Để giúp học sinh hứng thú học tập môn Lịch sử, nhiều giáo viên xây dựng các mô hình giáo dục lịch sử hiệu quả, như: cho học sinh diễn kịch lịch sử, viết cảm nhận về các sự kiện, tham quan bảo tàng... Qua đó, giúp các học sinh rèn luyện kỹ năng, hiểu và yêu lịch sử dân tộc.

Học sinh hóa thành nhân vật lịch sử

Cuối tháng 2, CLB Lịch sử Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng tổ chức chương trình "Dấu ấn thời gian" với chủ đề "Anh hùng đất Việt". Các em đã hóa thân vào các nhân vật lịch sử, như: Trần Quốc Toản, công chúa An Tư, Nguyễn Trãi, vua Quang Trung, chị Võ Thị Sáu… Ngoài giải thưởng cho các tiết mục, Ban giám khảo đã quyết định trao thêm 2 giải "Diễn viên xuất sắc" cho em Đinh Duy Tuấn (học sinh lớp 10P) và em Trần Vĩnh Thiên (học sinh lớp 12A2P). Trong đó, vai tướng giặc Ô Mã Nhi của Duy Tuấn trong vở "Nỗi lòng công chúa An Tư" được nhiều khán giả và Ban giám khảo khen ngợi. "Để có thể diễn tốt vai Ô Mã Nhi em đã xem nhiều vở kịch, phim để hiểu tính cách các nhân vật phản diện. Vừa đi học vừa tập kịch nên nhiều buổi trưa em ở lại trường. Dù mệt nhưng em rất vui qua những vở kịch, em yêu lịch sử Việt Nam hơn" - Tuấn cho biết. Em Trần Vĩnh Thiên, học sinh lớp 12A2P, chia sẻ: "Nhiều năm học Lịch sử nhưng em vẫn chưa biết gì về công chúa An Tư. Việc tìm hiểu về cuộc đời công chúa An Tư đã giúp em hiểu thêm về bối cảnh lịch sử, ý chí, tinh thần của dân quân thời Trần trong kháng chiến chống quân Mông - Nguyên".

Trước khi cho học sinh biểu diễn, Ban Chủ nhiệm CLB Lịch sử đã tổ chức cho các em thi viết tiểu phẩm về các nhân vật lịch sử. Kết quả, Ban Chủ nhiệm CLB đã chọn 5 kịch bản xuất sắc nhất để học sinh biểu diễn trong vòng chung kết. Điều làm các thành viên Ban Chủ nhiệm tâm đắc là có nhiều học sinh các môn chuyên về tự nhiên cũng tham gia. Sau chương trình, trên nhiều diễn đàn của học sinh trường, các em bày bỏ sự thích thú, ấn tượng sâu sắc và mong muốn CLB sẽ tổ chức chương trình nhiều lần hơn trong năm học. Nhiều học sinh cho biết, lúc đầu các em nghĩ chương trình nhàm chán vì liên quan đến lịch sử nhưng sau đó thì đã nghĩ khác. "Trước phản hồi tích cực từ học sinh, Ban Giám hiệu trường cho biết sẽ tạo điều kiện để CLB tổ chức chương trình mỗi năm hai lần, đồng thời sẽ liên kết với các trường THPT khác để tạo sức lan tỏa hơn" - chị Lê Thị Thu Hiền, Chủ nhiệm CLB Lịch sử nói.

Để môn Lịch sử không nhàm chán

Chị Lê Thị Thu Hiền cho biết: Thời gian qua, Ban Chủ nhiệm CLB Lịch sử Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng thường tổ chức cho học sinh đến tham quan các di tích lịch sử trên địa bàn quận Bình Thủy và các tỉnh: An Giang, Kiên Giang... Do đó, các em hiểu hơn về lịch sử vùng đất Nam Bộ cũng như tinh thần dũng cảm trong chiến đấu của cha anh trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Sắp tới, CLB sẽ tổ chức nhiều chương trình tương tự như "Đường lên đỉnh Olympia" để học sinh vừa vui chơi vừa tìm hiểu về lịch sử Việt Nam nói chung và lịch sử vùng ĐBSCL nói riêng. Theo chị Hiền, trong dạy môn Lịch sử, chị không tạo áp lực, nhồi nhét kiến thức mà thường xuyên sử dụng sơ đồ hệ thống các sự kiện, kể chuyện có liên quan đến bài học để thu hút học sinh. Chị Hiền cũng thường giao các bài tập nhóm để học sinh về nhà chuẩn bị. Khi đến lớp, các em chia sẻ với nhau các kiến thức đã tìm hiểu được.

Theo nhiều học sinh, nếu học môn Lịch sử theo kiểu thầy cô đọc và học sinh chép thì sẽ nhàm chán. Chính vì vậy, các hoạt động giao lưu, trao đổi, diễn kịch lịch sử sẽ giúp học sinh say mê, có động lực học tập. Em Đinh Duy Tuấn (học sinh Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng) chia sẻ: "Trước đây, em học Lịch sử chủ yếu thuộc lòng để có điểm số cao chứ không yêu thích. Nhưng khi em được giao vai diễn, để hóa thân giống nhân vật em phải dành nhiều thời gian nghiên cứu lịch sử. Em mong giờ học Lịch sử cần có thêm hình ảnh minh họa phong phú. Cuối tiết học, giáo viên cho học sinh thảo luận về một vấn đề liên quan đến nội dung bài học để tạo sự hứng khởi".

Đã có 3 năm dạy Lịch sử, chị Huỳnh Thị Kim Duyên, Bí thư Đoàn trường Quốc văn, cho rằng: Để tạo cho học sinh sự hứng thú trong học tập, giáo viên phải nỗ lực đổi mới phương pháp, sáng tạo trong từng bài giảng. Hiện nay, các em tiếp cận được nhiều thông tin và có phản biện rất quyết liệt. Nếu dạy theo cách truyền thống thì không thể làm các em chú tâm vào lời thầy cô được. Chị Duyên chia sẻ: "Có học sinh hỏi tôi tại sao trong sách lịch sử chỉ thấy quân ta luôn chiến thắng mà không có thua. Các em thấy toàn chiến công thì dần dần sinh ra nhàm chán. Đó là chưa kể, nhiều em còn có những thắc mắc xung quanh chuyện đời tư của lãnh tụ, các vấn đề lịch sử đọc được trên mạng… Thế nên tôi nghĩ dạy Lịch sử nhưng phải định hướng tư tưởng cho các em".

Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường, chị Duyên tổ chức cho học sinh phân vai đóng kịch trong giờ học, viết bài cảm nhận về sự kiện lịch sử, học tiếng Anh kết hợp với lịch sử... Chị Duyên và Ban Chấp hành Đoàn trường cũng thường tổ chức cho học sinh đến bảo tàng thành phố để tìm hiểu về địa danh Cần Thơ, văn hóa các dân tộc ở vùng ĐBSCL, các hiện vật liên quan đến lịch sử giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước… "Sắp tới, Đoàn trường sẽ lồng ghép các chương trình giáo dục lịch sử gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước thời các Vua Hùng. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo Việt Nam trong học sinh" - chị Kim Duyên cho biết.

Bài, ảnh: PHẠM TRUNG