Bất chấp tỷ lệ sinh trong nước sụt giảm, nhiều phụ nữ Ý đang lựa chọn hoãn lập gia đình và thực hiện thiên chức làm mẹ, vì nhiều lý do.

Một lớp học mầm non ở Ý.

Ðiển hình như Giada, một nhà văn nữ 30 tuổi đang chung sống với bạn trai trạc tuổi ở miền Trung nước Ý. Sau thời gian dài làm thực tập sinh không lương, cô tìm được một công việc bán thời gian với mức lương 800 euro/tháng với hợp đồng 1 năm. Do công việc không ổn định, Giada chưa muốn sinh con. “Tôi và bạn trai đã thảo luận về vấn đề này vì anh ấy cũng muốn có con. Nhưng nghĩ về hoàn cảnh bấp bênh hiện nay, chúng tôi nhận ra việc trở thành cha mẹ bây giờ là không ổn” - cô thổ lộ và nói thêm rằng hai người gần như không đủ sống, không tưởng tượng nổi có thêm một đứa trẻ sẽ ra sao.

Giống như Giada, Chiara - một chiến lược gia truyền thông xã hội 26 tuổi, hiện sống cùng bạn trai tại Padua - cũng cho rằng với mức lương hiện tại của cả hai, họ chưa dám lập gia đình. Chiara đang làm việc theo hợp đồng học nghề, với mức lương 1.200 euro/tháng và không trông mong lương của mình sẽ tăng nhiều trong tương lai. Ðược biết, Ý là nơi có tỷ lệ phụ nữ đi làm thấp nhất trong Liên minh châu Âu (EU) và có sự chênh lệch về lương theo giới tính rất lớn. Hơn nữa, họ cũng thường chỉ được tuyển dụng vào những công việc bán thời gian và tạm thời.

Một báo cáo gần đây của Bộ Y tế Ý cho thấy tuổi trung bình khi sinh con đầu lòng của phụ nữ nước này là trên 31 tuổi. Khoảng 62% trẻ sơ sinh vào năm 2022 được sinh ra từ các bà mẹ từ 30-39 tuổi. Còn theo Ngân hàng Thế giới, số con trung bình của một phụ nữ Ý hiện nay là 1,24 - thuộc nhóm có tỷ lệ sinh thấp nhất ở châu Âu.

Bộ Y tế Ý cho biết nước này có tỷ lệ sinh thấp một phần là do “xu hướng giảm sinh con” nói chung. Song, trở ngại lớn nhất đối với việc làm mẹ của phụ nữ Ý là khả năng tài chính sau khi có con. Số liệu chính thức cho thấy 72% số đơn xin nghỉ việc vào năm 2021 đến từ lao động nữ, với hầu hết nguyên nhân là khó cân bằng công việc và trách nhiệm chăm con.

Hiện phụ nữ Ý được phép nghỉ thai sản 5 tháng, còn các ông bố được nghỉ 10 ngày. Giáo sư Chiara Daniela tại Ðại học Turin cho biết: “Trách nhiệm chăm sóc con hầu hết đặt lên vai phụ nữ, kể cả những cặp vợ chồng đều đi làm”. Hơn nữa, số nhà trẻ công lập không đủ đáp ứng nhu cầu, trong khi chi phí gửi con ở các trường mầm non tư thục thường rất mắc. Mặc dù EU có kế hoạch sử dụng số tiền 4,6 tỉ euro từ quỹ phục hồi COVID-19 để xây dựng thêm nhà trẻ mới, song tiến độ thực hiện rất chậm trễ.

Giáo sư Pronzato nhận định: “Khi một phụ nữ sinh con và có mức lương thấp, cô ấy có thể bỏ việc để chăm sóc gia đình, đẩy bản thân vào tình trạng thiếu thốn và chắc chắn không thể giúp đất nước phát triển. Nên việc tăng tỷ lệ sinh không những quan trọng với dân số quốc gia, mà còn là để duy trì sự thịnh vượng kinh tế. Nếu phụ nữ làm việc nhiều hơn, họ có thể sinh nhiều con hơn như trường hợp ở Pháp, Thụy Ðiển và Na Uy, những nơi có tỷ lệ sinh và tỷ lệ phụ nữ đi làm đều cao”.

Khi trình bày ngân sách năm 2024 của chính phủ, Thủ tướng Giorgia Meloni - người phụ nữ Ý đầu tiên giữ chức vụ này - cũng đã bày tỏ mong muốn tăng tỷ lệ sinh, đồng thời công bố các biện pháp hỗ trợ các gia đình sinh con, bao gồm miễn phí gửi nhà trẻ cho đứa con thứ hai, phụ nữ sinh từ 2 con trở lên được miễn trừ các khoản đóng góp an sinh xã hội và tăng thêm phúc lợi cho các công ty tuyển dụng các bà mẹ làm việc lâu dài.

Ý là nền kinh tế lớn thứ 8 thế giới và có dân số dưới 60 triệu người. Tỷ lệ sinh ở Ý giảm đều kể từ sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, vì những lý do bắt nguồn từ tình trạng bất ổn kinh tế. Theo Viện Thống kê Quốc gia Ý (ISTAT), thu nhập trung bình hằng tháng của người dân nước này là 2.475 euro. Nhưng giá bất động sản cho thuê trung bình là 12,12 euro/m2, nghĩa là một căn hộ rộng 100m2 có giá 1.212 euro - chiếm gần phân nửa thu nhập hằng tháng của một người.

NGUYỆT CÁT (Theo Al Jazeera, CNN)