(CTO) - Sáng 1-10, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến giáo dục đại học năm 2026. Dự hội nghị có ông Lê Tiến Châu, Phó Thủ tướng Chính phủ; ông Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành Trung ương, địa phương...

Sau 1 năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW và tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, giáo dục đại học có nhiều chuyển biến về tư duy, thể chế, chính sách và hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học. Đến ngày 20-8-2026, cả nước có gần 2,8 triệu người học đại học và sau đại học. Trong đó, sinh viên đại học trên 2,5 triệu người; học viên thạc sĩ 139.276 người và nghiên cứu sinh tiến sĩ 63.867 người. Tỷ lệ người học sau đại học đạt 7,26%.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ. Ảnh: B.NG

Năm học 2025-2026, số tuyển mới đạt 646.576 người trình độ đại học chính quy, 54.246 người trình độ thạc sĩ và 5.687 người trình độ tiến sĩ, tăng hầu hất các bậc học so với năm học trước. Năm 2025 có 613 lượt mở ngành, tăng 28,51% so với năm 2024. Các cơ sở giáo dục đại học đóng góp 83,61% tổng công bố Scopus toàn quốc năm 2025. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kiện toàn người đứng đầu tại 53/53 cơ sở giáo dục trực thuộc; phê duyệt 103 chương trình tài năng STEM tại 23 cơ sở và hình thành 13 mạng lưới trung tâm đào tạo xuất sắc...

Dù vậy, giáo dục đại học vẫn còn một số hạn chế như dữ liệu giữa HEMIS và báo cáo Chuẩn cơ sở chưa thống nhất về đơn vị đếm, phạm vi, thời điểm và trạng thái; tỷ trọng sau đại học và STEM còn thấp so với mục tiêu 2030; đào tạo ở một số lĩnh vực chưa gắn chặt với nhu cầu nhân lực, việc làm và năng lực bảo đảm chất lượng. Đội ngũ tiến sĩ, nhà khoa học đầu ngành và chuyên gia quốc tế phân bố chưa đều; tỷ lệ người học/giảng viên tại nhiều cơ sở còn cao; hạ tầng số, an toàn dữ liệu, năng lực AI và liêm chính học thuật chưa đồng đều…

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết với chủ đề năm học “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”, ngành Giáo dục tập trung các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện và tạo kết quả thực chất; tập trung sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học theo chất lượng, sứ mạng và nhu cầu phát triển, khắc phục phân tán, trùng lặp, đầu tư dàn trải; lấy chất lượng và kết quả đầu ra làm trọng tâm, tăng cường quản trị bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và hậu kiểm. Đại học phải đi trước trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài cho các lĩnh vực chiến lược: bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt; nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học và thu hút, trọng dụng nhà khoa học đầu ngành.

Các trường cần trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển mạnh từ nghiên cứu để công bố sang tạo ra tri thức, công nghệ và sản phẩm có giá trị… Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu giáo dục đại học “đúng, đủ, sạch, sống”, liên thông, thống nhất dùng chung; chủ động thích ứng với AI, rà soát, cập nhật chương trình đào tạo, phát triển kỹ năng mới và học tập suốt đời. Mở rộng hợp tác quốc tế, đào tạo bằng tiếng Anh, thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế và tăng cường liên kết nghiên cứu, trao đổi sinh viên.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cụ thể hóa nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ sản phẩm, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm”; các trường chủ động đổi mới, xác định rõ sứ mạng, phát huy thế mạnh, sử dụng hiệu quả quyền tự chủ, chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng và hiệu quả, đóng góp vào các bài toán lớn về nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.

B.KIÊN