Nhiều cuộc thi hát dành cho thiếu nhi đã và đang diễn ra khá rầm rộ, như: "Đồ Rê Mí", "Giọng hát Việt nhí"… và sắp tới đây sẽ có "Cặp đôi hoàn hảo nhí"! Điều dư luận quan tâm là thí sinh của các cuộc thi này đều chọn (hoặc bắt buộc chọn) hát nhạc nước ngoài, nhạc người lớn với nội dung, nhạc lý không phù hợp với lứa tuổi của các em.

Trong đêm bán kết cuộc thi "Đồ Rê Mí" 2014 diễn ra vào giữa tháng 9, người nghe băn khoăn khi nghe các thí sinh 7-8 tuổi song ca những bài hát quá sức cùng những "đại thụ" của nhạc cách mạng Việt Nam như: NSND Thanh Hoa, NSND Trần Tiến, NSND Thu Hiền, NSND Trung Đức… Ở tuổi "ăn chưa no, lo chưa tới", làm sao các em có thể hiểu, cảm nhận và trình bày ra chất một bản hùng ca "Đêm Trường Sơn nhớ Bác", một tình khúc ngọt ngào nhưng cần nhiều trải nghiệm như "Biển hát chiều nay". Nghe bé Thu An hụt hơi khi hát "Bóng cây Kơnia" cùng NSND Thanh Hoa thật tội nghiệp! Nhưng đáng bàn nhất là tiết mục giám khảo Đức Huy ôm đàn hát cùng các thí sinh nhí một sáng tác khá nổi tiếng của mình: "Và tôi cũng yêu em". Có lẽ nhạc sĩ này chưa ý thức được rằng mình đang hát với cháu, chắt nên chọn một bài hát "lâm li": "Và tôi cũng yêu em, yêu em rộn ràng, yêu em nồng nàn, yêu em chứa chan". Khó chịu nhất vẫn là câu hát: "Tôi yêu… bữa cơm canh cà và điếu thuốc"; "Tôi yêu… đấu vui với bạn bè và ly rượu ngon" thốt ra từ những đứa trẻ.

Nhiều cuộc thi dành cho thiếu nhi nhưng lại có phần thi hát nhạc rock, opera và dân gian đương đại. Làn hơi còn non nớt, giọng nói chưa rành rọt, thanh quản chưa phát triển toàn diện của trẻ sao phù hợp với các bài hát mà không phải người lớn nào cũng có thể hát được? Bởi vậy, nhiều thí sinh đã hụt hơi, mất đà với những ca khúc đòi hỏi làn hơi vút cao hay gào thét của nhạc kịch và nhạc rock. Những bài hát âm hưởng dân gian đương đại nhưng đưa hơi chưa tới nghe cũng "dở dở ương ương".

Không thể chấp nhận lời giải thích của ban tổ chức cuộc thi Giọng hát Việt nhí khi cho rằng, cứ để thí sinh hát "Ba thương con vì con giống mẹ…" thì cuộc thi sẽ nhàm chán, chẳng có ai xem. Đó chỉ là sự bao biện cho việc buộc các em khoác "chiếc áo rộng" gồm những: "Giấc mơ Chapi", "Như cánh vạc bay", "Thương nhau lý tơ hồng"… Chính nhạc sĩ Hồ Hoài Anh - giám khảo cuộc thi – phải sững sờ khi nghe cậu bé Mai Chí Công hát "Trường ca Sông Lô": "Ca khúc này ngay cả những giọng ca bước ra từ Học viện âm nhạc quốc gia cũng bị làm khó!". Hay thí sinh Hoàng Anh của Giọng hát Việt nhí hát ca khúc "Ngựa ô thương nhớ" đến đoạn: "Dưới bóng cây ngô đồng có con ngựa dừng chân, có hai người yêu nhau", ban tổ chức đã "chữa cháy" bằng cách bỏ hai từ "yêu nhau" mà thay vào đó bằng tiếng "suỵt" đầy ngụ ý.

Không thể trách các em thí sinh bởi mọi sự lựa chọn đều nằm trong kịch bản của gia đình, ban tổ chức. Chỉ có điều, ai cũng biết rằng bắt trẻ em hát bài của người lớn, cảm nhận ca từ của người lớn và trải nghiệm bằng cảm xúc của người lớn là việc không thuận với tự nhiên, là chiếc áo "thừa vai, rộng cổ". Tất yếu, những tiết mục không phù hợp ấy sẽ ảnh hưởng đến chất giọng, làn hơi và tâm sinh lý của trẻ em.

Đăng Huỳnh