Ung thư dạ dày (UTDD) là bệnh thường gặp nhất trong các loại ung thư đường tiêu hóa. Do đời sống công nghiệp nên UTDD đang có xu hướng trẻ hóa, song song với các bệnh mãn tính khác như: cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch. Để người dân ĐBSCL biết UTDD là bệnh có thể chữa khỏi nếu tầm soát để phát hiện sớm. Trong tháng 5-2014, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Hoàn Mỹ Cửu Long đã tổ chức đợt tư vấn về “tầm soát ung thư dạ dày”, do BS.CKI Trương Thái Minh, Trưởng khoa Khám bệnh và BS Trần Quốc Tuấn, Khoa Ngoại A hướng dẫn.

Tâm lý sợ nội soi

Nội soi dạ dày để tìm vi rút HP cho bệnh nhân ở BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long.

Triệu chứng của UTDD là những cơn đau, rát ở vùng thượng vị, dân mình thường gọi là đau bao tử. Có khoảng 50% bệnh nhân đau bao tử đến BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long khám, phát hiện bị ung thư dạ dày. Có người bị UTDD ở giai đoạn muộn vì thói quen tự mua thuốc uống nhằm giảm cơn đau. Bệnh nhân Nguyễn Hữu Khả (47 tuổi, ở phường Phú Thứ, quận Cái Răng, TP Cần Thơ), bị UTDD vừa được BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long phẫu thuật nội soi cắt bỏ ½ dạ dày, nói: “Nhà tôi ở cách BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long chỉ khoảng 1km, nhưng tôi không dám đi khám bệnh vì nghe người ta nói làm nội soi khó chịu lắm. Mỗi khi bao tử lên cơn đau tôi mua gói Phosphalugel uống. Tôi làm vậy suốt 3 năm, mới đây sau một tiệc rượu tôi đã ói ra máu, gia đình đưa vào bệnh viện. Để giữ tính mạng cho tôi, bệnh viện phải mổ cấp cứu!”. Bệnh nhân Võ Văn Được (68 tuổi, ở Bình Minh, Vĩnh Long), sau phẫu thuật nội soi bao tử đã phải nằm ở phòng hồi sức tích cực của BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long suốt cả tháng, vì ông vừa bị UTDD, vừa bị cao huyết áp và tiểu đường. Chị Võ Thị Nga, con của ông Được, nói: Gia đình chúng tôi biết người cao tuổi phải khám sức khỏe định kỳ, nhưng do ba tôi sợ bác sĩ chích thuốc nên không chịu vào bệnh viện. Biết ba tôi bị cao huyết áp, gia đình đưa ông đi khám ở bác sĩ tư rồi lấy toa thuốc bác sĩ cho mua uống suốt mấy năm nay”.

BS.CKI Trương Thái Minh, Trưởng khoa Khám bệnh của BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long, cho biết: UTDD có nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là bị nhiễm vi rút HP (Helicobacter pylori). Do vi rút HP lây qua nước bọt, đường tiêu hóa nên tỷ lệ mắc UTDD có xu hướng trẻ hóa. Trong thực tế, người trong độ tuổi lao động, do bận công việc làm ăn nên ít quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ. Nhiều người ở tuổi thanh niên còn sử dụng cả thời gian nghỉ ngơi để làm việc, ăn uống sơ sài. Nếu bệnh nhân bị viêm loét bao tử kết hợp với nhiễm vi rút HP, khi không chịu nổi cơn đau, gầy sụt cân nhanh mới đến bệnh viện khám thì đã ở giai đoạn nguy hiểm.

Phải tầm soát để điều trị đúng

BS.CKI Trương Thái Minh, Trưởng khoa Khám bệnh và BS Trần Quốc Tuấn, Khoa Ngoại A BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long, hướng dẫn: Để tìm vi rút HP, ngoài phương pháp nội soi bệnh viện có xét nghiệm máu, thử phân và xét nghiệm qua hơi thở. Khi bệnh nhân đăng ký khám bệnh, nhân viên phòng khám sẽ tư vấn kỹ lưỡng để bệnh nhân chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Tỷ lệ chữa khỏi UTDD do nhiễm vi rút HP có thể đạt 100% nếu phát hiện ở giai đoạn 0 (tế bào ung thư chỉ khu trú ở lớp niêm mạc). Đối với ung thư giai đoạn 1 (tế bào ung thư chưa qua hết thành dạ dày), tỷ lệ này đạt trên 80%. Một điểm cần lưu ý là các bệnh về đường tiêu hóa, trong đó có triệu chứng UTDD, bác sĩ cho dù có nhiều kinh nghiệm cũng không thể xác định bệnh bằng cách thăm khám, mà phải dùng các phương pháp xét nghiệm cận lâm sàng mà nội soi là phương pháp tốt nhất. Hiện nay, các bệnh viện lớn có trang bị máy nội soi thế hệ mới, đầu dò rất nhỏ được đưa vào dạ dày bệnh nhân qua đường miệng hoặc đường mũi, thời gian nội soi nhanh chỉ vài phút.

Đối với người phát hiện nhiễm vi rút HP, thời gian điều trị trung bình khoảng sáu tuần. Các loại thuốc thường được sử dụng gồm: thuốc trung hòa acid dịch vị, thuốc băng niêm mạc dạ dày, thuốc giảm tiết axít dịch vị. Nhiễm HP thì các thầy thuốc sẽ dùng thêm các thuốc kháng sinh để diệt HP, sẽ chọn lựa phác đồ nào phù hợp, người bệnh tuyệt đối không được tự dùng  kháng sinh, lý do hiện nay vi trùng  này kháng nhiều loại kháng sinh - đặc biệt ở người hay dùng kháng sinh tùy tiện trước đây mà trong cơ thể đã nhiễm HP không biết, do đó dễ gây kháng thuốc và thất bại trong điều trị. Sau thời gian dùng đủ thuốc, bắt buộc phải ngưng thuốc hai tuần kiểm tra xem vì trùng HP đã hết chưa. Khi có kết quả xét nghiệm âm tính với vi rút HP bệnh nhân mới chắc chắn khỏi bệnh.

MINH NGUYỆT

Quá trình điều trị vi rút HP người bệnh phải thực hiện các chế độ như sau: Ăn thức ăn dễ tiêu, giảm mỡ béo. Kỵ ăn chua, cay, thức ăn nguội hoặc quá nóng và đồ khô rắn, khi ăn phải nhai chậm, nhai kỹ.  Ăn đúng giờ, tránh để bụng quá đói hoặc no quá. Kiêng rượu, bia, cà phê, thuốc lá. Tránh thức uống ảnh hưởng dạ dày như thuốc vitamine C, axít folic điều trị thiếu máu, các thuốc dạng sủi bọt, thuốc giảm đau kháng viêm và corticoide. Chế độ làm việc, nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức, căng thẳng lo âu kéo dài, phiền muộn quá đáng, không thức khuya. Phải dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ vì có thuốc phải uống trước bữa ăn, có thuốc uống sau ăn mới phát huy tác dụng, uống thuốc phải đủ liều lượng, đủ thời gian, không được thấy hết đau tự ý ngưng thuốc.