Tờ The Kiev Independent vừa công bố chi tiết kết quả điều tra đường dây tham nhũng trong khâu mua vũ khí trang bị cho chiến dịch phản công của Ukraine.

Một binh sĩ Ukraine trên chiến trường. Ảnh: Asia Times

Theo đó, một số quan chức Bộ Quốc phòng Ukraine bị phát hiện biển thủ tổng cộng 1,5 tỉ hryvnia (khoảng 40 triệu USD) chi cho thương vụ mua 100.000 đạn súng cối tiếp viện lực lượng tiền tuyến. Theo kết quả điều tra, lẽ ra đến tháng 2-2023, các đơn vị chiến đấu phải nhận được toàn bộ số đạn trên, gồm cánh quân phòng thủ thành phố Bakhmut. Thế nhưng, không có một quả đạn pháo nào được chuyển giao trong giai đoạn quân đội Ukraine đối mặt tình trạng thiếu hụt vũ khí lên tới đỉnh điểm. Những đơn vị Ukraine cố thủ thành phố Bakhmut phải trải qua tình cảnh vô cùng nan giải trong lúc đối đầu với lực lượng Nga. Một số lính pháo binh kể, mỗi ngày chỉ nhận được vỏn vẹn 10 quả đạn súng cối, đủ sử dụng trong vòng vài phút.

Chỉ ít lâu sau khi vụ bê bối trên được đưa ra ánh sáng, Ukraine lại đạt được thứ hạng tốt nhất từ trước đến nay trong chỉ số nhận thức tham nhũng hàng năm của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI). Kết quả này chứng tỏ nỗ lực của Tổng thống Volodymyr Zelensky trấn áp tham nhũng đã mang lại một số cải tiến nhất định.

Thật ra, tham nhũng từ lâu đã là một vấn nạn ở Ukraine. Dù tình trạng này dần được cải thiện nhưng ngoại trừ Nga và Azerbaijan, không một quốc gia châu Âu nào được coi là tham nhũng hơn Ukraine.

Những vụ bê bối tham nhũng cấp cao gần đây đã trở thành mối đe dọa hiện hữu vào thời điểm mà sự sống còn của Ukraine ngày càng phụ thuộc vào viện trợ tài chính và quân sự của phương Tây. Chính vấn nạn tham nhũng ở Ukraine đã khiến nhiều nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) ngại viện trợ thêm cho nước này. Tương tự, tại Mỹ, các đảng viên Cộng hòa cũng lập luận rằng việc thiếu giám sát có thể khiến viện trợ của Washington dành cho Kiev rơi vào túi các quan chức
tham nhũng.

Mặt khác, các vụ bê bối tham nhũng cấp cao lặp đi lặp lại làm suy yếu một trong những lời hứa quan trọng nhất của Tổng thống Zelensky trong cuộc bầu cử năm 2019 rằng ông sẽ loại bỏ tận gốc nạn tham nhũng.

Giới phân tích cho rằng nếu Ukraine không đạt được tiến bộ thực sự trong cuộc chiến chống tham nhũng, sự ủng hộ của các đồng minh phương Tây dành cho ông Zelensky cũng có khả năng suy yếu. Do đó, tham nhũng vẫn là trung tâm của cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Ðây không phải là vấn đề duy nhất mà Ukraine phải đối mặt. Về mặt khách quan, tham nhũng cũng không phải là vấn đề lớn nhất. Tuy nhiên, Ukraine cần phải chống tham nhũng một cách hiệu quả hơn, bởi tham nhũng làm trầm trọng thêm các vấn đề khác, đồng thời làm suy yếu sự hỗ trợ trong nước và phương Tây dành cho Kiev. Theo các chuyên gia, bản thân tham nhũng khó có thể phá hủy Ukraine nhưng giữa một cuộc chiến, nó có thể là “giọt nước” cuối cùng làm tan vỡ đất nước, bởi những tác động dây chuyền trong và ngoài nước.

Tổng thống Zelensky hồi tháng 8-2023 cam kết nước này sẽ có một đợt “làm sạch thể chế”, đồng thời tuyên bố sẽ trao thưởng cho người tố giác nếu nghi phạm bị tòa kết án sau đó. Theo đó, những người tố giác tham nhũng thành công sẽ có thể được nhận 10% số tiền thu được từ vụ án, tối đa 14 triệu hryvnia (tương đương 380.000USD).
Cuối năm ngoái, để tìm cách loại bỏ tham nhũng, Quốc hội Ukraine thông báo tăng cường nhân sự của Cục Chống tham nhũng Quốc gia từ 700 lên 1.000 người.

TRÍ VĂN (Tổng hợp