Bức họa “Space Girl and Bird”.

Họa sĩ đường phố đương đại Banksy được xem là “ẩn số” trong giới nghệ thuật thế giới vì không ai biết tên thật, hình dáng của người này ra sao, ngoại trừ thông tin Banksy là người Anh. Tranh của Banksy nổi tiếng bởi ý tưởng độc đáo, châm biếm sâu sắc nhưng đậm chất nhân văn. Hiện khắp đường phố và những điểm công cộng ở Anh đều có dấu ấn của Banksy và trở thành nét đặc trưng thu hút du khách. Mặc dù những bức họa đều đặn xuất hiện trên đường phố, nhưng hầu như chưa ai biết chính xác họa sĩ tài năng này là ai.

Hơn 15 năm trước, thành phố sương mù London (Anh) yên ắng bỗng xôn xao trước những bức họa độc đáo vẽ trên tường, góc đường được ký tên Banksy kèm ký hiệu con chuột. Những bức tranh được vẽ tỉ mỉ, rất đẹp, đậm chất đả kích, dí dỏm nhưng sâu cay, cùng sự bí ẩn của người nghệ sĩ đã trở thành đề tài bàn tán, nhanh chóng đưa Banksy trở thành “hiện tượng” trong giới hội họa lúc bấy giờ. Cuộc truy lùng tác giả trở nên sôi nổi, ly kỳ hơn khi Banksy nhất quyết ẩn mình, không hề để tâm đến tính thương mại của những “đứa con tinh thần”. Các hãng đấu giá đua nhau mua tranh của Banksy, mặc dù đôi khi nó chỉ được cắt từ tường gạch hay vật dụng nào đó. Mỗi tác phẩm của Banksy luôn có giá trị hàng trăm ngàn bảng Anh, chẳng hạn như bức “Space Girl and Bird” lên đến 228.000 bảng Anh, “Bombing Middle England” có giá 102.000 bảng Anh, “The Whitehouse” hơn 100.000 bảng Anh… Điều đáng nói là không ít tác phẩm trong số này được vẽ ở nơi công cộng, bảo tàng nghệ thuật hoặc trên tường nhà, công ty nào đó… Tất nhiên, chủ sở hữu những công trình này trở nên giàu có, nổi tiếng nhờ Banksy.

Công chúng mến mộ tài năng của Banksy lại càng yêu thích tính cách “không giống ai” của họa sĩ này. Tháng 10 - 2013, Banksy đã bí mật đến New York (Mỹ) dựng một gian hàng công cộng với chủ đề “Better out than in” tại The Central Park. Banksy bán tranh với giá rất thấp, khoảng 40 bảng Anh cho mỗi bức. Không ai biết về điều này, khách qua đường chỉ nghĩ rằng những bức tranh này được chép lại của họa sĩ. Chỉ 8 bức tranh được bán ra. Không lâu sau, mọi người “ngã ngửa” khi Banksy công bố sự kiện đó trên trang web. Lúc này, gian hàng đã đóng cửa, nhiều người tiếc nuối. Một du khách người New Zealand may mắn sở hữu 2 bức với giá rất hời, chừng 70 bảng Anh. Tổng giá trị hai bức tranh được bán lại sau đó lên đến 120.000 bảng Anh, gấp 1.700 lần giá ban đầu. Chuyên gia thẩm định đấu giá Gareth Williams cho biết: “Banksy thích chơi trò như vậy và điều này không xảy ra với các nghệ sĩ khác”.

Những trò đùa nghệ thuật kỳ lạ kiểu Banksy luôn làm người ta bất ngờ và thú vị. Banksy thường “cho không biếu không” những tác phẩm của mình ở bảo tàng nghệ thuật, tổ chức xã hội, một cách đầy hài hước và bí ẩn. Chẳng hạn, Banksy đã mua bức tranh “Banality of banality of the evil” giá 50 USD tại một cửa hàng thuộc Housing Works- tổ chức chuyên giúp đỡ những người vô gia cư. Sau đó, Banksy đã thêm vài chi tiết vào bức “Banality of banality of the evil” và mang tặng lại cho cửa hàng bán làm từ thiện. Người của Housing Works hoàn toàn bất ngờ khi bức tranh đội giá lên tới 615.000 USD. Dẫu là ẩn số, hơi quái dị nhưng Banksy luôn được công chúng yêu mến, kính trọng vì những hoạt động nghệ thuật, việc làm hướng tới lợi ích của cộng đồng.

ÁI LAM (Tổng hợp từ nytimes, guardian)