"Spring In a Small Town" được trình chiếu tại sự kiện chiếu phim Trung Quốc của BFI Southbank.

Rõ ràng Hollywood đang ra sức "chiều chuộng" thị trường phim ảnh Trung Quốc qua việc hàng loạt phim "bom tấn" có sự tham gia của các ngôi sao Trung Hoa đại lục, chủ yếu để bán vé ở quốc gia gần 1,4 tỉ dân. Ngoài Hollywood, các nhà làm phim Anh cũng đang thiết lập cơ hội, tìm cách xâm nhập thị trường màu mỡ này dựa trên những ký hết hợp tác tầm quốc gia.

Cuối năm 2013, thời điểm Thủ tướng David Cameron ở Bắc Kinh, Anh có đoàn ngoại giao kinh tế lớn nhất từ trước tới nay đến nước này. Một nhóm khoảng 100 chuyên gia Anh trao đổi giao thương với Trung Quốc. Họ đại diện cho tất cả những ngành nghề, lĩnh vực của Anh, từ tài chính, dược, năng lượng, đến văn hóa- bao gồm Viện Điện ảnh Anh quốc (British Film Institute, viết tắt là BFI) và hãng Pinewood Studios. Nhiều thỏa thuận được ký kết, trong đó có thỏa thuận hợp tác sản xuất phim Anh- Trung, cho phép các nhà làm phim Trung Quốc được hưởng chính sách ưu đãi miễn thuế và thuê các tài năng Anh; ngược lại các nhà làm phim Anh sẽ có đường vào thị trường đông đúc khán giả của Trung Quốc.

Những năm gần đây ngành công nghiệp điện ảnh Trung Quốc bùng nổ và phát triển nhanh. Bình quân, mỗi ngày Trung Quốc mở 7 rạp chiếu mới. Đây vốn được xem là thị trường phim ảnh lớn thứ hai thế giới và dự đoán có thể vượt qua Mỹ trong khoảng 5 năm tới. Trong hệ thống chỉ tiêu phim do chính quyền Trung Quốc quản lý, mỗi năm chỉ có khoảng 34 phim nước ngoài được ra rạp, đa phần đều là những "bom tấn" của Hollywood. Những phim sản xuất trong khuôn khổ thỏa thuận của Anh và Trung Quốc sẽ được tính là phim hợp tác, không bị áp đặt bởi chỉ tiêu trên. "Đây là một khích lệ lớn cho công nghiệp điện ảnh Anh"- ông David Cameron nói.

Bên cạnh niềm vui ban đầu, Anh đang thận trọng xem xét bước tiến tiếp theo bởi tuy có kinh nghiệm hợp tác với điện ảnh nhiều nước, nhưng ở sân chơi Trung Quốc, Anh sẽ phải chấp nhận những điều trái khoáy. Trung Quốc không có hệ thống phân loại phim theo lứa tuổi; thay vào đó phim được kiểm duyệt bởi chính phủ. Vấn đề là các tiêu chí kiểm duyệt thường không rõ ràng. Nhiều phim nước ngoài bị cắt xén hoặc từ chối bởi yếu tố tôn giáo ("Noah"), bạo lực và tình dục ("Django Unchained")… Phim gợi ý hay lên án những nhà lãnh đạo, lịch sử, quân đội, nhân quyền… hay bất cứ những gì thuộc về mặt trái của xã hội Trung Quốc đều bị loại bỏ.

Mỹ xâm nhập thị trường điện ảnh Trung Quốc suốt thời gian dài, nhưng vẫn chưa hiểu hết những quy luật nơi đây. Một nhà điều hành hãng phim Mỹ nói với Hollywood Reporter: "Thị trường Trung Quốc quá lớn để có thể lờ đi, nhưng rất lộn xộn để có thể trông đợi". Ngoài rào cản kiểm duyệt, con số ăn chia doanh thu cũng là vấn đề đáng bàn. Các hãng thường chỉ nhận khoảng 25% doanh thu ở thị trường Trung Quốc, còn ở các thị trường khác lên đến 50%. Trung Quốc cũng là một sân chơi bất bình đẳng. Ví dụ điển hình, "Avatar" đã từng bị "hất cẳng" để nhường chỗ cho phim tiểu sử của Trung Quốc sản xuất.

Tuy nhiên, Anh lạc quan cho rằng cú bắt tay giữa điện ảnh Anh và Trung Quốc là mối quan hệ hai bên cùng có lợi. Amanda Nevill- Giám đốc điều hành BFI cho biết: "Đây là sự hợp tác về niềm tin. Chúng tôi theo đuổi sự hợp tác này bởi nó mang lại lợi ích cho cả hai bên". Khoảng cách văn hóa giữa hai nước đang dần rút ngắn. Đoàn làm phim Anh đã đến Bắc Kinh gặp mặt các đối tác. Tháng 6 vừa qua, trụ sở BFI Southbank đã tổ chức chương trình chiếu phim Trung Quốc dài 4 tháng, được coi là sự kiện kéo dài nhất ở Anh.

Còn quá sớm để đánh giá cụ thể về hiệu quả sự hợp tác điện ảnh giữa Anh và Trung Quốc. Có thể Anh sẽ noi gương Hollywood chỉ quan tâm đến lợi nhuận, hoặc sẽ phát triển dòng phim độc lập. Mọi việc vẫn đang ở bước khởi đầu...

Ái Lam (Theo theguardian)