Ngành xuất bản toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn do lượng độc giả sụt giảm, cùng áp lực từ chi phí nguyên liệu và vận chuyển. Tuy nhiên, các hiệu sách độc lập vẫn duy trì sức sống và phát triển nhờ nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt để thu hút độc giả.

Hiệu sách Time Out.

Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà bán sách Mỹ, năm 2025 có khoảng 422 hiệu sách độc lập mới mở cửa, tăng 31% so với năm 2024. Trong khi đó, The Nation cho biết tại Ngày hội các nhà sách độc lập năm 2026, khoảng 2.000 hiệu sách đã hưởng ứng sự kiện, lập kỷ lục về số đơn vị tham gia.

Tại Anh và Ireland, dữ liệu từ The Bookseller cho thấy số lượng hiệu sách độc lập trong năm 2025 tăng lên 1.086. Hiệp hội Người bán sách Anh đánh giá đây là dấu mốc phục hồi khi so với năm 2016 chỉ còn 867 đơn vị.

Những con số trên cho thấy các hiệu sách độc lập vẫn có chỗ đứng và tiếp tục phát triển. Theo các chuyên gia, lợi thế của những cửa hàng sách quy mô nhỏ là bản sắc riêng, sự linh hoạt trong quản lý và khả năng tạo dựng mối quan hệ gần gũi với độc giả.

Tại Auckland (New Zealand), nhiều hiệu sách độc lập tạo dấu ấn thông qua phương thức tư vấn trực tiếp. Đơn cử, Time Out chỉ tuyển nhân viên là những người yêu thích đọc sách; thường xuyên cập nhật các ấn phẩm mới, lễ hội văn học, giải thưởng và những thông tin liên quan... và giới thiệu những cuốn sách dựa trên trải nghiệm đọc của chính mình, từ đó gợi ý những đầu sách phù hợp với từng độc giả. Chính những lời tư vấn chân thành, giàu trải nghiệm giúp độc giả dễ dàng trao đổi, tìm hiểu sâu hơn về tác phẩm, tạo nên sức hút riêng của hiệu sách.

Trong khi đó, hiệu sách The Women’s Bookshop giữ chân độc giả bằng cách xây dựng những mối quan hệ thân thiết. Nhiều khách hàng được lưu tên, trở thành người quen, bạn đồng hành của hiệu sách. Khi cửa hàng chuyển đến địa điểm mới tại Ponsonby, chính các khách hàng đã cùng chung tay vận chuyển và sắp xếp sách.

Một điểm nổi bật khác của các hiệu sách độc lập là chú trọng tổ chức các hoạt động cộng đồng, từ đó góp phần gắn kết độc giả với hiệu sách và khuyến khích họ đồng hành lâu dài. Chẳng hạn, hiệu sách Open Books tại Chicago triển khai chương trình quyên góp hơn một triệu cuốn sách cho học sinh, đồng thời vận hành cửa hàng lưu động đưa sách đến những khu dân cư còn thiếu điều kiện tiếp cận sách. Trong khi đó, Firestorm Books ở Asheville thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động cùng độc giả, từ thu gom rác tại địa phương đến các nhóm đọc sách về quyền động vật.

Hiệu sách Blue Willow thì kết hợp bán sách cho trường học với tổ chức các buổi giao lưu giữa tác giả và học sinh theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Phần lớn các chương trình đều thu hút đông đảo người tham gia. Chẳng hạn, buổi gặp gỡ các tác giả của cuốn Mad Honey đã thu hút khoảng 450 độc giả.

Ngoài ra, nhiều hiệu sách độc lập tại Mỹ còn tạo dấu ấn bằng mô hình kết hợp với vật nuôi, như Wild Rumpus Books, Powell’s Books hay Read Rose. Những mô hình này mang đến trải nghiệm gần gũi, giàu cảm xúc cho khách hàng, góp phần tạo nên nét riêng của từng hiệu sách.

Bằng việc xây dựng bản sắc riêng, tăng cường kết nối với độc giả và không ngừng đổi mới các hoạt động cộng đồng, các hiệu sách độc lập vẫn giữ được sức hút trong bối cảnh ngành xuất bản đang đối mặt với nhiều thách thức. Đây cũng là minh chứng cho thấy, khi tạo được giá trị khác biệt và trải nghiệm đáng nhớ, những cửa hàng sách nhỏ vẫn có thể phát triển bền vững giữa thị trường nhiều biến động.

BẢO LAM