Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 9-1 bổ nhiệm chính khách đảng Phục hưng (RE) Gabriel Attal làm Thủ tướng. Ngay sau khi nhậm chức, ông Attal đã bắt tay vào công việc với chuyến thăm khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, thể hiện nỗ lực tái thiết và thống nhất quốc gia bị chia rẽ.

Tân Thủ tướng Pháp Gabriel Attal và người tiền nhiệm Elisabeth Borne trong buổi lễ bàn giao. Ảnh: Reuters

Ở tuổi 34, ông Attal trở thành thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử nước Pháp hiện đại. Ấn tượng hơn là ông Attal trở thành người đồng tính công khai đầu tiên đứng đầu chính phủ Pháp. Bạn đời của ông là gương mặt sáng giá khác trong đảng RE, Chủ tịch liên đảng Đổi mới trong Nghị viện châu Âu Stéphane Sejourné.

Theo giới quan sát, phong thái nghiêm khắc của người tiền nhiệm Elisabeth Borne có thể giành sự tôn trọng từ đồng nghiệp nhưng không được công chúng yêu thích. Trong khi đó, Gabriel Attal với vẻ ngoài trẻ trung chắc chắn nhận sự quan tâm đặc biệt, giống như người nâng đỡ ông là Tổng thống Macron. Thời điểm nhậm chức năm 2017, ông Macron ở tuổi 39 thu hút sự chú ý khi trở thành vị tổng thống trẻ tuổi nhất trong lịch sử nước Pháp.

Quyết định bổ nhiệm ông Attal làm thủ tướng được dự đoán mở màn cho cuộc cải tổ nội các lớn hơn trong tuần này khi Tổng thống Macron đặt mục tiêu làm mới chính phủ trong 3 năm còn lại của nhiệm kỳ tổng thống thứ 2. Phát biểu trên nền tảng X, Tổng thống Macron hy vọng tân Thủ tướng Attal sẽ mang đến làn gió mới.

Với tính cách dám nghĩ dám làm trong thế hệ mình, ông Attal được truyền cảm hứng từ ý tưởng của Tổng thống Macron về việc phá bỏ sự chia rẽ cũ giữa tả - hữu và viết lại quy tắc chính trị Pháp. Từ một đảng viên đảng Xã hội và cố vấn ít ai biết đến của Bộ Y tế, ông Attal năm 2016 gia nhập đảng Cộng hòa Tiến bước (sau đổi thành đảng Phục hưng) và tiến vào quốc hội. Tại đây, tài năng tranh luận xuất sắc giúp ông thăng tiến rất nhanh. Năm 29 tuổi, Gabriel Attal là thành viên chính phủ trẻ nhất khi được bổ nhiệm làm quốc vụ khanh Bộ Giáo dục Quốc gia và Thanh niên. Từ năm 2020 đến 2022, cử tri biết nhiều đến Attal hơn khi ông đảm nhiệm vai trò người phát ngôn của chính phủ dưới thời Thủ tướng Jean Castex.

Sau khi Tổng thống Macron tái đắc cử, ông Attal giữ chức Bộ trưởng Ngân sách thời gian ngắn và càng nổi tiếng khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục từ tháng 7-2023. Trên cương vị này, ông đã thể hiện bản thân có đủ năng lực và hành động hợp lý, chẳng hạn như chấm dứt cuộc tranh cãi quanh việc mặc áo choàng abaya của người Hồi giáo bằng cách đơn giản cấm dùng loại trang phục này ở trường học. Ông cũng được lòng công chúng khi dẫn đầu chiến dịch chống nạn bắt nạt tại trường École alsacienne chuyên dành cho giới tinh hoa ở thủ đô Paris.

Chiến lược tấn công

Theo giới chuyên gia, việc bổ nhiệm tân Thủ tướng Attal báo hiệu “chiến lược tấn công” của lực lượng trung dung nhằm vào cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu trong bối cảnh phe đối lập cực hữu ngày càng được ủng hộ và có vẻ dễ dàng chiến thắng vào tháng 6 tới. Trong các cuộc thăm dò, cựu Bộ trưởng Giáo dục là thành viên được ngưỡng mộ nhất trong chính phủ và là người có khả năng cạnh tranh với ngôi sao đang lên khác của chính trường Pháp, lãnh đạo 27 tuổi của đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN) Jordan Bardella.

Ngoài sự kiện nói trên, cải tổ chính phủ còn tăng cường các hoạt động chuẩn bị cho người kế nhiệm tiềm năng trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2027 khi ông Macron không thể tái tranh cử. Nhưng một số nhà bình luận cho rằng điều mà công chúng mong muốn bây giờ không phải sắp xếp lại các quan chức ở cấp cao nhất mà là mục đích mới trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Macron. Với bối cảnh hiện thời, ông Attal phải đối mặt những vấn đề tương tự như người tiền nhiệm, bao gồm một chính phủ không nắm thế đa số tại quốc hội khiến việc đưa ra bất kỳ luật mới nào đều có thể bị thách thức.