Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hôm 28-4 cảnh báo rằng giá lương thực và năng lượng tăng cao do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng ở Ukraine có thể dẫn đến tình trạng “bất ổn xã hội” tại châu Phi.

Người dân châu Phi nhận lương thực từ các tổ chức cứu trợ. Ảnh: France24

Theo IMF, hầu hết các quốc gia phía Nam sa mạc Sahara đều đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại so với năm ngoái và tác động của cuộc chiến tại Ukraine sẽ gia tăng do giá ngũ cốc và nhiên liệu đều tăng cao. “Cuộc chiến ở Ukraine đã khiến giá năng lượng và lương thực tăng mạnh, từ đó có thể làm suy yếu an ninh lương thực trong khu vực, làm tăng tỷ lệ đói nghèo, làm trầm trọng thêm vấn nạn bất bình đẳng thu nhập và có thể dẫn đến bất ổn xã hội” - IMF lo ngại trong báo cáo thường niên mang tên “Triển vọng Khu vực cho châu Phi”. Báo cáo nhấn mạnh, xung đột tại Ukraine đã làm trầm trọng thêm những thách thức chính sách lớn nhất của khu vực, như tác động kinh tế và xã hội của đại dịch COVID-19, nguy cơ an ninh tại một số nước và thách thức do biến đổi khí hậu mang lại.

IMF cho hay, tăng trưởng GDP ở các nước châu Phi vào năm 2021 là 4,5%, nhưng con số này dự kiến sẽ giảm còn 3,8% trong năm nay. Abebe Aemro Selassie, người đứng đầu IMF khu vực châu Phi, “rất lo ngại” về tác động kép của giá lương thực và nhiên liệu, đặc biệt là ở những nước vốn không phải là nước xuất khẩu dầu hoặc khí đốt.

Được biết, châu Phi phải nhập khẩu tới 85% nhu cầu lúa mì. Trong đó, các nước phụ thuộc lớn nhất vào lúa mì nhập khẩu là Tanzania, Côte d’Ivoire, Senegal và Mozambique. Tại các nước như Botswana, Lesotho, Mauritius và Cape Verde, nhập khẩu gạo, lúa mì và bắp chiếm hơn 40% nhu cầu. Báo cáo cho hay, tình trạng mất an ninh lương thực đang rất cao ở các nước có xung đột tại Sahel - vùng đất khô cằn phía Nam sa mạc Sahara, Madagascar và CHDC Congo. Báo cáo lưu ý, tình trạng “bạo loạn lương thực” từng nổ ra ở châu Phi, đặc biệt là ở Senegal, cũng như ở nhiều nơi thuộc châu Á và vùng Caribe hồi tháng 3-2008 khi xảy ra cuộc khủng hoảng lương thực.

Theo ghi nhận của Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO), giá lương thực tăng 12,6% trong tháng 2 và tháng 3, mức cao nhất kể từ khi FAO theo dõi chỉ số này năm 1990.

Các nhóm cứu trợ quốc tế cho hay, chỉ riêng ở Tây Phi, khoảng 27 triệu người đang phải chịu cảnh đói khổ trong cuộc khủng hoảng lương thực tồi tệ nhất trong một thập niên qua. Đáng lo ngại, 11 tổ chức quốc tế lớn gồm tổ chức nhân đạo Oxfam, ALIMA, Save the Children (Cứu lấy trẻ em), cảnh báo rằng con số này thậm chí có thể tăng lên 38 triệu vào tháng 6 tới. 

Kể từ năm 2015, số người cần hỗ trợ lương thực khẩn cấp trong khu vực, gồm Burkina Faso, Niger, Chad, Mali và Nigeria, đã tăng gần gấp 4 lần, từ 7 triệu người lên 27 triệu người. LHQ ước tính rằng 6,3 triệu trẻ em từ 6-59 tháng tuổi sẽ bị suy dinh dưỡng nặng trong năm nay, tăng gần 30% so với năm ngoái.

Trong bối cảnh đó, FAO kêu gọi lập quỹ lên tới 25 tỉ USD để giúp các nước nghèo đối mặt với giá thực phẩm tăng.  Liên minh châu Âu (EU) đã hỗ trợ tài chính cho các quốc gia dễ tổn thương nhất, với 244 triệu USD trong tuần đầu tháng 4 cho các nước ở Bắc Phi và Trung Đông. Về phần mình, Liên Hiệp Quốc ngày 26-4 thông báo một hội nghị các nhà tài trợ được tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ) đã quyên góp được 1,39 tỉ USD cho vùng Sừng châu Phi, nơi hạn hán đang hoành hành khiến hàng triệu người bị mất an ninh lương thực nghiêm trọng.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)