TRÍ VĂN

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với Mỹ về không gian. Kho vũ khí chống vệ tinh phát triển nhanh như “vũ bão” của Bắc Kinh có thể làm tê liệt quân đội xứ cờ hoa trong một cuộc khủng hoảng.

Vệ tinh quân sự WGS-4 của Mỹ. Ảnh: Spaceref

Lâu nay, Mỹ coi sự thống trị của nước này trong lĩnh vực không gian là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, giới chiến lược gia quân sự Trung Quốc nhận ra rằng phạm vi tiếp cận toàn cầu của quân đội Mỹ hoàn toàn phụ thuộc vào vệ tinh. Theo đó, vệ tinh cho phép quân đội Mỹ liên lạc, điều hướng, thu thập thông tin tình báo và tấn công các mục tiêu trên khắp thế giới với độ chính xác cao. Do đó, Bắc Kinh đang nghiên cứu tên lửa được phóng từ mặt đất hoặc trong không gian để tiêu diệt các vệ tinh hoặc các trạm phóng mặt đất của đối phương. Trung Quốc còn thử nghiệm và phát triển một loạt vũ khí và công nghệ có thể phá hủy, vô hiệu hóa hoặc kiểm soát các vệ tinh mà quân đội Mỹ dùng để tiến hành các hoạt động trên khắp thế giới.

Không những vậy, Bắc Kinh cũng gia tăng tốc độ phóng vệ tinh. Theo Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc đã tăng gấp đôi số lượng vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo trong giai đoạn 2019-2021, từ con số 250 vệ tinh lên 499. Ðất nước tỉ dân còn phát triển các khinh khí cầu do thám và tên lửa siêu thanh tiên tiến hoạt động trong không gian gần - phần không gian có độ cao mà hầu hết máy bay không thể đạt được nhưng dưới quỹ đạo của vệ tinh. Còn theo giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc trong những tuần gần đây đã thử nghiệm thành công thiết bị tương tự như tàu chở nhiên liệu cho vệ tinh, cho phép Bắc Kinh kéo dài tuổi thọ các vệ tinh vốn sẽ hết hạn sử dụng sau khi cạn nhiên liệu.

Song, điều Washington lo ngại nhất có lẽ là những tiến bộ của Trung Quốc trong phát triển tên lửa siêu thanh, vốn không đi theo quỹ đạo có thể dự đoán được như tên lửa đạn đạo. Với tốc độ gấp ít nhất 20 lần tốc độ âm thanh, tên lửa siêu thanh có thể bay vòng quanh Trái đất và tấn công các mục tiêu trong khi né tránh hầu hết các hệ thống phòng không trên mặt đất. Ðặc biệt, chúng cũng có thể khiến các vệ tinh rơi vào “tầm ngắm”.

Trong bối cảnh trên, Lầu Năm Góc đang đổ hàng tỉ USD để đối phó với những thách thức từ vũ khí không gian của Trung Quốc giữa lúc giới chỉ huy Mỹ lo ngại việc Trung Quốc tiến hành các cuộc tấn công mạng nhằm vào các vệ tinh có thể đánh cắp dữ liệu được thu thập hoặc chuyển hướng vệ tinh sang một nhiệm vụ hoặc quỹ đạo khác. Theo một báo cáo gửi tới Quốc hội Mỹ, Trung Quốc hồi năm 2007 và 2008 bị nghi ngờ 4 lần tấn công vào 2 vệ tinh phi quân sự của Mỹ. “Chúng ta không biết khi nào chúng ta bị đe dọa. Do đó, chúng ta cần phải có khả năng chống lại các mối đe dọa bằng cách can thiệp vào mối đe dọa đó, có thể kiểm soát quỹ đạo mà một vệ tinh tấn công từ Trung Quốc muốn đi vào” - Tory Bruno, Giám đốc điều hành của “gã khổng lồ” hàng không vũ trụ United Launch Alliance, nói.

Mặt khác, một trong những thách thức tiềm tàng đối với lực lượng không gian Mỹ là vệ tinh của Trung Quốc được trang bị cánh tay robot, có thể kéo vệ tinh của đối thủ ra khỏi quỹ đạo. Tướng James Dickinson, chỉ huy Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ, cho hay Trung Quốc đã thử nghiệm cánh tay robot và chứng minh rằng chúng có thể di chuyển một vệ tinh hết hạn sử dụng ra khỏi quỹ đạo địa tĩnh - quỹ đạo tròn ngay phía trên xích đạo Trái đất.

“Họ thực sự có thể đưa vệ tinh đó ra khỏi quỹ đạo địa tĩnh, thả nó ra và cho nó quay trở lại quỹ đạo địa tĩnh. Ðáng lo ngại, họ có thể thực hiện điều đó trong một khoảng thời gian rất ngắn, chỉ vài ngày” - Tướng Dickinson cho biết tại một sự kiện do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tổ chức gần đây. Ông Bruno tiết lộ, để chống lại cánh tay robot của Trung Quốc, các kỹ sư Mỹ đang thiết kế các vệ tinh có thể nhanh chóng di chuyển ra khỏi tầm với của chúng. Mặt khác, Lầu Năm Góc cũng đang tìm cách hợp tác với các công ty tư nhân để sản xuất các vệ tinh nhỏ hơn, rẻ hơn và khiến đối thủ khó nhắm vào các vệ tinh nhạy cảm.