Một khu mỏ ở Úc. Ảnh: Getty Images

Được ưu đãi nguồn tài nguyên khoáng sản lớn, Úc đã tránh được tình trạng suy thoái kinh tế trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giữa lúc các nước giàu khác ngập đầu trong nợ nần. Tuy nhiên, xứ sở chuột túi đang phải đối mặt với một thời kỳ chuyển tiếp đầy cam go: giảm bớt sự lệ thuộc nặng nề vào hai mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhất là than đá và quặng sắt khi mà tăng trưởng kinh tế hàng năm của Trung Quốc, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Úc nói chung và hai mặt hàng này nói riêng, chỉ vào khoảng 8% so với mức hai con số như trước đây.

Theo số liệu của hãng tin Mỹ AP, kim ngạch thương mại Úc - Trung Quốc hồi năm ngoái tương đương 7,6% nền kinh tế trị giá 1.500 tỉ USD của Úc, tăng gấp 3 lần so với một thập kỷ trước đó. Trong mười năm qua, nhiều công ty khai thác mỏ ở nước này đã đạt lợi nhuận hàng tỉ USD, còn công nhân làm những việc đơn giản cũng bỏ túi hơn 120.000 USD/năm.

Nhưng giờ đây, một không khí rất khác đang được cảm nhận trên khắp các trung tâm khai thác mỏ cũng như tại các thành phố nhộn nhịp của nước này. Giá than đá và quặng sắt sụt giảm đã khiến một số khu mỏ phải đóng cửa, làm mất hàng ngàn công ăn việc làm. Cụ thể, giá than cốc của Úc, loại than tốt nhất dùng trong sản xuất thép, đã giảm  từ 330 USD/tấn hồi cuối năm 2011 xuống còn 135 USD/tấn, trong khi giá quặng sắt giảm từ 192 USD/tấn hồi đầu năm 2011 xuống còn 130 USD/tấn. Trước tình trạng đó, nhiều dự án khai khoáng với tổng vốn đầu tư hàng trăm tỉ USD đã bị hoãn hoặc hủy. Tỷ lệ thất nghiệp ở Úc dự báo sẽ tăng lên mức 6,25% vào giữa năm tới từ mức 5,7% hiện nay, trong khi ngân sách của chính phủ thì eo hẹp, buộc phải cắt giảm nhiều dịch vụ công.

Theo Bộ trưởng Tài chính Chris Bowen, đóng góp của ngành công nghiệp khai khoáng vào sự tăng trưởng của kinh tế Úc trong hai năm trước đây là vào khoảng 50%, nhưng tỉ trọng đó hiện chỉ còn 1/3. “Chúng tôi đang đứng giữa ngã tư đường. Đây không phải là một cuộc khủng hoảng nhưng nó là một thách thức” – ông Bowen nói. Theo ông, để duy trì mức tăng trưởng kinh tế trung bình 3%/năm, Úc phải chuyển hướng sang đầu tư vào các ngành công nghiệp khác.

     TRÍ VĂN (Theo AP)