Khoảng giữa tháng 1-2011, Ban Điều hành Đề án Cần Thơ- 150 (đề án đào tạo 150 thạc sĩ, tiến sĩ ở ngoài nước của TP Cần Thơ) đã có cuộc họp nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện đề án. Sau 5 năm thực hiện, chỉ tiêu của Đề án Cần Thơ - 150 có 156 ứng viên; trong đó có 98 ứng viên đã và đang học ở nước ngoài. Số ứng viên nguồn có 58 người nhưng chỉ có 26 người đang học ngoại ngữ và xúc tiến hồ sơ. Trong nhiều khó khăn phát sinh khi thực hiện đề án, nhiều đại biểu khá bức xúc trước tình trạng một số ứng viên đã không thực hiện đúng cam kết. Bên cạnh 16 trường hợp đang học ngoại ngữ và xúc tiến hồ sơ xin xóa tên khỏi đề án, thì có trường hợp đang học xin rút khỏi đề án do lấy chồng nước ngoài; có trường hợp về nước, được phân công công tác nhưng bỏ việc, có 2 trường hợp học xong về nước làm việc một thời gian thì xin chuyển công tác...

Có nhiều nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan dẫn đến trường hợp một số ứng viên không thể “hoàn thành nghĩa vụ” là tiếp tục học hoặc về nước cống hiến cho đất nước. Nhưng điều đáng nói là có những trường hợp cố tình không thực hiện nghĩa vụ, có tư tưởng so đo, tính toán. Như trường hợp T.D., tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý Du lịch tại Úc, được phân công làm việc tại một đơn vị hoạt động lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch. Sau một thời gian công tác, D. đã xin nghỉ việc với lý do đơn vị không cho... học thêm để nâng cao trình độ. Sau đó, D. bỏ việc và đầu quân về một công ty ở TP Hồ Chí Minh. Ban Điều hành Đề án Cần Thơ - 150 đề nghị D. phải bồi thường gấp 3 lần khoản chi phí học tập đã chu cấp nhưng D. không đồng ý. Ngược lại, D. “đi thưa” Ban Điều hành đề án. Trường hợp kế là N.H, tốt nghiệp thạc sĩ Kinh doanh Quốc tế ở Úc, được phân công công tác tại TTXTĐTTM DL. Sau một thời gian công tác, H. xin chuyển công tác với lý do là công việc hiện nay không phù hợp. Ban Điều hành đề án đề nghị H. bồi thường chi phí gấp 3 lần, với tổng số tiền trên 2 tỉ đồng, nhưng đến nay H. vẫn chưa chi trả...

Tại cuộc họp, ông Tô Minh Giới, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, yêu cầu các sở, ngành xác minh rõ từng trường hợp để có phương án xử lý hợp lý. Đồng chí Phó Chủ tịch cũng nhấn mạnh, để nâng cao hiệu quả hoạt động của Đề án Cần Thơ - 150, cần phải xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm, như: Trường hợp H. nếu chuyển công tác sang đơn vị Nhà nước ở TP Cần Thơ có thể xem xét không bồi thường chi phí, nhưng phải kiểm điểm về tinh thần trách nhiệm của đảng viên; trường hợp D. buộc phải bồi thường gấp 3 chi phí được hỗ trợ đi học;... Tại cuộc họp, các đại biểu tham dự cũng thở dài ngao ngán và cho rằng: Trường hợp ứng viên đồng ý bồi thường chi phí, nhưng gia đình không đủ khả năng chi trả thì đến bao giờ mới thu hồi đủ số tiền.

Cùng với các chương trình, đề án của Chính phủ, địa phương, Đề án Cần Thơ - 150 đã và đang góp phần quan trọng đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Tuy nhiên, với những trường hợp ứng viên cố tình vi phạm “hợp đồng” cần có biện pháp xử lý nghiêm để tránh trường hợp Nhà nước chi hàng tỉ đồng để đào tạo các “hạt giống đỏ” nhưng lại “nẩy mầm” ở nơi khác, gây lãng phí tiền của của Nhà nước và nhân dân.

NGỌC NGÂN