chủ tịch luân phiên - sẽ nhóm họp về trí tuệ nhân tạo (AI) vào tuần tới, khi cộng đồng quốc tế ngày càng lo ngại về mối đe dọa từ công nghệ đang phát triển nhanh chóng này. 

Cuộc họp sẽ được tổ chức trong thời gian diễn ra cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, quy tụ nhiều nhà lãnh đạo thế giới tại trụ sở LHQ ở New York (Mỹ). “Xét về các vấn đề toàn cầu, AI sẽ là nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự dưới hai góc độ khác nhau”, nguồn tin ngoại giao Pháp chia sẻ với báo giới, đồng thời nhấn mạnh “mối đe dọa hiện hữu” mà AI gây ra đối với an ninh toàn cầu cũng như những rủi ro đối với trẻ em. 

Điều gì khiến thế giới hoang mang về AI?

Trong bức thư gửi tới các quốc gia và các nhà phát triển AI, ngày 14-9, ông Volker Turk, người đứng đầu cơ quan nhân quyền của Liên Hiệp Quốc, cảnh báo rằng thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của những thay đổi không thể đảo ngược, ảnh hưởng nhân loại cả ở hiện tại và tương lai. Ông kêu gọi các quốc gia và các công ty phát triển AI “tiên phong” (frontier AI) hành động khẩn cấp để kiểm soát công nghệ mà ông cảnh báo là mang lại “những rủi ro chưa từng có”. “Tôi kêu gọi các quốc gia và doanh nghiệp khẩn trương hành động thông qua các diễn đàn đa phương nhằm vạch ra lộ trình quản lý các mô hình AI tiên tiến, dựa trên nền tảng luật nhân quyền quốc tế”, quan chức LHQ nhấn mạnh.

Vấn đề an toàn của AI đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận toàn cầu trong những tuần gần đây, ngay cả lãnh đạo một số công ty công nghệ AI cũng lên tiếng cho rằng cần có các quy định chặt chẽ hơn để làm chậm tốc độ phát triển. 

Trong một bức thư dài 3.800 từ công bố ngày 12-9, Giám đốc điều hành (CEO) của Anthropic, ông Dario Amodei, kêu gọi các công ty AI hàng đầu làm chậm tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn. Ông dẫn chứng sự cố Hugging Face bị tấn công là lý do chính phải làm như vậy. Cụ thể trong quá trình thử nghiệm, các mô hình AI đã thoát khỏi môi trường bị giới hạn, kết nối với Internet và xâm nhập Hugging Face - một trang web mà các nhà phát triển sử dụng để lưu trữ và chia sẻ mã nguồn. Hugging Face cho biết vụ xâm nhập “được thực hiện từ đầu đến cuối bởi một hệ thống tác nhân AI tự động”. Vụ việc gây quan ngại về khả năng của các công ty AI hàng đầu trong việc ngăn chặn và vô hiệu hóa các mô hình AI tiên tiến khi chúng hoạt động vượt phạm vi chỉ dẫn.

CEO của Anthropic dự đoán một lượng lớn tác nhân AI có khả năng vượt trội sẽ chiếm lĩnh toàn bộ Internet trong vòng 6-12 tháng và có thể gây ra thiệt hại thảm khốc nếu chúng ta không có đủ các biện pháp kiểm soát. Nhất trí với ông Amodei, CEO OpenAI Sam Altman cho rằng cần quản lý tốc độ phát triển của công nghệ tiên phong AI, ủng hộ đề xuất cho phép các nhà đánh giá độc lập tiếp cận hoạt động của công ty ở mức tương đương nhân viên và cho biết OpenAI sẽ triển khai biện pháp tương tự. Tỉ phú Elon Musk cũng bày tỏ đồng tình với ông Amodei, trong khi một số chuyên gia và quan chức cho rằng chỉ làm chậm tốc độ phát triển AI là chưa đủ để ngăn chặn rủi ro dài hạn về khả năng AI vượt xa con người, qua đó kêu gọi chính phủ áp đặt các biện pháp hạn chế.

Tuy nhiên, trong một bài đăng trên Truth Social ngày 14-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phản bác mọi ý tưởng về các biện pháp kiểm soát mới đối với AI, đồng thời chỉ trích lời kêu gọi của CEO Amodei trong việc kiềm chế một công nghệ vốn là trọng tâm trong chương trình nghị sự kinh tế của Mỹ. Ông chủ Nhà Trắng gọi ý kiến ​​cho rằng AI đe dọa nhân loại là một “trò lừa bịp” và một “âm mưu bệnh hoạn” nhằm tạo phản ứng tiêu cực của cử tri đối với các trung tâm dữ liệu và các mô hình AI tiên tiến. 

Lâu nay, Tổng thống Trump liên tục thúc đẩy xây dựng các trung tâm dữ liệu AI, nhưng phần lớn cử tri Mỹ cho biết họ không muốn điều này. Theo khảo sát gần nhất của NBC News, 69% người được hỏi phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI gần khu vực sinh sống của họ, với 45% “cực lực phản đối” ý tưởng này. Lý do người dân phản đối chủ yếu do lo ngại về hóa đơn tiền điện và nước tăng cao, tiếng ồn lớn liên tục, nguy cơ thiếu hụt năng lượng cục bộ, cũng như các tác động tiêu cực đến môi trường.

Tính đến tháng 8-2026, Mỹ có hơn 3.000 trung tâm dữ liệu đang hoạt động, cùng với ít nhất 1.000 trung tâm khác đang được xây dựng hoặc chuẩn bị xây dựng.

LÊ THƯ (Theo SCMP, NBCNews, Bloomberg)