25/06/2019 - 19:43

Nhật Bản ráo riết tháo ngòi “bom nhân khẩu học” 

Ở Nhật Bản hiện nay, người ta dường như không màn đến “chuyện ấy” khiến tỷ lệ sinh ngày càng giảm, dẫn đến việc hình thành quả bom nhân khẩu học hẹn giờ.

Không dễ bắt gặp cảnh bồng bé như thế này trên đường phố Nhật Bản. Ảnh: Business Insider

Một trong những lý do khiến tỷ lệ sinh của Nhật Bản giảm là do chi phí chăm sóc trẻ em đắt đỏ, tỷ lệ kết hôn thấp, tình trạng phân biệt đối xử tại nơi làm việc cũng như thiếu việc làm thu nhập cao. Keisuke Nakashima, Phó Giáo sư tại Đại học Ngoại ngữ Kobe, cho biết Nhật Bản có văn hóa làm việc cực đoan. Các nhân viên thường làm việc đến tận đêm khuya, thường có những bữa tiệc tùng với đồng nghiệp, có khả năng được điều đi công tác trên khắp nước hoặc đến nơi khác để tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp mới. “Nếu bạn độc thân thì sẽ thật khó để tìm ra một đối tượng tốt và phù hợp để kết hôn. Còn nếu bạn đã kết hôn và nếu cả hai vợ chồng đều làm việc theo văn hóa như thế, cơ hội có con thật mong manh. Nhưng nếu muốn có con, bạn hoặc vợ phải đối mặt với sự lựa chọn, hoặc là tiếp tục làm việc, hoặc là nghỉ làm và có con. Có một sự đánh đổi ở đây” – ông Nakashima lý giải.

Năm 2018, chỉ có 944.000 trẻ chào đời ở Nhật Bản trong khi lại có đến 1,368 triệu ca tử vong khiến dân số quốc gia đông dân thứ 11 thế giới giảm 424.000 người. Viện Nghiên cứu Dân số và An sinh Xã hội Quốc gia Nhật Bản ước tính đến năm 2065, dân số nước này có thể giảm từ gần 127 triệu người hiện nay xuống còn 82 triệu người. Giới chuyên gia cho rằng tỷ lệ sinh giảm có thể khiến nền kinh tế Nhật Bản gặp khó khăn do thiếu lao động, làm tan rã hệ thống an sinh xã hội, thậm chí dẫn đến tình trạng tuyệt chủng.

Trước bối cảnh trên, Chính phủ Nhật Bản đang triển khai một loạt biện pháp nhằm “tháo ngòi” quả bom nhân khẩu học. Năm 2016, Thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố Nhật Bản sẽ tăng tỷ lệ sinh từ 1,4 lên 1,8 trẻ em/phụ nữ. Nhà lãnh đạo xứ Mặt trời mọc cam kết giúp người dân cân bằng giữa cuộc sống với công việc, cải thiện hệ thống chăm sóc trẻ em và khuyến khích hôn nhân.

Thực ra, nỗ lực trên của Tokyo đã được bắt đầu cách đây khoảng 25 năm. Theo đó, Nhật Bản cho phép phụ nữ nghỉ hậu sản lên tới 1 năm và hưởng một phần lương; đầu tư 2 nghìn tỉ yen (khoảng 18,47 tỉ USD) vào gói trợ cấp chăm sóc sức khỏe người già, chăm sóc và giáo dục trẻ em; cung cấp trường mầm non miễn phí cho trẻ từ 3-5 tuổi; chăm sóc sức khỏe miễn phí đối với trẻ là con của các hộ gia đình có thu nhập thấp; yêu cầu các công ty với hơn 300 nhân viên tuyển dụng và nâng đỡ phụ nữ như là một phần trong nỗ lực khuyến khích phụ nữ quay trở lại làm việc sau khi có con. 

Một số đô thị của Nhật Bản còn “chơi lớn”. Nhằm cố gắng cải thiện tỷ lệ sinh từ mức 1,4 lên khoảng 1,9, năm 2017 thị trấn Nagicho đã tặng cho các bà mẹ mới sinh món quà trị giá lên tới 2.785 USD, hỗ trợ chi phí chăm sóc trẻ, nhà ở, y tế và giáo dục. Một số chính quyền địa phương thậm chí còn tổ chức các sự kiện “hẹn hò cấp tốc” và cố gắng giúp thanh niên thoát khỏi “hội chứng độc thân”. Trong khi đó, các chính sách chăm sóc trẻ em và chăm sóc sức khỏe trở nên hợp lý, dễ tiếp cận hơn, góp phần hỗ trợ cho các bà mẹ mới sinh cũng như khuyến khích sự phát triển lành mạnh của trẻ.

Thực thi các biện pháp bảo đảm an toàn cho học sinh

 Ngày 25-6, Thủ tướng Shinzo Abe đã chủ trì phiên họp chính phủ đối phó với tội phạm, trong đó tập trung vào các biện pháp bảo đảm an toàn cho học sinh sau vụ tấn công bằng dao khiến 20 người thương vong xảy ra tại thành phố Kawasaki cuối tháng 5 vừa qua.

Tại phiên họp, các thành viên Chính phủ Nhật Bản đã thống nhất các phương án nhằm đối phó với các cuộc tấn công tương tự sự kiện tại Kawasaki, trong đó đề ra biện pháp như cảnh sát tăng cường tuần tra tại các điểm đỗ xe buýt trường học cũng như cấp áo chống dao cho các cựu nhân viên cảnh sát tham gia hoạt động bảo vệ học sinh vào thời điểm học sinh đến trường và tan trường. Chính phủ cũng yêu cầu các trường tư thục phải phát sách hướng dẫn đối phó rủi ro. 

TRÍ VĂN (Theo Business Insider, Quartz)

Chia sẻ bài viết